အပုိင္း (၁၀) - အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းႏွင့္အလုပ္ရွင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား

 သတ္မွတ္ထားသည့္ အသက္ျပည့္/အရြယ္ေရာက္ျပီးသူ အလုပ္သမားတုိင္းသည္
• အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းတြင္ ၄င္းတုိ႔၏ဆႏၵအေလွ်ာက္ပါ၀င္ခြင့္/ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ရွိသည္။
• အလုပ္သမားမ်ားသည္ ၄င္းတို႔လုပ္ကိုင္ေနသည့္ လုပ္ငန္းက႑တြင္ အနည္းဆုံး အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုတြင္ ပါ၀င္ႏုိင္သည္။
• အေျခခံအလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းကို သက္ဆုိင္ရာက႑တြင္ အနည္းဆုံးအလုပ္သမားဦးေရ (၃၀)ရွိပါကဖြဲ႔စည္းႏုိင္သည္။
• အလုပ္သမားအဖဲြ႕အစည္းတစ္ရပ္ကိုဖြဲ႔စည္းရာတြင္ စုစုေပါင္းအလုပ္သမားဦးေရး၏ အနည္းဆုံး ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကေထာက္ခံရမည္။
• (ျမိဳ႕နယ္၊ ျပည္နယ္၊ တုိင္းေဒသၾကီး၊ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ အလုပ္သမားေရးရာအဖြဲ႔) အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိဖြဲ႔စည္းႏုိင္သည္။
 “အလုပ္ရွင္” အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကိုလည္း ယွဥ္ျပိဳင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားနည္းတူ ယွဥ္ျပိဳင္ဖဲြ႔စည္းႏုိင္ခြင့္ရွိသည္။
• အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြးႏုိင္သည္။ ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမေအာင္ျမင္ခဲ့ပါက ေတာင္းဆုမႈျပဳႏုိင္သည္။
• အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းအေနျဖင့္ ဥပေဒႏွင့္အညီေတာင္းဆုိမႈမ်ားကို လြတ္လပ္စြာေဖာ္ထုတ္ႏုိင္သည္။
• မိမိ၏ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားအတြက္ ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးျခင္း၊ ဖ်န္ေျဖျခင္း၊ ခုံသမာဓိနည္းလမ္းအရ အဆုံးအျဖတ္ခံယူျခင္း စသျဖင့္အဆင့္ဆင့္လုပ္ေဆာင္ျပီးေနာက္ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ သေဘာတူခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ သပိတ္ေမွာက္ဆႏၵျပႏုိင္သည္။ အလုပ္ရွင္မွာလည္း အလုပ္ကုိပိတ္ပစ္ႏုိင္သည္။
• အလုပ္ရွင္မ်ားသည္ အလုပ္သမားတစ္ဦးကို အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းတြင္ အဖြဲ႔၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ သပိတ္ေမွာက္ရာတြင္ ပါ၀င္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ အလုပ္မွထုတ္ပယ္ျခင္း၊ မျပဳရ။
• တရား၀င္ ခြင့္ျပဳထားျခင္းမရွိသည့္ ဥပေဒႏွင့္ဆန္႔က်င္ေသာ သပိတ္ေမွာက္ရာတြင္ပါ၀င္ေသာ အလုပ္သမားအား (၃၀၀၀၀) က်ပ္ထက္မပုိေသာ ေငြဒဏ္ရုိက္ႏုိင္ပါသည္။
Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper
Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/
Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၉) - သင္တန္းမ်ား

(၁) အလုပ္ရွင္သည္ အလုပ္သမားမ်ား ကၽြမ္းက်င္မႈ ပုိမိုတုိးတက္လာေစရန္ႏွင့္ လုပ္ငန္းလုိအပ္ခ်က္အရ အျမဲတမ္း ၀န္ထမ္းမ်ားကို သင့္ေလ်ာ္ကုိက္ညီေသာ သင္တန္းမ်ားပုိ႔ခ်သင့္သည္။
(၂) အလုပ္ရွင္မ်ားသည္
(က) အလုပ္သမား တစ္ဦးခ်င္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ အဖြဲ႔လုိက္ေသာ္လည္းေကာင္း အလုပ္သင္တန္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းခြင္ကၽြမ္းက်င္သင္တန္းမ်ား ျပင္ပသင္တန္းမ်ားသို႔ေစလႊတ္ျခင္းမ်ားလုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။
(ခ) အလုပ္သင္အျဖစ္ခန္႔ထားေသာ အသက္ (၁၆)ႏွစ္အထက္ အလုပ္သမားမ်ားကိုလည္း သင္တန္းမ်ားေပးႏုိင္ပါသည္။
Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper
Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/
Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၈) - လူမႈဖူလုံေရးအာမခံစနစ္ႏွင့္ေလ်ာ္ေၾကးေပးျခင္း

 အလုပ္ရွင္ႏွင့္အလုပ္သမားသည္ အလုပ္သမားအေျခခံလစာ၏ (၃%)ႏွင့္ (၂%)အသီးသီးကို လူမႈဖူလုံေရးအာမခံအတြက္ လစဥ္ေပးေဆာင္ရမည္။

 အလုပ္ရွင္ႏွင့္စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားသည္ မိမိတုိ႔အလုပ္သမားမ်ား လူမႈဖူလုံေရးရုံးမ်ားတြင္အာမခံထားရွိမႈမ်ားအတြက္ လုိအပ္ေသာ လုပ္ေဆာင္မႈမ်ားကို ျပဳလုပ္ထားရမည္။

အက်ဳိးခံစားခြင့္အမ်ိဳးအစားမ်ား

• က်န္းမာေရးႏွင့္လူမႈဖူလုံေရးအာမခံစနစ္

• မိသားစုအေထာက္အပံ့အာမခံစနစ္

• နာေရးေထာက္ပံ့ေၾကး အာမခံစနစ္

• အလုပ္လက္မဲ့ေထာက္ပံ့ေၾကးစနစ္

• လူမႈဖူလုံေရး အိမ္ယာအေထာက္အပ့ံစနစ္

 အလုပ္သမားေလ်ာ္ေၾကးဥပေဒ (အလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ ၄င္းတုိ႔၏ မီွခုိသူမ်ားအတြက္ ေအာက္ပါအေျခအေနမ်ိဳးတြင္ အေထာက္အကူရရွိေစရန္ ရည္ရြယ္ျခင္းျဖစ္ပါသည္)

• အလုပ္ခြင္တြင္ထိခုိက္ဒဏ္ရာရျပီးေသဆုံးျခင္းမ်ား

• အလုပ္ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ပြားသည့္ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈေၾကာင့္ အျမဲတမ္းတစ္စိတ္တစ္ေဒသ မသန္စြမ္းမႈ (သို႔) အျမဲတမ္းလုံး၀ မသန္စြမ္းမႈျဖစ္ပြားေပၚေပါက္ျခင္း

• အလုပ္ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ပြားသည့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈေၾကာင့္ အျမဲတမ္းတစ္စိတ္တစ္ေဒသ မသန္စြမ္းမႈ (သုိ႔မဟုတ္) အျမဲတမ္းလုံး၀ မသန္စြမ္းမႈျဖစ္ပြားေပၚေပါက္ျခင္း

• အလုပ္ကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ျဖစ္ပြားသည့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈေၾကာင့္ ယာယီတစ္စိတ္တစ္ေဒသမသန္စြမ္းမႈ။ ယာယီလုံး၀မသန္းစြမ္းမႈ ျဖစ္ပြားေပၚေပါက္ျခင္း

 အလုပ္သမားမ်ားအေနျဖင့္ေလ်ာ္ေၾကးရပိုင္ခြင့္ရွိသည့္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ား အဆုိပါမေတာ္တဆျဖစ္မႈသည္

• အလုပ္ခ်ိန္အတြင္း၌ ျဖစ္ပြားျခင္း

• သက္ဆုိင္ရာလုပ္ငန္း၏ ဥပစာအတြင္း၌ျဖစ္ပြားျခင္း

• အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနစဥ္အတြင္း ျဖစ္ပြားျခင္း

• အလုပ္ကိုအေၾကာင္းျပ၍ ျဖစ္ပြားျခင္း

• ကုိယ္လက္အဂၤါဆုံးရႈံးမႈ (သုိ႔မဟုတ္) ေသဆုံးမႈျဖစ္ရျခင္း

 ေလ်ာ္ေၾကးရပုိင္ခြင့္မရွိသည့္ ထိခုိက္ဒဏ္ရာရမႈျဖစ္ျခင္းအေျခအေနမ်ိဳးမွာ

• အရက္ေသစာ ေသာက္စားထားျခင္း (သုိ႔မဟုတ္) ဘိန္း/မူးယစ္ေဆး၀ါး သုံးစြဲထားျခင္း

• ေဘးအႏၱရာယ္ ကင္းရွင္းေရး စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ ညြန္ၾကားခ်က္မ်ားကို ဂရုမထားျခင္း

• ထိခုိက္မႈ အကာအကြယ္ပစၥည္းမ်ားကို အသုံးျပဳရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း (သုိ႔ရာတြင္ ေသဆုံးသည့္ ကိစၥမ်ိဳးတြင္မူ ဤကန္႔သတ္ခ်က္မ်ားသည္ အက်ဳံး၀င္ျခင္းမရွိဘဲ ေလ်ာ္ေၾကးခံစားခြင့္ရွိသည္။)

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper
Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/
Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၇) - လုပ္ငန္းခြင္ က်န္းမာေရးႏွင့္ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းရွင္းေရး

 စက္ရုံ၊ အလုပ္ရုံမ်ား၏ လုပ္ငန္းခြင္အေျခအေန ေကာင္းမြန္ေရးအတြက္ အလုပ္ရွင္က ေဆာင္ရြက္ေပးရန္ လုိအပ္ခ်က္မ်ား -

• အလုပ္သမားမ်ားအတြက္ ေဘးအႏၱရာယ္ကာကြယ္ေရးပစၥည္းမ်ား စီမံေပးျခင္း။

• အေရးေပၚေဆးေသတၱာႏွင့္အေရးေပၚကုသမႈအတြက္ စီမံေပးျခင္း။

• အလုပ္သမားမ်ားအတြက္ ထမင္းစားခန္း၊ အပန္းေျဖအနားယူျခင္း၊ ေန႔ကေလးထိန္းဌာနႏွင့္ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးဆုိင္ထားရွိေပးျခင္း။

• စက္ရုံပစၥည္းမ်ား၊ ယိုဖိတ္မႈမ်ား၊ အခုိးအေငြ႕အမႈန္အမႊားႏွင့္ဆုိးရြားသည့္ အနံ႔အသက္မ်ားကင္းစင္ပေပ်ာက္ရန္ ေကာင္းစြာ စီမံလုပ္ေဆာင္ျခင္း။

• ကုန္ထုတ္လုပ္မႈျဖစ္စဥ္မွ ထြက္ေပၚလာသည့္ အသံက်ယ္ေလာင္မႈအဆင့္ကို ထိန္းသိမ္းလုပ္ေဆာင္ျခင္း

 စက္မႈလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ မေတာ္တဆျဖစ္မႈႏွင့္လုပ္ငန္းခြင္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားရသည့္ေရာဂါမ်ား ေလ်ာ့နည္းေစရန္ႏွင့္ ၾကိဳတင္ကာကြယ္ႏုိင္ေစရန္ အလုပ္ရွင္၊ စီမံခန္႔ခြဲေရးပိုင္းအေနျဖင့္ လုပ္ငန္းခြင့္ေဘးအႏၱရယ္ကင္းရွင္းေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးသင္တန္းမ်ားသုိ႔တက္ေရာက္ျခင္း

 မေတာ္တဆျဖစ္မႈကို အသိေပးအေၾကာင္းၾကားျခင္း

• အကယ္၍ မေတာ္တဆျဖစ္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈျဖစ္ပြားပါက အလုပ္ရွင္သည္ သက္ဆုိင္ရာျမိဳ႕နယ္အလုပ္ရုံႏွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒစစ္ေဆးေရး ဦးစီးဌာနသုိ႔ ေဆာလွ်င္စြာ အေၾကာင္းၾကားရပါမည္။

• အကယ္၍မေတာ္တဆျဖစ္မႈေၾကာင့္ အလုပ္သမားျဖစ္သူသည္ (၄၈)နာရီထက္ေက်ာ္၍ မသန္မစြမ္းျဖစ္ေနသည္ဟုဆိုပါက အလုပ္ရွင္အေနျဖင့္ သက္ဆုိင္ရာျမိဳ႕နယ္အလုပ္ရုံႏွင့္ အလုပ္သမားဥပေဒ စစ္ေဆးေရးဦးစီးဌာနသို႔ မေတာ္တဆျဖစ္သည့္ အခ်ိန္မွ(၇၂) နာရီထက္ ေနာက္မက်ေစဘဲ အသိေပးအေၾကာင္းၾကားရပါမည္။

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper

Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/

Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၆) - ခြင့္ရက္ႏွင့္အလုပ္ပိတ္ရက္မ်ား

အမ်ားျပည္သူအလုပ္ပိတ္ရက္မ်ား

 အလုပ္သမားမ်ားသည္ အမ်ားျပည္သူအလုပ္ပိတ္ရက္ကို လုပ္ခမပ်က္ခံစားခြင့္ရွိသည္။

 လုပ္သက္ခြင့္

• တစ္ဆက္တည္း (၁၂)လ လုပ္ကိုင္ခဲ့သည့္အလုပ္သမားမ်ားသည္ လုပ္သက္ခြင့္ (၁၀)ရက္ကို တစ္ဆက္တည္း ပ်မ္းမွ်လုပ္ချဖင့္ ခံစားခြင့္ရွိသည္။

• တစ္လအလုပ္ဆင္းရက္ (၂၀)ရက္မျပည့္ဘဲ လုပ္ကုိင္ခဲ့သည့္လအတြက္ အလုပ္သမားသည္ စုစုေပါင္းလုပ္သက္ခြင့္ရက္မွ (၁)ရက္က်စီျဖတ္ခံရမည္။

• မိမိ၏လုပ္သက္ခြင့္ရက္မ်ားကို အမ်ားဆုံး (၃)ႏွစ္အထိ စုေဆာင္းထားႏုိင္ခြင့္ရွိသည္။

 ေရွာင္တခင္ခြင့္

• အလုပ္သမားမ်ားသည္ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ေရွာင္တခင္ခြင့္(၆)ရက္ကို လစာအျပည့္ျဖင့္ ခံစားခြင့္ရွိသည္။

• တစ္ၾကိမ္ခြင့္ယူပါက တစ္ဆက္တည္း (၃)ရက္ထက္မပုိေစရ။

• အထူးကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ တစ္ၾကိမ္လွ်င္တစ္ဆက္တည္း (၃)ရက္ပုိ၍ ယူႏုိင္သည္။

• ေရွာင္တခြင့္ကို အျခားခြင့္ရက္မ်ားႏွင့္ေပါင္း၍ ခံစားခြင့္မျပဳ။

• တစ္ႏွစ္အတြင္း ခံစားျခင္းမရွိပါက ခံစားခြင့္ ပ်က္ျပယ္မည္ျဖစ္သည္။

 ေဆးခြင့္

• အလုပ္သမားတစ္ဦးသည္ ေဆးခြင့္ရက္ေပါင္း (၃၀)ကို လုပ္ခ၊လစာမပ်က္ ခံစားခြင့္ရွိသည္။

• အလုပ္သမားသည္ လုပ္သက္အနည္းဆုံး (၆)လျပည့္ျပီးသူျဖစ္ရမည္။

• လုပ္သက္ (၆)လမျပည့္ပါက ေဆးခြင့္ကို လစာမဲ့ျဖင့္ခံစားခြင့္ရွိသည္။

• ေဆးခြင့္ကို တစ္ႏွစ္အတြင္း မခံစားပါက ပ်က္ျပယ္မည္ျဖစ္သည္။

 ခြင့္မဲ့ပ်က္ကြက္ျခင္း

• ခံစားခြင့္ရွိသည့္ခြင့္ရက္မ်ားထက္ ေက်ာ္လြန္ခံစားျပီး သက္ဆုိင္ရာသုိ႔ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းခံျခင္းမျပဳဘဲ အလုပ္ဆင္းရန္ ပ်က္ကြက္မႈကို ခြင့္မဲ့ပ်က္ကြက္ျခင္းဟု သတ္မွတ္ပါသည္။

• ထုိသုိ႔ခြင့္မဲ့ပ်က္ကြက္သည့္ ေန႔ရက္အတြက္ လုပ္ခ၊လစာခံစားခြင့္ရွိမည္ မဟုတ္ပါ။ အလုပ္ရွင္၏ ခြင့္ျပဳခ်က္မရရွိဘဲ တစ္ဆက္တည္း (၃)ရက္ဆက္တုိက္ အလုပ္ဆင္းရန္ပ်က္ကြက္ပါက ထုိအလုပ္သမားကို အလုပ္ရွင္ကအလုပ္မွ ထုတ္ပယ္ခြင့္ရွိသည္။ ထုိသုိ႔အလုပ္မွထုတ္ပယ္ခံရသည့္ အလုပ္သမားအတြက္ အလုပ္ရွင္က နစ္နာေၾကး ေလ်ာ္ေၾကးေပးရန္ လုိမည္မဟုတ္ပါ။

 မီးဖြားခြင့္

• ကိုယ္၀န္ေဆာင္ အမ်ိဳးသမီးအလုပ္သမားမ်ားသည္ မီးဖြားခြင့္အျဖစ္ မေမြးဖြားမီ ရက္သတၱပတ္ (၆)ပတ္၊ ေမြးဖြားျပီး ရက္သတၱပတ္ (၈)ပတ္ကို မီးဖြားခြင့္အျဖစ္ ပွ်မ္းမွ်လုပ္ချဖင့္ ခံစားခြင့္ရွိသည္။

• မီးဖြားခြင့္ကို လုပ္သက္ခြင့္ႏွင့္ေပါင္း၍ ခံစားႏုိင္သည္။

 ဖခင္ျဖစ္ခြင့္

• အလုပ္သမားမ်ား၏ ေမြးကင္းစကေလးငယ္အား ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ဖခင္ျဖစ္သူမွ ခြင့္(၁၅)ရက္ ခံစားခြင့္ရွိသည္။

 လစာမဲ့ခြင့္

 အလုပ္ရွင္ႏွင့္သေဘာတူညီခ်က္ယူကာ အလုပ္သမားသည္ လစာမဲ့ခြင့္ယူႏုိင္သည္။ ထုိရက္မ်ားအတြက္ မည္သည့္လုပ္ခ၊ လစာမွ ရရွိမည္မဟုတ္ပါ။

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper

Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/

Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၅) - အခ်ိန္ပုိလုပ္ကိုင္ျခင္း

 အခ်ိန္ပုိ လုပ္ကိုင္ရန္အတြင္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္အလုပ္သမား ႏွစ္ဦးစလုံးက သေဘာတူရပါမည္။

 အခ်ိန္ပုိ လုပ္ကိုင္သည္ဆုိျခင္းမွာ တစ္ေန႔အလုပ္ခ်ိန္ (၈)နာရီထက္ပုိ၍ လုပ္ကိုင္ရျခင္းျဖစ္ပါသည္။

တစ္နည္းဆုိပါက

• တစ္ဆက္တည္း လည္ပတ္လုပ္ကိုင္ရသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ရက္သတၱပတ္ တစ္ပတ္လွ်င္ (၄၈)နာရီထက္ပို၍ လုပ္ကိုင္ရျခင္း။

• တစ္ဆက္တည္း လည္ပတ္လုပ္ကုိင္ျခင္းမျပဳသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ရက္သတၱပတ္လွ်င္ (၄၄)နာရီထက္ ပို၍လုပ္ကိုင္ရျခင္း။

 ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ အလုပ္သမား၀န္ၾကီးဌာနမွ ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ ညြန္ၾကားခ်က္မ်ားအရ အလုပ္သမားတစ္ဦး အမ်ားဆုံး လုပ္ကုိင္ခြင့္ျပဳသည့္ အခ်ိန္ပုိနာရီမွာ

• ရက္သတၱပတ္လွ်င္ (၁၆)နာရီထက္ မပိုေစရ (တစ္ဆက္တည္း လည္ပတ္လုပ္ကုိင္ရသည့္ လုပ္ငန္း)

• ရက္သတၱပတ္လွ်င္ (၂၀)နာရီထက္ မပိုေစရ (တစ္ဆက္တည္း လည္ပတ္လုပ္ကုိင္ရန္ မလုိသည့္လုပ္ငန္း)

(တနလာၤေန႔မွ ေသာၾကာေန႔အတြင္းတြင္ တစ္ရက္ (၃)နာရီထက္ မပိုရ၊ စေနေန႔ (၅)နာရီထက္မပိုရ)

 အခ်ိန္ပုိလုပ္ခႏႈန္းထားသည္ သာမန္လုပ္ခ/လစာ၏ (၂)ဆျဖစ္သည္။

 ရက္သတၱပတ္ အလုပ္ပိတ္ရက္ (သို႔) အမ်ားျပည္သူအလုပ္ပိတ္ရက္မ်ားတြင္ အခ်ိန္ပုိလုပ္ကိုင္ရပါက အခ်ိန္ပိုလုပ္ခသည္ အေျခခံလုပ္ခ/လစာ၏ (၂)ဆျဖစ္သည္။

 နားရက္မ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ရသည့္ အခ်ိန္ပုိလုပ္ခမွာလည္း တစ္ရက္လုပ္ခ၏ (၂)ဆျဖစ္ပါသည္။

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper

Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/

Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၄) - အလုပ္ခ်ိန္ႏွင့္နားရက္မ်ား

 ပုံမွန္ တစ္ေန႔အလုပ္ခ်ိန္သည္ (၈)နာရီျဖစ္သည္။

 ပုံမွန္ရက္သတၱပတ္ အလုပ္ခ်ိန္သည္ တစ္ဆက္တည္းလည္ပတ္လုပ္ကုိင္ျခင္း မျပဳရသည့္လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ (၄၄)နာရီ၊ တစ္ဆက္တည္း စဥ္ဆက္မျပတ္လည္ပတ္လုပ္ကုိင္ရသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ (၄၈)နာရီ

ေခတၱနားခ်ိန္

 အလုပ္သမားတစ္ဦးကို အနည္းဆုံးမိနစ္ (၃၀) ေခတၱနားခ်ိန္မေပးဘဲ (၄)နာရီထက္ပုိ၍ တစ္ဆက္တည္း ခုိင္းေစျခင္းမျပဳရ။

 အလုပ္သမားတစ္ဦးကို အခ်ိန္ပုိအလုပ္မခုိင္းေစမီ အနည္းဆုံးမိနစ္ (၃၀) ေခတၱနားခ်ိန္ေပးရမည္။

နားရက္မ်ား

 အလုပ္ရွင္သည္ အလုပ္သမားမ်ားကို ရက္သတၱပတ္ တစ္ပတ္လွ်င္ အနည္းဆုံးနားရက္တစ္ရက္ လုပ္ခအျပည့္ျဖင့္ခြင့္ျပဳေပးရမည္။

 တနဂၤေႏြေန႔ျဖင့္ေစ အလုပ္ရွင္ႏွင့္အလုပ္သမားသေဘာတူညီသည့္ေန႔ျဖစ္ေစ ရက္သတၱပတ္အလုပ္နားရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္သည္။

 အကယ္၍အလုပ္သမားတစ္ဦးသည္ တနဂၤေႏြေန႔တြင္ အလုပ္ဆင္းရပါက ထုိတနဂၤေႏြေန႔မတုိင္ခင္ (၃)၇က္တနဂၤေႏြေန႔အျပီး (၃)ရက္ တစ္ရက္ရက္တြင္ ရက္စားေပးရမည္။

 အကယ္၍ ထုိသုိ႔နည္းျဖင့္ တနဂၤေႏြေန႔အတြက္ ရက္စားမေပးႏုိင္ပါက ျပကၡဒိန္လ (၂)လအတြင္း တစ္ရက္ကို သက္ဆုိင္သည့္အလုပ္သမားအား အသိေပး၍ ရက္နားေပးရမည္။

 အလုပ္ရွင္သည္ နားရက္တြင္ အလုပ္သမားအား အလုပ္ခုိင္းလုိပါက အလုပ္သမား၏ သေဘာတူညီခ်က္ကို ရယူရမည္။

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper

Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/

Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အခန္း (၃) - အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြႏွင့္လုပ္ခေပးေခ်မႈ

 အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြ သတ္မွတ္ခ်က္မွာ အလုပ္ခ်ိန္တစ္နာရီအတြက္ (၄၅၀)ျဖစ္သည္။ (၂၀၁၅ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ-၁ရက္ ၈ နာရီအတြက္ က်ပ္ ၃၆၀၀ သတ္မွတ္သည္)

 အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြႏႈန္းထားသည္ ျမန္မာတစ္ႏုိင္ငံလုံးအတြက္ လုပ္ငန္းအမ်ိဳးအစားအားလုံးအတြက္ တစ္ေျပးညီျဖစ္သည္။

 ဤအနည္းဆုံးအခေၾကးသတ္မွတ္ခ်က္သည္ မိသားစုလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အလုပ္သမား (၁၅)ေယာက္ႏွင့္ေအာက္လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အက်ဳံးမ၀င္ပါ။

 အလုပ္ရွင္မ်ားသည္

o အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြထက္ ေလ်ာ့နည္း၍မေပးရ၊ ထုိသုိ႔ေလ်ာ့နည္း၍ေပးပါက ေထာင္ဒဏ္ (သို႔) ေငြဒဏ္အျပစ္ေပးခံရမည္။

o အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြထက္ ပုိေပးႏုိင္သည္။

o အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြႏႈန္းထားမတုိင္မီက ထုိႏႈန္းထားထက္ ပိုမိုရရွိထားပါက ထုိပိုမုိရရွိထားသည့္ ႏႈန္းထားကို အလုပ္သမားမ်ားသိရွိေစရန္ေၾကာ္ျငာသင္ပုန္းတြင္ေၾကညာထားရမည္။

o အလုပ္သမားမ်ားလုပ္ခသည္ အနည္းဆုံးအခေၾကးေငြထက္ေလ်ာ့နည္းေနပါက ၄င္းတုိ႔အေနျဖင့္သက္ဆုိင္ရာ တုိင္းေဒသၾကီး၊ျပည္နယ္အသီးသီးရွိ ေကာ္မတီမ်ားႏွင့္ အလုပ္သမားညြန္းၾကားေရးဦးစီးဌာနခြဲမ်ားသုိ႔ျဖစ္ေစ တရားရုံးတစ္ခုခုသုိ႔ျဖစ္ေစ တုိင္ၾကားႏုိင္သည္။

အခေၾကးေငြကိုမည္သည့္အခ်ိန္တြင္ေပးရမလဲ?

 နာရီအလုိက္၊ ေန႔တြက္အလုိက္ ရက္သတၱပတ္အလုိက္ အခ်ိန္ပုိင္းယာယီ (သုိ႔) ပုတ္ျပတ္လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ အလုပ္သမားျဖစ္သူ၏ သေဘာတူညီခ်က္အရ လုပ္ငန္းမ်ား ျပီးဆုံးသည့္အခါ ေပးေခ်ရမည္။

 ပုံမွန္လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လုပ္ခ/လစာကို လစဥ္ေပးေခ်ရမည္။

 အလုပ္သမားဦးေရ (၁၀၀)ထက္မပုိေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လုပ္ခေပးရန္ ကာလကုန္ဆုံးသည့္ ေနာက္ဆုံးေန႔တြင္ေပးရမည္။

 အလုပ္သမားဦးေရ (၁၀၀)ထက္ပုိေသာ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ လုပ္ခေပးရန္ကာလကုန္ဆုံးျပီး (၅)ရက္အတြင္းေပးေခ်ရမည္။

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper

Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/

Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၂)- အလုပ္ခန္႔ထားမႈဆုိင္ရာသေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္မ်ား

 ပုံမွန္အလုပ္သမားမ်ားအျဖစ္ခန္႔ထားျပီးေနာက္ ရက္ေပါင္း (၃၀)အတြင္း အလုပ္ရွင္က ထုိအလုပ္သမားမ်ားႏွင့္ “အလုပ္ခန္႔ထားမႈဆုိင္ရာသေဘာတူစာခ်ဳပ္”ကိုလက္မွတ္ေရးထုိး ခ်ဳပ္ဆုိရမည္

• အစုိးရအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ဌာနမ်ားေရးထုိးခ်ဳပ္ဆုိလုပ္ေဆာင္ရန္မလုိပါ။

• အလုပ္ခြင္မ၀င္မီ အၾကိဳသင္တန္းကာလအတြက္လည္း ထုိသုိ႔ခ်ဳပ္ဆုိရန္မလုိပါ။

 အလုပ္ခန္႔ထားမႈဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ပါ သတ္မွတ္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားတြင္တြင္ တည္ဆဲဥပေဒမ်ားပါ အနိမ့္ဆုံးျပဌာန္းခ်က္မ်ားထက္ ပုိမုိသာလြန္ေကာင္းမြန္သည့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို ေပးႏုိင္သည္။

 အလုပ္ခန္႔ထားမႈဆုိင္ရာ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္ပါ သတ္မွတ္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားႏွင့္ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားတြင္ တည္ဆဲဥပေဒပါ အနိမ့္ဆုံးခြင့္ျပဳခ်က္ထက္ မေလ်ာ့ေနေစရပါ။

Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper

Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/

Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပုိင္း (၁)- အလုပ္သမားတစ္ဦးကို ခန္႔ထားလုပ္ကိုင္ျခင္း

 အျမဲတမ္းအလုပ္သမားမ်ား ေခၚယူခန္႔ထားရာတြင္ ႏုိင္ငံပုိင္ႏွင့္ပုဂၢလိကအလုပ္ရွင္မ်ားက အလုပ္အကုိင္ႏွင့္ အလုပ္သမားရွာေဖြေရးရုံးမ်ားမွ တစ္ဆင့္အလုပ္ေနရာလစ္လပ္မႈမ်ားကို အေၾကာင္းအရာေခၚယူခန္႔ထားမႈမ်ားရွိပါသည္။
 ကၽြမ္းက်င္မႈမရွိသည့္ သာမန္လုပ္သားမ်ားကို “အလုပ္သင္”အျဖစ္အလုပ္ခြင္မ၀င္မီ အၾကိဳသင္တန္းကာလထားရွိျပီး ေခၚယူခန္႔ထားေလ့ရွိပါသည္။
• ထုိကာလအတြင္း သင္တန္းသားမ်ားကို ပုံမွန္လုပ္သားမ်ားအျဖစ္ ခန္႔ထားျခင္းမျပဳေသးပါ။
• ၄င္းတုိ႔အတြက္ အလုပ္ခန္႔ထားမႈဆုိင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆုိရန္ မလုိေသးပါ။
• “အလုပ္သင္”(ကၽြမ္းက်င္မႈအတြက္သင္ၾကားေပးသည့္သင္တန္းသား)မ်ား၏ ရပုိင္ခြင့္ႏွင့္တာ၀န္မ်ားကို အလုပ္ရွင္ ႏွင့္သေဘာတူညီခ်က္ ရယူလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ပါသည္။
• အလုပ္သင္ကာလသည္ (၃)လထြက္ မပုိေစရပါ။
• “အလုပ္သင္”၏ လစာသည္အေျခခံလစာႏႈန္း၏ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းထက္ မနည္းေစရပါ။
 အလုပ္သမားမ်ားအလုပ္ခန္႔ထားရာတြင္ အလုပ္ရွင္က အစမ္းခန္႔ကာလ (၃)လအထိ ထားရွိႏုိင္သည္။
 အစမ္းခန္႔အလုပ္သမားတစ္ဦး၏လစာသည္ အေျခခံလစာ၏ ၇၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထက္မနည္းေစရပါ။
 အလုပ္ရွင္သည္ အစမ္းခန္႔ကာလအတြင္း အလုပ္သမားႏွင့္စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ထားႏုိင္ပါသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဥပေဒအရ မလုပ္မေနရ ေဖာ္ျပထားျခင္းမရွိပါ။
 အစမ္းခန္႔ကာလကုန္ဆုံးသည့္အခါ အလုပ္ရွင္သည္ ထုိအလုပ္သမားကို “အလုပ္ခန္႔ထားမႈ သေဘာတူညီခ်က္စာခ်ဳပ္” ခ်ဳပ္ဆုိ၍ အျမဲတမ္း၀န္ထမ္းအျဖစ္ ခန္႔ထားႏုိင္သည္။
Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper
Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/
Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အနမ္းနဲ႔ က်မ္းမာေရး

သင့္မွာ ခ်စ္သူ ရွိပါသလား။ ေနာက္ၿပီး ခ်စ္သူကိုေရာ ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး နမ္းခဲ့ဖူး ပါသလား။
ၿပီးေတာ့ ခ်စ္သူကို နမ္းျခင္းဟာ က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူ ျပဳတယ္ဆိုတာ ကိုေရာ သိပါသလား။ ကဲ … စိတ္၀င္စား တယ္ဆိုရင္ ေအာက္မွာ ေရးထားတဲ့ အနမ္းနဲ႔ က်န္းမာေရး ဘယ္နည္း ဘယ္ပံု ဆက္စပ္ေနတယ္ ဆိုတာကို ဆက္ၿပီး ဖတ္ၾကည့္ ေပါ့ေနာ္။

တကယ္ေတာ့ လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ နမ္းတယ္ ဆိုတာ ခံစားခ်က္ အရေရာ၊ ယဥ္ေက်းမႈ ဓေလ့ထံုးစံေတြ အရပါ ခ်စ္ခင္ ႏွစ္လိုျခင္းဆိုတဲ့ သက္ေရာက္မႈကို ဖြင့္ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူတစ္ေယာက္ကို နမ္းၿပီဆိုရင္ နမ္းတဲ့လူက အနမ္းခံ ရတဲ့သူကို ခ်စ္ပါတယ္ ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ ပဲေပါ့။ ကဲ … ဒါဆို္ အနမ္းနဲ႔ ပတ္သတ္တဲ့ Definiton ေလး တစ္ခုေလာက္ ထုတ္ၾကည့္ ရေအာင္။ သင္ကေရာ ဘယ္လိုမ်ိဳး ဖြင့္ဆိုမွာလဲ။ အေနာက္တိုင္း ယံုၾကည္မႈ အရေတာ့ နမ္းတယ္ ဆိုတာ “ႏွစ္လိုဖြယ္ ခံစား ဆက္ယွက္မႈကို ပါးစပ္က မေျပာဘဲ ႏႈတ္ခမ္းခ်င္း ထိေတြ႕ ပူးကပ္ၿပီး ေဖာ္ျပတဲ့ ခ်စ္ျခင္းရဲ႕ သေကၤတ” လို႕ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ျမတ္ျမတ္ႏိုးႏိုး နမ္းရႈံ႕ၾကတဲ့ စံုတြဲေတြတိုင္း က်န္းမာေရး အတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အခ်က္(၇)ခုကို အလုိလို ရရွိႏိုင္ တယ္တဲ့။ အဲဒီ(၇)ခ်က္က ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ …

၁။ တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ နမ္းေနၾကတဲ့ အခါ ခ်စ္သူစံုတြဲ ႏွစ္ေယာက္လံုးရဲ႕ေသြးေၾကာ ေတြဟာ ျပန္႔ကားသြားၿပီး ေသြးခုန္ႏႈန္း ကိုလည္း ျမန္လာ ေစပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေသြးေၾကာေတြ ထဲမွာ ပိတ္ဆို႔ေနတဲ့ အဆီေတြကို ေခ်ဖ်က္ပစ္ၿပီး ေသြးထဲမွာရွိတဲ့ ကိုလက္စထေရာ ပမာဏကိုလည္း က်ဆင္း ေစပါတယ္။

၂။ နမ္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ စံုတြဲႏွစ္ေယာက္လံုးရဲ႕ မ်က္ႏွာ ေပၚမွာရွိတဲ့ ၾကြက္သားမွ်င္ အခု(၃၀)ေလာက္ကို လႈပ္ရွား လာေအာင္ ဦးေႏွာက္က လံႈ႕ေဆာ္ ေပးပါသတဲ့။ ဒါေၾကာင့္လဲ မ်က္ႏွာမွာ ရွိတဲ့ အေရျပားေတြမွာ ပိတ္ဆို႔ေနတဲ့ အညစ္အေၾကးေတြကို ဖယ္ရွား သန္႔စင္ေစၿပီး မ်က္ႏွာ တစ္ျပင္လံုး ပိုမို ေခ်ာေမြ႕ လာေစပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ မ်က္ႏွာေပၚမွာ ယွက္ျဖာေနတဲ့ ဆံခ်ည္မွ်င္ ေသြးလႊတ္ေၾကာ ေတြရဲ႕ ေသြးစီးဆင္းမႈကို ပိုၿပီး ေကာင္းလာ ေစပါတယ္။

၃။ ေနာက္တစ္ခု ကေတာ့ ၀တဲ့သူေတြ စိတ္၀င္စားမယ့္ ကိစၥပါပဲ။ (၅)စကၠန္႔ ၾကာေအာင္ တစ္ခါနမ္းတိုင္း ကိုယ္တြင္းမွာ သိုေလွာင္ထားတဲ့ အဆီပမာဏ (၁၂)ကီလိုရီ ေလာင္ကၽြမ္း ေစတယ္ဆိုပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ၀ိတ္က်ခ်င္ရင္ ရည္းစားကို မ်ားမ်ား နမ္းၾကပါ။

၄။ ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ စိတ္နဲ႔ဆိုင္ပါတယ္။ နမ္းျခင္းဟာ စိတ္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ဖိစီးမႈေတြ၊ အားငယ္မႈ ေတြကို ေခ်ဖ်က္ေပးၿပီး စိတ္ခြန္အား နိမ့္က်ျခင္း ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ ေပးတဲ့ ဟိုမုန္းဓာတ္ တစ္မ်ိဳး ဦးေႏွာက္က ထုတ္ေပးတာ ကိုလည္း တားဆီး ေပးပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ယံုၾကည္မႈ ေပ်ာက္ဆံုးေနတဲ့ သူေတြေတာင္ ခ်စ္သူရဲ႕အနမ္းေၾကာင့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အႀကီးျမတ္ဆံုး သူရဲေကာင္းႀကီး ေတြလို႔ ထင္မွတ္လာတတ္ တယ္လို႔ သုေတသီေတြက အတည္ျပဳ ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ခ်စ္သူရဲ႕အနမ္းဟာ အေကာင္းဆံုးေသာ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ

ကုထံုး တစ္ခုပါပဲ။

၅။ ၿပီးေတာ့ အနမ္းဆိုတာ သဘာ၀ ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး တစ္မ်ိဳး ပါပဲတဲ့။ ေဆးပညာ သေဘာအရ လူတစ္ဦး ဆီမွာ ရွိေနတတ္ၾကတဲ့ သဘာ၀ ကိုယ္ခံစြမ္းအား ေတြဟာ မတူညီၾကပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ခ်စ္သူႏွစ္ဦး နမ္းၾကတဲ့အခါ သူတို႔ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီမွာ ရွိတဲ့ ကိုယ္ခံပဋိဇီ၀ စြမ္းအားေတြဟာ တံေတြးကေန တဆင့္ ေပါင္းစပ္ သြားပါတယ္။ အဲဒီကေန တဆင့္ ကိုယ့္ခ်စ္သူမွာရွိၿပီး ကိုယ့္ဆီမွာမရွိတဲ့ ေရာဂါကာကြယ္မႈ စြမ္းအင္ေတြ ကိုယ့္ခႏၶာ ကိုယ္ထဲ ေပါင္းစပ္ ေရာက္ရွိ လာႏိုင္ေျခဟာ ရာခိုင္ႏႈန္း(၈၀)ထိ ရွိတယ္ဆိုပဲ။ ဒီျဖစ္စဥ္ကို “အနမ္းျဖင့္ ေရာဂါကာကြယ္နည္း”လို႔ စိတ္ပညာရွင္ ေတြက နာမည္ ေပးထား ပါတယ္။

၆။ ေနာက္ၿပီး အနမ္းဟာ လူရဲ႕ဦးေႏွာက္ စြမ္းေဆာင္ရည္ တိုးတက္လာေအာင္ စနစ္တက် ႏိႈးဆြ ေပးပါတယ္။ ဘယ္လို အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ သိသာလဲဆိုရင္ ကိုယ့္ခ်စ္သူကို ပထမဆံုး အႀကိမ္ နမ္းဖူးတဲ့ အခါ ေပၚေပါက္ လာတတ္တဲ့ ရွိန္းကနဲ၊ ဖိန္းကနဲ ခံစားမႈမ်ိဳးမွာ ထင္ထင္ရွားရွား ေတြ႕ႏိုင္ ပါတယ္တဲ့။ အဲဒီအခိုက္အတန္႔မွာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဦးေႏွာက္ အရည္အေသြးဟာ ထိပ္ဆံုး အဆင့္ထိ တက္ေနၿပီးေတာ့ ကိုယ္ရည္ ကိုယ္ေသြးကလည္း အျမင့္မားဆံုး ျဖစ္ေနတတ္ တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

၇။ ေနာက္ဆံုး တစ္ခုကေတာ့ သင္ကိုယ္တုိင္ပဲ စမ္းၾကည့္ၿပီးမွ ယံုပါေတာ့။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ … ခ်စ္သူကို နမ္းရတာ ရင္ခုန္ ၾကည္ႏူးစရာ ေကာင္းတယ္တဲ့။ ေနာက္ၿပီး ေပ်ာ္စရာလဲ ေကာင္းပါတယ္တဲ့။ ဘယ္လိုလဲ။ ဟုတ္ေရာ ဟုတ္ရဲ႕လား၊၊၊ အခု ေရးသား ေဖာ္ျပခ်က္ အနမ္းကို ျပဳစုေရးသားသူ ကမၻာေက်ာ္ အခ်စ္ သုေတသန ဆရာႀကီး ေဒါက္တာ ၀ီလ်ံစတိုင္းဘတ္၏ ကိုယ္ေတြ႔မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္းပါ ခင္ဗ်ား။

NLABR

သံပုရာသီးေလးေတြရဲ႔ အသံုး၀င္ပံု

ခံတြင္း က်န္းမာေရး .....

သံပုရာသီးဟာ သြားကို ျဖဴေစပါတယ္။ သံပုရာသီးအခြံကိုဆား (တေကာ္စာ)နဲ႕ ေရာၿပီး ပြတ္ေပးရင္ သြားကို ျဖဴေစ႐ံုတင္မကဘူး။ေတာက္ပေစပါတယ္။
ခံတြင္းအနံ႕ မေကာင္းတာလည္း ေပ်ာက္ေစပါတယ္။ သြားကိုက္ေနရင္လည္း သံပုရာရည္နဲ႕ ပလုတ္က်င္းေပးပါ။

ႏွဳတ္ခမ္းကြဲျခင္း .....

မ်က္ႏွာလိမ္းခရင္မ္တစ္ဇြန္း (လက္ဖက္ရည္ေသာက္ဇြန္း) နဲ႕ လိေမၼာ္ရည္၊ ပ်ားရည္တို႕ကို ေရာစပ္ၿပီး လိမ္းေပးပါ။ တစ္ပတ္ေလာက္ လိမ္း႐ံုနဲ႕ သိသာ ထင္ရွား ေပ်ာက္ကင္း သြားပါလိမ့္မယ္။

ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း .......

အုန္းရည္ေလးဇြန္း (စားပြဲတစ္ဇြန္း)နဲ႕ သံပရာရည္တို႕ ေရာစပ္ၿပီး တစ္ပတ္တစ္ခါေလာက္ လိမ္းေပးရင္ ဆံပင္ကၽြတ္တာ ေပ်ာက္ကင္း ေစပါတယ္။

ဦးေရျပား ယားယံျခင္းႏွင့္ ဒဏ္ေပ်ာက္ဖို႕အတြက္ ....

ၾကက္ဥအကာရည္ႏွင့္ သံပရာရည္ (သံပုရာသီးတစ္လံုးစာ) တို႕ေရာၿပီး ဆံႏြယ္အျမစ္ကေန လိမ္းေပးပါ။ တစ္နာရီခန္႕ၾကာမွ ေရနဲ႕ ျပန္ၿပီးေဆးေၾကာေပးပါ။
တစ္လေလာက္ လုပ္ေပး႐ံုနဲ႕တင္ ဦးေရျပားသန္႕ရွင္းၿပီး ေဗာက္၊ ဒက္တို႕ ကင္းစင္သြားပါလိမ့္မယ္။

အသားအေရေျခာက္ေသြ႕ျခင္းအတြက္ .....

ငွက္ေပ်ာသီးမွည့္တစ္လံုးကိုယူၿပီး ေခ်ေပးပါ။ ၿပီးရင္ေတာ့ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ သံပုရာရည္ တစ္စက္ႏွစ္စက္နဲ႕ ေခ်ထားတဲ့ ငွက္ေပ်ာသီးတို႕ကို ေရာစပ္ေပးပါ။
ၿပီးရင္ေတာ့ မ်က္ႏွာနဲ႕ လက္ကို လိမ္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသားအေရကို ေခ်ာေမြ႕ သန္႕ရွင္း ေစပါတယ္။

ေနာက္တစ္နည္းကေတာ့ ပ်ားရည္တစ္ဇြန္း (လက္ဖက္ရည္ဇြန္း) ကို ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ဆီနဲ႕ေရာေပးပါ။ ၿပီးရင္ သံပုရာရည္တစ္စက္ ေလာက္နဲ႕ ထပ္ေရာၿပီး လက္ေတြ၊
တံေတာင္ဆစ္ေတြ၊ ေျခဖေနာင့္ေတြနဲ႕ ၾကမ္းေထာ္ေနတဲ့ေနရာေတြကို လိမ္းေပးပါ။ လိမ္းၿပီးရင္ ဆယ္မိ နစ္ေလာက္ ေစာင့္ေပးပါ။ သံပုရာသီးဟာ အေရျပားအလွအပအတြက္
အေကာင္းဆံုးေပးစြမ္းေစႏုိင္တဲ့ သစ္သီးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသ ျဖင့္ ဝက္ၿခံနဲ႕ ယားနာေတြ ကို ေပ်ာက္ကင္းေစတဲ့သတၱိရွိပါတယ္။ မွဲ႕ေျခာက္ေတြကိုလည္း ေပ်ာက္ကင္း
ေစပါတယ္။ သံပုရာရည္နဲ႕သာ လိမ္းေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဆီျပန္တဲ့အသားအေရပိုင္ရွင္မ်ားအတြက္ ......

သံပုရာရည္ႏွစ္ဇြန္း (လက္ဖက္ရည္ဇြန္း)၊ နႏြင္းမႈန္႕ ဇြန္းဝက္ခန္႕ (လက္ဖက္ရည္ဇြန္း) တို႕ကိုယူပါ။ သေဘၤာသီးစိတ္ကိုေခ်ၿပီး ေပ်ာ့ဖတ္ သဖြယ္ ရေအာင္လုပ္ပါ။ ယင္းသေဘၤာသီး ရည္ကို သံုးဇြန္းခန္႕ ယူပါ။ အားလံုးကို ေရာစပ္ၿပီး မ်က္လံုးကလြဲရင္ မ်က္ႏွာတစ္ျပင္လံုးကို လိမ္း ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ လိမ္းၿပီး မိနစ္ ၂၀ ခန္႕ၾကာေအာင္ ေစာင့္ေပးပါ။ ၿပီးမွ ေရနဲ႕ စ္ဖန္ ျပန္ေဆးေၾကာေပးပါ။

တံေတာင္ဆစ္မည္းျခင္းအတြက္ ......

သံပရာသီးအခြံနဲ႕ ပြတ္ေပးပါ။ ၿပီးရင္ေရနဲ႕ ေဆးေပးပါ။ နည္းနည္းေတာ့ၾကာေပမယ့္ အေရျပားကို သန္႕စင္သြားၿပီး ေတာက္ေျပာင္ဝင္း လက္လာ ပါလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕ အသားအေရ
ေတြဟာ ေမွာင္ေမွာင္မႈိင္းမႈိင္းနဲ႔ ေျခာက္ေျခာက္ေသြ႕ေသြ႕ျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။ အေရာင္အဝါ လင္းလက္ခ်င္တယ္ ဆိုရင္ေတာ့ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ သံပုရာသီး တစ္လံုးရဲ႕ အရည္နဲ႔ မ်က္ႏွာမက်န္ ခႏၶာကိုယ္ အႏွံ႕ အိပ္ရာမဝင္ခင္ ပြတ္လိမ္းေပးပါ။ မနက္က်မွ ေရခ်ိဳးေပးပါ။ အေရျပားကို ေတာက္ေျပာင္ရႊန္းလဲ့ေစၿပီး ႏူးညံ့ေစပါတယ္။ အိပ္ရတာ ေစးထန္းထန္းနဲ႕ မအိပ္ခ်င္ဘူးဆိုရင္ေတာ့ ေရခ်ိဳးတဲ့အခါမွာ ခ်ိဳးမယ့္ေရထဲ သံပုရာရည္တစ္ခြက္တစ္ဝက္ခန္႕ ထည့္ၿပီး အဲဒီ့ေရနဲ႕စိမ္ခ်ိဳးေပးပါ။

လက္သည္းေဆးစြန္းတာ ေဖ်ာက္ခ်င္ရင္ ....

သံပုရာသီးစိတ္ (သို႕) သံပရာရည္ကို ေရထဲေရာၿပီး လက္ကိုစိမ္ေပးပါ။ လက္သည္းမွာ ေပေနတဲ့ အစြန္းအထင္းေတြကို ခ်က္ျခင္းေခ် ခၽြတ္ေပးသြား ပါလိမ့္မယ္။
ၿပီးသြားရင္ လက္သည္းကို ျပန္ဆိုးမယ္ဆိုရင္လည္း ပိုၿပီးေတာက္ေျပာင္လာပါလိမ့္မယ္။သံပုရာရည္ထဲ လက္သည္း ေျခသည္းကို ဆယ္မိနစ္ခန္႕ စိမ္ေပးပါ။ ၿပီးလို႕ရွိရင္ ဘရက္ရွ္နဲ႕ လက္သည္း၊ ေျခသည္းကို ျပန္ပြတ္တိုက္ေပးပါ။ ၿပီးမွ ေရေႏြး ေႏြးနဲ႕ ေဆးေၾကာေပးပါ။ ဒီနည္းဟာ လက္သည္းကို သန္စြမ္းေစၿပီး ေတာက္ေျပာင္ေစပါတယ္။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဗင္နီဂါျဖဴ ဇြန္းဝက္ခန္႕နဲ႕
ေရေႏြးတစ္ဝက္တို႕ ေရာၿပီး ဘရက္ရွ္နဲ႕ တိုက္ေပးရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။

ေၿခေထာက္ .....

သံပုရာရည္တစ္ခြက္စာ (ေကာ္ဖီခြက္တစ္ခြက္စာ)၊ သစ္ဂ်ပိုး(အနံ႕အတြက္)၊ သံလြင္ဆီ ႏွစ္ဇြန္း (စားပြဲတင္ဇြန္း)၊ ႏြားႏို႕ေလးပံုတစ္ပံု (ခြက္တစ္ခြက္)၊ ေရသန္႕ (ေရကို သင့္ေတာ္သလို ထည့္ႏုိင္ပါတယ္၊ အနည္း၊ အမ်ား အေရးမႀကီးပါ) တို႕ေရာစပ္ေပးပါ။ တကယ္လို႕ သစ္ဂ်ပိုး မသံုးခ်င္ဘူးဆိုရင္ တျခားအနံ႕ ပစၥည္းတို႕ သံုးႏုိင္ပါတယ္။ ႏွင္းဆီပြင့္ခ်ပ္ တို႕ျဖင့္လည္း အစားထိုး အသံုးျပဳႏုိင္ပါတယ္။ အားလံုးေရာ စပ္ၿပီးရင္ေတာ့ အဲဒီ့အရည္ကို ေျခေထာက္စိမ္ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးသြားမွ ေရနဲ႕ ဆပ္ျပာ (Mild) နဲ႕ ေသခ်ာေဆးေၾကာသန္႕စင္ေပးပါ။
တစ္ပတ္ေလာက္လုပ္ၾကည့္လိုက္တာနဲ႕ ေျခေထာက္ အသားအေရဟာ သိသိသာသာေခ်ာေမြ႕လာပါလိမ့္
မယ္။

ေႏြအပူမွာ ေခၽြးထြက္သက္သာေအာင္ အေကာင္းဆံုးသစ္သီး
ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႕တဲ့ေႏြရာသီလို ဥတုမ်ိဳးမွာ ေခၽြးထြက္သက္သာေအာင္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ရင္ပူသက္သာေအာင္လုပ္ဖို႕ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ သံပုရာ သီးရည္ကို ပ်ားရည္တစ္ဇြန္းနဲ႕ေရာၿပီး ေသာက္ေပးပါ။ ေသြးေလလည္ပတ္မႈကို ေကာင္းမြန္ေစ႐ံုမွ်မက ေခၽြးထြက္ျခင္း
ကိုလည္း သက္ သာေစပါတယ္။ သံပုရာသီးထဲမွာ ပါရွိတဲ့ ဂလူးကိုစ့္နဲ႕
သတၱဳဓာတ္ေတြေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ကို ေခၽြးထြက္ျခင္းမွ ကာကြယ္ေပးတဲ့အျပင္ ေအးျမေအာင္လည္း စြမ္းေဆာင္ေပးပါတယ္။

myawady

AIDS ပိုးက ေလထဲမွာ ဘယ္ေလာက္အခ်ိန္ထိ ေနနုိင္ပါသလဲ၊ AIDS ပိုးပာာ ေလပာာနယ္မွ ကူးစက္တတ္ပါသလား?

ဘယ္လို ကုိယ္ခႏၶာ-အရည္ေတြမွာ HIV ပိုးေတြ ပါေနႏိုင္သလဲ။
၁။ ေသြး၊
၂။ သုတ္ရည္၊
၃။ ဗဂ်ိဳင္းနား အရည္၊
၄။ ႏို႔ရည္၊
၅။ တျခား ေသြးပါႏိုင္တဲ့ အရည္ေတြ။

• HIV ဘယ္လိုကူးသလဲ
- HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ပိုးေတြဟာ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာ အရည္ေတြနဲ႔ (တစ္ရွဴး) ေတြထဲမွာ ေနႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ေသြး၊ သုတ္ရည္၊ ဗဂ်ိဳင္းနာ-အရည္ နဲ႔ ႏို႔ရည္ေတြ ကေနသာ အမ်ားဆံုး ကူးေနတာ သိရတယ္။ ဒီအရည္တမ်ိဳးမ်ိဳးဟာ တျခားလူရဲ႕ အေပၚဖံုး-အပါးလႊာ၊ ထိခိုက္ ပ်က္စီးေနတဲ့ အေရျပား (တစ္ရွဴး) နဲ႔ ေသြးထဲကို ေဆးထိုအပ္လိုမ်ိဳးနဲ႔ တိုက္ရိုက္ ထိုးသြင္းတာခံရမွ ကူးစက္တယ္။
- သုေတသန က်က်နန လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကားမွာဆိုရင္ စအိုလမ္းနည္း-လိင္ဆက္ဆံမႈ နဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကေန လိင္ဆက္ဆံမႈေတြကေန ကူးစက္တာ အမ်ားဆံုးလို႔ သိရတယ္။ ေနာက္မ်ားတာ တခုက ေဆးထိုးအပ္ကေန ကူးတာ ျဖစ္တယ္။ ပါးစပ္ကို လိင္ဆက္ဆံရာ သံုးတာနဲ႔ မိခင္ကေန ကေလးကို ေမြးေနတံုးျဖစ္ျဖစ္ ႏို႔တိုက္လို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ ထမင္း ဝါးခြံတာကေနျဖစ္ျဖစ္ ကူးစက္တာ နည္းတယ္။ က်န္နည္းေတြကေတာ့ မသန္႔တဲ့ ေသြး နဲ႔ ေသြးနဲ႔ဆိုင္တာေတြ သြင္းတာ၊ အဂၤါ-အစားထိုးတာေတြ ကေနကူးတယ္။ ေဆးရံုနဲ႔ က်န္းမာေရး ဌာနမွ အလုပ္လုပ္သူေတြကိုလဲ အပ္-ဒါး စတာေတြ ကေနတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။

• တျခား ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ အရည္ေတြ
- ဦးေႏွာက္နဲ႔ ခါးရိုးထဲက အာရံုေၾကာၾကီးရဲ႕အရည္၊
- အဆစ္ထဲကအရည္၊
- ေရျမႊာရည္၊
- မ်က္ရည္၊
- တံေတြး၊

• ကိုယ္ခႏၶာ အျပင္ဘက္မွာ HIV ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ အသက္ရွင္ေနႏိုင္သလဲ၊ သိပၸံပညာရွင္ အားလံုးေလာက္ နီးနီး လက္ခံၾကတာက ပိုးဟာ ကိုယ္ခႏၶာအျပင္ဘက္မွာ ၾကာၾကာ မရွင္ႏိုင္ဘူး။

• စအိုလမ္းသံုး လိင္ဆက္ဆံတာကေန ကူးႏိုင္သလား၊ (ကြန္ဒြမ္) မသံုးရင္ ေသျခာေပါက္ ကူးႏိုင္တယ္။

• (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကို လိင္ဆက္ဆံရင္ ကူးသလား၊ (ကြန္ဒြမ္) မသံုးရင္ ေသျခာေပါက္ ကူးႏိုင္တယ္။ မ-လိင္လမ္းေၾကာင္း (ဗဂ်ိဳင္းနား၊ သားအိမ္ဝ) နဲ႔ က်ား-ဆီးသြားေပါက္ေတြမွာ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္ေအာင္ ေသးငယ္တဲ့ အရွ-အနာေလးေတြကေန ပိုးဝင္ႏိုင္တယ္။ အနာ-အဆာ ရွိရင္လဲ ဝင္မယ္။ တေယာက္ေယာက္မွာ (STD) လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါရွိေနရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။

• ပါးစပ္သံုး လိင္ဆက္တာကေန ကူးသလား၊ လက္ခံသူျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေပးသူျဖစ္ျဖစ္ ကူးမယ္။ ထံုးစံလမ္းသံုး လိင္ဆက္ဆံနည္း ေလာက္ေတာ့ အျဖစ္မမ်ားဘူး။ ပါးစပ္နဲ႔ လည္ေခ်ာင္းတဝိႈက္မွာ အနာအဆာ ရွိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ သုတ္ရည္ကို ပါးစပ္ထဲ ထုတ္မိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ (STD) ရွိေနရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။

• Sex toys လိင္သဲုးကရိယာေတြသံုးရင္ ကူးႏိုင္သလား၊ Dildos တို႔ Vibrators တို႔သံုးရင္ ကူးစက္ႏိုင္လို႔ (ကြန္ဒြမ္-အသစ္) သံုးပါ။

• ေဆးထိုးလို႔ ကူးသလား၊ ကူးႏိုင္တယ္။ ထိုးေဆး၊ ေဆးဝါး-ကရိယာ၊ ေသြးပါေနမဲ့ ေဆးထိုးပိုက္၊ မိုးေရ ျပန္သံုးတာ၊ ပုလင္း၊ အဖံုး၊ ဇြန္း၊ အစစ္၊ ေဆးရည္၊ ပတၲီး၊ ဝါဂြမ္း၊ စတာေတြကို မွ်သံုးတာ၊ လမ္းေဘးေရာင္း ေဆးထိုးပိုက္-အပ္ေတြက ျပန္ထုပ္တာေတြ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ စိတ္မခ်ရဘူး။

• HIV နဲ႔ တျခား လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြနဲ႔ ဆက္စပ္မႈ ရွိသလား၊ ရွိတယ္။ အဲလိုေရာဂါ တခုခုရွိေနသူမွာ HIV ပိုျပီး ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ဥပမာ ဆစ္ဖလစ္၊ လိင္လမ္း-ေရယံု၊ ရွန္ကာ၊ ကလာမိုင္ဒီးယား၊ ဂႏိုးရီးယား၊

• ေဆးရံု-ေဆးခန္း အလုပ္လုပ္သူေတြကို ကူးစက္သလား၊ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ၾကိဳတင္ ကာကြယ္ေရး နဲ႔ တကိုယ္ေရ အကာအကြယ္ေတြ သံုးရမယ္။ အဓိက သတိထားဘို႔က အပ္၊ ဓါးလို ျပတ္ရွတာနဲ႔ မေတာ္တဆ ထိခိုက္မိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ၁% ေလာက္နီးနီး ရွိတယ္။

• မိန္မခ်င္း လိင္ဆက္ဆံတာကေန ကူးသလား၊ ရွားပါတယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) အရည္နဲ႔ ရာသီေသြးထဲမွာ ပိုးပါႏိုင္တယ္။

• တက္တူး ထိုးတာ၊ ကြင္းေတြ ေဖါက္ဝတ္ဆင္တာကေန ကူးသလား၊ ကူးႏိုင္တယ္။ အသံုးအေဆာင္ေတြကို ပိုးသန္႔တာ နည္းရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ တခါသံုး မဟုတ္ရင္ ကူးႏိုင္တယ္။

• နမ္းတာကေနကူးသလား၊ ဘယ္လိုနမ္းသလဲအေပၚမွာ မူတည္တယ္။ ျပင္သစ္နည္းေခၚတဲ့ ႏႈပ္ခမ္းစုပ္နမ္းနည္းနဲ႔ကူးတာ အေတာ္ေတာ့ ရွားတယ္။ ႏုတ္ခမ္းမွာ အနာရွိမွျဖစ္တယ္။ ပါးစပ္ပိတ္နမ္းတာ၊ ပါးကို နမ္းလို႔ ကူးတာ မေတြ႔ရေသးပါ။

• လူခ်င္းကိုက္လို႔ ကူးသလား၊ ရွားတယ္။ ၁၉၉၇ တံုးကရွိဘူးတာကို ထုတ္ျပန္ဘူးတယ္။

• ျခင္ေကာင္ကေနကူးသလား၊ မကူးပါ။

• မကူးစက္ႏိုင္တဲ့ ဆက္ဆံမႈေတြဆိုတာ ကုပ္မိလို႔ မကူးပါ။ တံေတြးစင္လို႔ မကူးပါ။ လက္ဆြဲ ႏုပ္တက္တာ၊ ရင္ခ်င္းအပ္တာ၊ ေရအိမ္အတူသံုးတာ၊ ဖန္ခြက္၊ ႏွာေခ်၊ ေခ်ာင္းဆိုး တာကေန မကူးပါ။ အလုပ္ဌာနတူတာ၊ Schools ေက်ာင္း အတူေနတာ၊ သာေရး-နာေရး အတူသြားတာ၊ တခါးဖြင့္ဘု ကိုင္မိတာ၊ ပန္းကန္ခြက္ေယာက္၊ Pets အိမ္ေမြး-တိရစၧာန္၊ အားကစား၊

(အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-ေအအိုင္ဒီအက္စ္) ကိန္းဂဏန္းမ်ား
• ၁၉၈၁ ခုႏွစ္၊ ဇြန္လ ၅ ရက္ေန႔က အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ေလာ့စ္အင္ဂ်ဲလိစ္ က လူ ၅ ဦးမွာ HIV/AIDS (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ-ေအအိုင္ဒီအက္စ္) ေရာဂါရွိခဲ့တယ္လို႔ ကူးစက္ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးဌာနကေန ထုတ္ျပန္ခဲ့တာဟာ ျပီးခဲ့တဲ့ တနဂၤေႏြမွာ ႏွစ္ ၃ဝ တင္းတင္း ျပည့္သြားျပီ ျဖစ္တယ္။
• အဲဒီ ထုတ္ျပန္ခ်က္ကို HIV/AIDS ေရာဂါရဲ႕ ကနဦးလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ျပီး၊ အဲဒီကတည္းက HIV/AIDS ေရာဂါကို ေလ့လာဘို႔ အတူးအဖြဲ႔ကိုလဲ စတင္ဖြဲ႔စည္းခဲ့တယ္။
• ၁၉၈၂ ဇူလိုင္လမွာ ဒီေရာဂါလို႔ နာမည္မတပ္ရေသးသူေပါင္း အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု တဝက္ေလာက္မွာ ျပန္႔ေနတဲ့ လူနာေပါင္း ရာဂဏန္း ရွိေနျပီျဖစ္တယ္။

HIV ပိုးဟာ လူ႔ကို္ယ္အျပင္ဘက္မွာ ၾကာၾကာမရွင္ႏိုင္ပါ၊ ဆက္ပြါးမ်ားမႈမျဖစ္ႏိုင္ပါလို႔သာ အခုထိလုပ္ထားတဲ့ သုေတသနေတြကဆိုပါတယ္။

ေဒါက္တာ တင့္ေဆြ

သင့္ကို ပိုေကာင္းေကာင္း အိပ္ေပ်ာ္ ေစမယ့္ နည္းလမ္း ၁၀ခု

၁။ ေန႔စဥ္ အခ်ိန္ဇယား တစ္ခု သတ္မွတ္ ထားပါ။
၂။ ေန႔စဥ္ ေသာက္သံုးလိုက္တ့ဲ ကာဖင္း ပမာဏကို ေလ်ာ့ခ်ပါ။
၃။ အိပ္ခါနီး ဗိုက္တင္း ေနေအာင္ မစားပါနဲ႔။
၄။ ဘာမွ မစားဘဲလည္း မေနပါနဲ႔။ သင့္တင့္ေအာင္ စားပါ။
၅။ ကြန္ပ်ဴတာ၊ တီဗီေတြကို ပိတ္ထားပါ။
၆။ ေလ့က်င့္ခန္း မွန္မွန္လုပ္ပါ။
၇။ အိပ္ရာ ၀င္ခါနီး ေသာက္သံုးတဲ့ အရည္ ပမာဏကို ကန္႔သတ္ပါ။
၈။ သင့္ရဲ႕ အိပ္ခန္းကို ေမွာင္ၿပီး ဆိတ္ၿငိမ္ေအာင္ ထားပါ။
၉။ သက္ေတာင့္ သက္သာ ရွိမယ့္ ေမြ႔ရာ၊ ေခါင္းအံုး၊ အခင္းနဲ႔ အိပ္ပါ။
၁၀။ ႏိႈးစက္ထက္ ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္တြင္းက ဇီ၀နာရီကို သံုးၿပီး အိပ္ခ်ိန္တန္အိပ္၊ ထခ်ိန္တန္ ထပါ။

[source: diycraftprojects]

ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာေနခ်ိန္ ေဆာင္သင့္၊ ေရွာင္သင့္ သည့္ အခ်က္မ်ား

ဝမ္းေလွ်ာတယ္ ဆိုတာ ေယဘုယ် အားျဖင့္ ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ အရည္ၾကည္ ဝမ္းေတြ သြားေနၿပီး မၾကာခဏ ဝမ္းသြားေနတဲ့ အေျခအေနကို ေခၚပါတယ္။

ဝမ္းေလွ်ာ တာက အမ်ားအားျဖင့္ ႏွစ္ရက္ ေလာက္ပဲ ၾကာေပမယ့္ ၾကာရွည္ ဝမ္းသြားတဲ့ အေျခအေန ဆိုရင္ ႏွစ္ရက္ေက်ာ္ ၾကာတဲ့အထိ ဝမ္းသြား တတ္ပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမ်ဳိးမွာ ေရဓာတ္ ခမ္းေျခာက္မႈ ျဖစ္တတ္ ပါတယ္။ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ တာက ဘက္တီးရီးယားပိုး ဝင္တာ၊ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ဝင္တာ၊ အစာနဲ႔ မတည့္တာ၊ ကပ္ပါးပိုးေတြ ဝင္တာ၊ ေဆးနဲ႔ မတည့္တာနဲ႔ အူလမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါ ေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဝမ္းပ်က္တဲ့အခါ ခံစားရတဲ့ လကၡဏာေတြက ဗိုက္ေအာင့္တာ၊ ေလထတာ၊ ပ်ဳိ႕ခ်င္အန္ခ်င္ျဖစ္တာ၊ အိမ္သာကို အေလာတႀကီး သြားခ်င္စိတ္ ေပၚတာ စတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္လို အေၾကာင္းေၾကာင့္ပဲ ဝမ္းပ်က္ပါေစ၊ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ ေနခ်ိန္မွာ ေဆာင္သင့္၊ ေရွာင္သင့္တဲ့ အခ်က္ေတြကို သိနားလည္ထားဖို႔ လိုပါတယ္။

ေရႏွင့္ ဓာတ္ဆားေသာက္ပါ - ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာတာကို ကုသဖို႔ အေကာင္းဆံုးနည္းက ေရနဲ႔ အရည္မ်ားမ်ား ေသာက္ေပးဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝမ္းေလွ်ာတာေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္က အရည္ဆံုး႐ႈံးမႈ မ်ားတဲ့အတြက္ ေရမ်ားမ်ား ျပန္ေသာက္ေပးသင့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေကာင္းဆံုးကေတာ့ ေရနဲ႔အတူ ဆံုး႐ႈံးသြားတဲ့ ဓာတ္ဆားေတြကို ပါ ျပန္လည္ျဖည့္တင္းႏိုင္ဖို႔ ဓာတ္ဆားထုပ္ကို သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခ်ဳိးအဆအတိုင္း ေရနဲ႔ေဖ်ာ္ၿပီး ေသာက္ေပး ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရေသာက္ ရာမွာ ေရသန္႔ ကို ေသာက္ေပးရမွာ ျဖစ္ၿပီး ေရမသန္႔ဘူး ထင္ရင္ က်ဳိခ်က္ၿပီး ေသာက္ပါ။

ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းမ်ား ေရွာင္ပါ -ဝမ္းေလွ်ာ ေနခ်ိန္မွာ ႏို႔ကို ေခ်ဖ်က္ဖို႔ လိုအပ္တဲ့ အင္ဇိုင္း (lactase) ေထာက္ပံ့မႈ ေလ်ာ့က် သြားတာေၾကာင့္ ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ ပစၥည္းေတြ ကို ေရွာင္သင့္ ပါတယ္။ ႏို႔ကို ေကာင္းေကာင္း မေခ်ဖ်က္ ႏိုင္တာေၾကာင့္ ပိုၿပီး ဝမ္းေလွ်ာတာနဲ႔ ေလထတာတို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားပါတယ္။

ဆီေၾကာ္စာ၊ ဟင္းခတ္ အေမႊးအႀကိဳင္ ကဲေသာ အစားအေသာက္ တို႔ကို ေရွာင္ပါ- ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ ေနခ်ိန္မွာ အဆီအအိမ့္မ်ားတဲ့ အစာ၊ ဆီေၾကာ္စာ၊ အမွ်င္ဓာတ္ မ်ားတဲ့ အစာနဲ႔ ဟင္းခတ္ အေမႊးအႀကိဳင္ကဲတဲ့ အစားအေသာက္ တို႔ကို ေရွာင္သင့္ ပါတယ္။

သတၱဳဓာတ္ ပါဝင္ေသာ အစားအေသာက္မ်ား စားပါ - တခ်ဳိ႕ သတၱဳဓာတ္နဲ႔ အာဟာရ ဓာတ္တို႔ ပါတဲ့ အစားအေသာက္ ေတြကို စားေပးရင္ အူလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ အစာျဖတ္သန္းမႈ ေႏွးေစၿပီး ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ ျဖစ္တာကို သက္သာ ေစပါတယ္။ ဥပမာ- ဆန္ျပဳတ္ ေပ်ာ့ေပ်ာ့၊ ငွက္ေပ်ာသီး၊ ေပါင္မုန္႔နဲ႔ စြပ္ျပဳတ္စတဲ့ အစာေတြကို စားေပးသင့္ပါတယ္။

အဆီ နည္းေသာ ဒိန္ခ်ဥ္ အသင့္အတင့္ ေသာက္ပါ - ဝမ္းေလွ်ာခ်ိန္မွာ ဒိန္ခ်ဥ္ ေသာက္ရင္ အစာေျခ အူလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္မွာ အစာေၾကညက္ေစတဲ့ အက်ဳိးျပဳ ဘက္တီးရီးယား ေတြ ရရွိေစတာေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာတာကို သက္သာ ေစပါတယ္။

ခ်င္းလက္ဖက္ရည္ ေသာက္ပါ -ခ်င္းလက္ဖက္ရည္ ေသာက္တာက ဗိုက္ေအာင့္တာနဲ႔ ေလပြ တာကို သက္သာ ေစပါတယ္။ မုန္လာဥနီ ေဖ်ာ္ရည္နဲ႔ တလည္း သီး ေဖ်ာ္ရည္ ေသာက္တာ ေၾကာင့္လည္း ဝမ္းအရည္ သြားတာကို သက္သာေစပါတယ္။

ကဖင္းႏွင့္ အယ္လ္ကိုေဟာ ေရွာင္ပါ - ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ ေနခ်ိန္မွာ ကဖင္းပါတဲ့ ေကာ္ဖီ၊ လက္ဖက္ရည္ အျပင္ အရက္ကိုလည္း ေရွာင္သင့္ ပါတယ္။ ဆန္ျပဳတ္ ပူပူ ေသာက္ပါ ဆန္လံုး ညိဳကို ေရနဲ႔ ၄၅ မိနစ္ခန္႔ျပဳတ္ၿပီး ေသာက္တာက ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာ ေရာဂါကို သက္သာ ေအာင္ ကုသ ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ဆန္လံုးညိဳမွာ ဗီတာမင္ ဘီ အုပ္စု ပါဝင္ပါတယ္။

ဗီတာမင္စီ ပါေသာ အစားအေသာက္ကို ေရွာင္ပါ - ဝမ္းေလွ်ာေနခ်ိန္မွာ ဗီတာမင္စီ ပါတဲ့ အစား အေသာက္ကို အလြန္အမင္း စားတာေၾကာင့္ ဝမ္းပ်က္ဝမ္းေလွ်ာကို ပိုဆိုး ေစႏိုင္ပါတယ္။

ပ်ားရည္ ေသာက္ပါ - ပ်ားရည္ ထမင္းစားဇြန္း ေလးဇြန္းနဲ႔ ေရတစ္ခြက္ ေရာေသာက္ေပးရင္ ဝမ္းပ်က္ ဝမ္းေလွ်ာတာ သက္သာ သြားပါတယ္။

ဇြန္ခိုင္ဦး (ေဆးဝါး တကၠသိုလ္)
Shan News

အသည္းေရာဂါခံစားေနရသူမ်ား (Bပိုး၊Cပိုး) အတြက္ အထူးလက္ေဆာင္

အသည္းေရာဂါခံစားေနရေသာ လူသားမ်ား အတြက္ က်န္းမာလာဘ္တစ္ပါး ဝမ္းေၿမာက္ေစသည့္ သခြတ္ၿပဳတ္ေဆးရည္ ..…

ဘီပုိး စီပုိး အသည္းသမားမ်ား သခြတ္ကုိေသာက္ ေရာဂါေပ်ာက္၏….( အသည္းေရာဂါၿဖစ္ေနေသာ မိသားစုဝင္မ်ားအား စိတ္ခ်မ္းသာမွဳ ့ ၿဖစ္ေစၿပီး လူ ့သက္တမ္းအၿပည့္ေနႏုိင္ေသာေႀကာင့္ Mg Mandalay မွ ေလးနက္စြာ မွ်ေဝပါသည္ ။ )

အခုေဖာ္ၿပေသာ သခြတ္အစြမ္းေႀကာင့္ စီပုိး အသည္းသမားသည္ ပုိးေကာင္ေရ သိန္းခ်ိီရာမွ ဆယ္ဂဏန္းမွ်သာက်န္ရွီေတာ့ၿပီး ေရာဂါမွာ သိသိသာသာ ေပ်ာက္ကင္းသြားသေလာက္ၿဖစ္သြားေသာေႀကာင့္ အသည္းအထူးကု ေဒါက္တာ ခင္ေမာင္ဝင္း ဆရာႀကီးကုိယ္တုိင္အံ့အားသင့္လုိ

့ သခြတ္ေသာက္ေသာ လူနာကို မွတ္တမ္းအၿပဳ ့ခံလုိက္ရေသာ ၿမန္မာတုိ ့၏ သခြတ္ပင္ သာၿဖစ္ပါသည္ ။

ဆရာႀကီးစီမွာ အသည္းအတြက္ ေသာကမ်ားစြာ ေငြေၿမာက္မ်ားစြာ ကုန္က်ေနၿပီးမွ ရရွိလာေသာ အစြမ္းထက္ေဆးနည္းလည္း ၿဖစ္ပါသည္ ထုိ စီပုိးလူနာ၏ ကုိယ္ေတြ ့ေဆးၿဖစ္ေသာေႀကာင့္ လူနာကုိယ္တုိင္းမွ ဌင္းကဲ့သုိ ့ ပုိက္ဆံ ရာေပါင္းမ်ားစြာ ကုန္က်ၿခင္းလည္း မရွိေစဘဲ တကယ္လည္း ေသာက္ တကယ္ စီပုိးေပ်ာက္ခဲ့ရလုိ ့ သူကုိယ္တုိင္လည္း ေဆးကုသိုလ္ ၿပဳ ့ေနပါေသးသည္ ။

လုပ္ေဆာင္ေသာက္သုံးရန္မွာ ….

သခြတ္ပင္၏ အပြင့္ အရြက္ အေခါက္ တု ိ့ကုိ ယူပါ အပြင့္ႏွင့္အရြက္ကုိေတာ့ ေနအနည္းရေသာ ေနရာမွာ အေၿခာက္ခံလုိက္ပါ ( လက္ဖက္ေၿခာက္္လုိ ့လည္း ေသာက္သုံးလုိ ့ရႏုိင္ေစရန္ အတြက္ ) အေခါက္ကုိေတာ့ ေရေဆးၿပီး ႀကာရွည္သိမ္းထားလုိ ့ရေအာင္ ေနဖန္ ့ဖန္ ့ၿပၿပီး အေခါက္ကုိ သုံးစြဲ ရပါမည္ ။

ေဆးရည္က်ဳိနည္း ….

ပထမဦးစြာ ေဆးက်ုဳိရန္အတြက္ ေၿမအုိးအသစ္တလုံးကုိ ရယူပါ

ေၿမအုိးထဲ့တြင္ သခြတ္ပြင့္ ၊ အရြက္ ႏွင့္ အေခါက္တုိ ့ကုိ ေရနဲ ့ သုံးခြက္တခြက္ေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ ၿပဳတ္ၿပီး ေသာက္သုံးေပးပါ တေန ့ကုိ သုံးႀကိမ္( သုိ ့ ) ႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္ လုပ္ေဆာင္ေသာက္သုံးေပးပါ ။ အေခါက္တစ္မ်ဳိးတည္းကုိလည္း ႀကဳိခ်က္ေသာက္သုံးႏုိင္ပါသည္ ။

အရြက္အေၿခာက္ႏွင့္ အပြင့္အေၿခာက္ကိုေတာ့ ေအာက္ေဖာ္ၿပပါ အတုိင္း ေသာက္သုံးလည္း ရပါသည္ ။

အရြက္ေၿခာက္နဲ ့ အပြင့္ ေၿခာက္အနည္းငယ္ကုိလည္း လက္ေၿခာက္ပုံစံၿပဳလုပ္ၿပီးေတာ့လည္း ေဆးအၿဖစ္ေသာက္သုံးနုိင္ပါေသးသည္ ၊ လက္ဖက္ေၿခာက္ခပ္သည့္ ပုံစံလုိ လက္ဖက္ေၿခာက္အစား သခြတ္အရြက္ေၿခာက္ႏွင့္ အပြင့္ေၿခာက္ အနည္းငယ္ထည့္ခပ္ ေရေႏြးႀကမ္း ေသာက္သုံးသလုိ ့လည္း လုပ္ေသာက္ၿခင္းၿဖင့္ အသည္းေရာဂါအတြက္ ႀကဳိတင္ကာကြယ္ၿခင္း အက်ဳိးေက်းဇူးရရွိပါသည္ ၊

သခြတ္ေဆးရည္ သည္ အသည္းနဲ ့ပတ္သက္ေသာ အသည္းအဆီဖုံးၿခင္းႏွင့္ ဘီပုိး စီပုိး အသည္းေရာဂါ ၿဖစ္ေနသူမ်ား အတြက္ အေကာင္းဆုံး ေဆးစြမ္းထက္ၿမတ္ေပးစြမ္းႏုိင္ေသာ သခြတ္ပင္၏ ေက်းဇူးမ်ားသာ ၿဖစ္ပါေတာ့သည္ ။

ေရာဂါဟူသမွ် တခဏၿဖစ္ႀကပါေစ…
အသက္ရာေက်ာ္ ရွည္ပါေစ .