မန္ေနဂ်ာေကာင္းတစ္ေယာက္သိရွိဂ႐ုျပဳသင့္သည့္ ေျပာင္းလဲ ေ႐ြ႕လ်ားေနေသာ ပညာစီမံခန္႔ခြဲမႈႏွင့္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ သင္ယူေလ့က်င့္ေရး သေဘာတရား

၁။ ေခတ္သစ္ စီမံခန္႔ခဲြမႈ ပညာတြင္ တာဝန္ခံမႈ (Accountability)သည္ မိမိ တာဝန္ထမ္းရာ အဖဲြ႕အစည္းေဘာင္ကို ေက်ာ္လြန္ၿပီး လူအဖဲြ႕အစည္း တစ္ရပ္လံုးႏွင့္ ဆက္စပ္လာသည့္ အေနအထား လူမႈအဖဲြ႕အစည္း တစ္ရပ္လံုးႏွင့္ သက္ဆိုင္သည့္ လူမႈေဆာင္တာ (Social Function) သေဘာသို႔ ကူးေျပာင္းလာသည့္ ယေန႔ေခတ္ကာလ အေျခအေနတြင္ ေခတ္သစ္ မန္ေနဂ်ာတစ္ဦး အေနျဖင့္ ေအာက္ပါတာဝန္ ၅ ရပ္ကို ေန႔စဥ္ႏွင့္အမွ် ထမ္းေဆာင္ေနရပါသည္။

(က) မိမိကိုယ္ကို စီမံခန္႔ခဲြေရး “Think as men of action, act as men of Thought” လက္ေတြ႕သမားကဲ့သို႔ စဥ္းစား၍ ေတြးေခၚရွင္ကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ပါ။

(ခ) မိမိဌာန အဖဲြ႕အစည္းကို စီမံခန္႔ခဲြေရး (Organization Management)

(ဂ) မိမိႏွင့္ ဆက္စပ္ေနသည့္ ဌာန အေျခအေန အရပ္ရပ္ကို စီမံခန္႔ခဲြေရး (Context Management)

(ဃ) မိမိ၏ လူမွဳဆက္ဆံေရးကို စီမံခန္႔ခဲြေရး (Social Relationship Management)

(င) အေျပာင္းအလဲ အရပ္ရပ္ကို စီမံခန္႔ခဲြေရး (Change Management)

၂။ အဆိုပါ တာဝန္ ၅ ရပ္ကို ေအာင္ျမင္စြာ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ရန္ ေအာက္ပါ စိတ္အက်င့္ အာ႐ံု ၅ ရပ္ (Five Addiction) ထားရွိရန္လည္း မလဲြမေသြ လိုအပ္လာပါသည္။ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ဆိုရပါမူ တာဝန္ (၅)ရပ္ ေခ်ာေမာ ေအာင္ျမင္စြာ ၿပီးေျမာက္ေစရန္ အဆိုပါ စိတ္အက်င့္ (၅)မ်ဳိးကို လိုအပ္သလို ထုတ္ယူ အသံုးျပဳတတ္သည့္ မန္ေနဂ်ာေကာင္း တစ္ဦး ျဖစ္ေစရန္ အေရးႀကီး လွပါသည္။

(က) မိမိကိုယ္ကို စီမံ ခန္႔ခဲြႏိုင္ရန္ ျပန္လည္ ေတြးေတာတတ္သည့္ ဆင္ျခင္တတ္သည့္ စိတ္အက်င့္(Reflective Mindset) လိုအပ္သည္။

(ခ) မိမိ အဖဲြ႕အစည္းကို စီမံ ခန္႔ခဲြႏိုင္ရန္ ခဲြျခမ္း စိတ္ျဖာတတ္သည့္ စိတ္အက်င့္ (Analytic Mindset) လိုအပ္သည္။

(ဂ) ဆက္စပ္ အေျခအေန အရပ္ရပ္ကို စီမံ ခန္႔ခဲြႏိုင္ရန္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ဆက္စပ္ စဥ္းစားတတ္ေသာ စိတ္အက်င့္(Worldly Mindset) လိုအပ္သည္။

(ဃ) ယေန႔ Globalization ေခတ္ကာလတြင္ အလြန္ အေရးပါလာသည့္ လူမႈ ဆက္ဆံေရးပိုင္းကို စီမံ ခန္႔ခဲြႏိုင္ရန္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္တတ္သည့္ စိတ္အက်င့္ (Collaborative Mindset)လည္း လိုအပ္ပါသည္။

(င) အေျပာင္းအလဲကို စီမံခန္႔ခဲြႏိုင္ရန္ လက္ေတြ႕က်က် ေဆာင္႐ြက္တတ္သည့္ စိတ္အက်င့္ (Pragmatic Mindset)လည္း ရွိရပါမည္။

၃။ အဆိုပါ တာဝန္ (၅)ရပ္ကို ထမ္းေဆာင္ႏိုင္မည့္ စိတ္အက်င့္ (၅)မ်ဳိးကို ဖံြ႕ၿဖိဳးလာေစရန္ ေလ့က်င့္ လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ မန္ေနဂ်ာ တစ္ဦးခ်င္း အေနျဖင့္ ေအာက္ပါက႑ ၃ ရပ္ကို ျမႇင့္တင္ ေဆာင္႐ြက္သြားရမည္ ျဖစ္ပါသည္။

(က) အရည္အေသြးပိုင္း ဆိုင္ရာ ျမႇင့္တင္ျခင္း (Qualification)

(ခ) အေတြ႕အႀကံဳကို ဆန္းစစ္ အသံုးခ်ႏိုင္ျခင္း (Experience)

(ဂ) ဆက္ဆံႏိုင္မွဳ စြမ္းရည္ကို ျမႇင့္တင္ျခင္း(Communication)

၄။ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ ျမင့္မား တိုးတက္ေရးအတြက္ အဓိကက်သည့္ ထုတ္လုပ္ေရး သြင္းအားမ်ား အျဖစ္ ယခင္က လုပ္သား(Labour or man)၊ အရင္းအႏွီး (Capital)၊ သယံဇာတ သြင္းအားစု (Resource)ဟူ၍ Factor သုံးရပ္သာ ရွိခဲ့ရာမွ ယခုေခတ္ အေျခအေနတြင္ စတုတၳဖက္တာ ဟူေသာ ပညာ (Knowledge)တစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာသည့္ အျပင္ မတူညီေသာ သမိုင္းေခတ္ ကာလမ်ား အလိုက္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း တစ္ရပ္၏ ျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မွဳကို ေစ့ေဆာ္ေပးေသာ အဓိက တြန္းအား (Motive Force)မွာလည္း ၁၈ ရာစုႏွစ္တြင္ ေျမယာ(Farms)၊ ၁၉ ရာစုႏွစ္တြင္ ကုန္သြယ္စီးပြားေရး (Economy/Capital)၊ ၂၀ ရာစုတြင္ ပါဝါကို တပ္မက္မွဳ (Attach to Power)ဟူ၍ ႐ွိခဲ့ရာမွ ယခုရာစုႏွစ္ ျဖစ္သည့္ အရင္းလြန္ေခတ္ (Post Capitalist Era) သို႔တည္းမဟုတ္ ပညာေခတ္ (Knowledge Age)တြင္မူ အဓိက တြန္းအားမွာ “ပညာေရး” ဟူ၍ ပညာရွင္ အမ်ားစုက သတ္မွတ္ ေဖၚထုတ္လာၾကသည္။

ပညာေရးဟူ၍ ဆိုရာ၌လည္း ယခင္ သမိုင္းစဥ္ တေလ်ာက္ အေျခက်လာသည့္ အစဥ္အလာ ပညာေရး (Traditional Education) မ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာသင္ယူ အသုံးခ်ႏိုင္ၿပီး ယေန႔ေခတ္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ ဒိုင္းနမစ္တြန္းအား ျဖစ္သည့္ “စြန္႔ဦးတီထြင္ လုပ္ငန္းရွင္” မ်ားကို ေမြးထုတ္ေပးႏိုင္ေသာ (Entrepreneurial Education)မ်ိဳးကို ဆိုလိုလာၾကသည္။ လုပ္ငန္းခြင္ရွိ သက္လတ္ပိုင္းအ႐ြယ္ စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ားကို လုပ္ငန္းခြင္မပ်က္ သင္ၾကားပို႔ခ်မႈမ်ိဳး အပါအဝင္ ျဖစ္ေပသည္။

၅။ သို႔ျဖစ္၍ မန္ေနဂ်ာမ်ား အေနျဖင့္ (Qualification) အရည္အေသြးပိုင္း ဆိုင္ရာ ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ သင္ယူ ေလ့က်င့္ေရး လုပ္ငန္းရပ္မ်ားကို လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ ေအာက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားကို ဂ႐ုျပဳ ေလ့က်င့္ ေဆာင္႐ြက္သြားရမည္ ျဖစ္ေပသည္။

(က) စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာသင္ယူသည့္ ပညာေရး (Continual Learning) အစဥ္အလာ ပညာေရးတြင္ အသက္အ႐ြယ္ႏွင့္ ပိုင္းျခား သတ္မွတ္လ်က္ ပထမအရြယ္ ပညာရွာ၊ ဒုတိယအရြယ္ ဥစၥာရွာ စသည့္ျဖင့္ တစ္သက္တာ ဘဝခရီးကို တႀကိမ္တစ္ခါ ရွာေဖြၿပီးသည့္ ပညာမွ်ျဖင့္ ေလွ်ာက္လွမ္းခဲ့ၾကသည္မွာ ယခုအခါတြင္ မလုံေလာက္ေတာ့ပါ၊ နည္းပညာ နယ္ပယ္တြင္ ယေန႔ ေတြ႕ရွိခ်က္သည္ မနက္ျဖန္ ထပ္မံ ေဖၚထုတ္ခ်က္မ်ား၏ လႊမ္းမိုးမႈေၾကာင့္ မွားယြင္းလာႏိုင္သည့္ အတြက္ “အမွန္တရား၏ သက္တမ္းသည္္ လြန္စြာ တိုေတာင္းလာသည္” ဟူ၍ ဆိုရေတာ့မည္ ျဖစ္ပါသည္။

သို႕ျဖစ္၍ အသက္အ႐ြယ္မေ႐ြး ေလ့လာသင္ယူဖို႔ လိုအပ္ေသာ စဥ္ဆက္မျပတ္ ပညာေရးျဖစ္ရန္ လိုအပ္လာပါသည္။ ပညာလုပ္သား အေပၚ အဓိက မွီခုိ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာသည့္ ယေန႔ ပညာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ပညာမွာ ေငြေၾကးထက္ပို၍ သက္သာလြယ္ကူစြာ ခရီး ႏွင္ႏိုင္စြမ္းရွိ၍ ပညာ၏ သက္ေရာက္မႈခြင္မွာ နယ္စည္းမျခားသည့္ လကၡဏာ (Boderiessness) သေဘာကို ေဆာင္ယူလာပါသည္။ လူတိုင္း ပညာသင္ၾကားႏိုင္မည့္ အခြင့္အေရး မ်ားျပားလာသည့္ႏွင့္ အမွ် မည္သူမဆို ဆႏၵရွိလွ်င္ ပညာႏွင့္ နီးႏိုင္သည့္ အတြက္ ပညာမွာ အကန္႔အသတ္မရွိ စဥ္ဆက္မျပတ္ ျမင့္မားေနသည့္ အျမင့္တက္ လႈပ္ရွားႏိုင္စြမ္း (Upward mobility)ရွိလာၿပီး လ်င္ျမန္စြာ ေျပာင္းလဲ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနသည့္ Rapid Changes age တြင္ ပညာရယူရန္ အခ်ိန္ႏွင့္ ေငြေၾကးသည္ လြန္စြာ အေရးပါလာသည္ကို ေတြ႕ရေပမည္။

ပညာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ကုန္ထုတ္ အရင္းအႏွီးသည္ ပညာျဖစ္လာ၍ မည္သူမဆို ကုန္ထုတ္ အရင္းအႏွီး ပိုင္ဆိုင္ႏိုင္ခြင့္ ရွိလာေသာ္လည္း လူတိုင္း မေအာင္ျမင္ႏိုင္သည့္ အတြက္ ဆုံး႐ွဳံးႏိုင္မည့္ အလားအလာႏွင့္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္မည့္ အလားအလာ အၿပိဳင္႐ွိေနၿပီး အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုခ်င္း၊ လူတစ္ဦးခ်င္း အတြက္ ၿပိဳင္ဆိုင္မႈ အလြန္မ်ားျပား ျပင္းထန္လာသည္ကို သတိျပဳ၍ မိမိ အေနျဖင့္ မက်န္ရစ္ခဲ့ေစရန္ မန္ေနဂ်ာမ်ား အေနျဖင့္ အစဥ္မျပတ္ ေလ့လာသင္ယူ ေနအပ္ေပသည္။

(ခ) ပညာေရးသည္ အုတ္ျမစ္မဟုတ္ ေလယာဥ္ကြင္းသဖြယ္ျဖစ္သည္ (Education is not Foundation just Launching Pad) အစဥ္အလာ ပညာေရး အယူအဆအရ ယခင္က ပထမအ႐ြယ္ သင္ယူ ေလ့လာရေသာ ပညာေရးမွာ ဘဝ တစ္ခုလုံးအတြက္ အေျခခံ အုတ္ျမစ္ျဖစ္ၿပီး ၎အေပၚတြင္ မိမိေ႐ြးခ်ယ္ရာ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း အလုပ္အကိုင္ျဖင့္ ဘဝကို ျမင့္သည္ထက္ ျမင့္မားေစရန္ တစ္ဆင့္ခ်င္း တည္ေဆာက္ခဲ့ၾကသည္။

ယခု အေျပာင္းအလဲလြန္စြာ ျမန္ဆန္သည့္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ အဆိုပါ သေဘာမွာ ဆီေလ်ာ္မႈ မရွိေတာ့ဘဲ အေျပာင္းအလဲ အရပ္ရပ္ကို စီမံခန္႔ခြဲႏိုင္ရန္ မူလပညာျဖင့္ မလုံေလာက္ေတာ့သည့္ အတြက္ ပညာေရးကို အခ်ိန္မေ႐ြး ပ်ံတက္ႏိုင္ေသာ ေလယာဥ္ကြင္းသဖြယ္ ဘဝ ေလယာဥ္အတြက္ ပ်ံတက္မႈ အရွိန္အဟုန္ကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစေသာ အခုအခံမ်ား မရွိေစေသာ အတားအဆီး ကင္းရွင္းေသာ ေလ့လာေရးစိတ္ အခံျဖင့္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေလ့လာ သင္ယူႏိုင္ေရးကို သတိမူ ေဆာင္ရြက္အပ္ ေပသည္။

(ဂ) တစ္ခုမကေသာ ဘဝခရီး (Alternative Career Path) အစဥ္အလာ ပညာေရးအရ ပထမ အ႐ြယ္ ငယ္စဥ္ဘဝကပင္ အတိအက် သတ္မွတ္ ျပဌာန္းၿပီးသည့္ ရည္မွန္းခ်က္တစ္ရပ္၊ ဘဝလမ္းၫႊန္ ေျမပုံ (Road map of Life)ျဖင့္ အစဥ္တစိုက္ ဘဝကို စိုက္လိုက္မတ္တတ္ ေလွ်ာက္လွမ္းခဲ့ၾကရာမွ မေရရာ မေသခ်ာမွဳ၊ အေျပာင္းအလဲ ျမန္မႈ၊ မတည္ၿငိမ္မွဳမ်ားႏွင့္ မကင္းႏိုင္ေတာ့သည့္ မ်က္ေမွာက္ လူ႔ဘဝတြင္ တစ္ခုတည္းေသာ သတ္မွတ္ ျပဌာန္းခ်က္ Road map မွာ ဘဝကို အေထာက္အကူ မျပဳ႐ုံမွ်မက ေခ်ာင္ပိတ္ မိေစႏိုင္သည့္ အတြက္ ျဖစ္တန္ရာမ်ားကို မွန္းဆၿပီး တစ္ခုမကေသာ ဘဝခရီး ကို အာ႐ုံျပဳ ႏွလုံးသြင္းလ်က္ လမ္းၫႊန္ေျမပုံ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ျပဳစုထားႏိုင္ရန္ မည္သည့္ ဘာသာရပ္ကိုမဆို သိရွိဆက္စပ္ စဥ္းစားႏိုင္စြမ္း ႐ွိလာရန္ အေရးႀကီးလာသည္။ စူးစိုက္ ထက္သန္မွဳ (Concentration) ထက္ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ႏိုင္စြမ္း (Flexibility)က ပိုမို အေရးပါလာသည္ကို သတိမူရေပမည္။

(ဃ) အထူးျပဳ လိုက္စားမွဳကို ေက်ာ္လြန္၍ (Beyond Specialization) အစဥ္အလာ ပညာေရးတြင္ မိမိေရြးခ်ယ္ရာ ဘာသာရပ္ တစ္ခုကို အထူးျပဳ ေလ့လာသင္ယူေရး (Specialization)မွာ ဘဝေအာင္ျမင္ေရး ေသာ့ခ်က္ ျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ပညာရပ္တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုအၾကား စည္းသတ္ ခြဲျခား၍ မရေတာ့ေသာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ အတြက္မူ ဆီေလ်ာ္မွဳ မရွိႏိုင္ေတာ့ပါ။ Information Technology (IT)၏ စြမ္းပကားႏွင့္ သက္ေရာက္မွဳသည္ အေရးအႀကီးဆုံးႏွင့္ အႀကီးမားဆုံး သက္ေရာက္မွဳ ျဖစ္လာၿပီး အိုင္တီ၏ အရွိန္အဟုန္ (Speed)ႏွင့္ ပညာကို သယ္ေဆာင္ေပးၿပီး ကမာၻအႏွံ႔ ျပန္႔ႏွံ႔ လာႏိုင္သျဖင့္ အင္တာနက္ စြမ္းရည္ကို အသုံးခ်လာႏိုင္သည့္ အတြက္ စပါယ္ရွယ္ လိုက္ေဇး႐ွင္းကို လြန္၍ ဘာသာရပ္ တစ္ခုႏွင့္ တစ္ခုအၾကား ဆက္ထုံးမ်ားကို ဆုပ္ကိုင္မိရန္၊ ပညာအရွိန္ကို အမွီလိုက္ယူ ဆုပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္ ဆက္စပ္ စဥ္းစားႏိုင္စြမ္းကို အေလးကဲထားသည့္ လစ္ဘရယ္ ပညာေရး (Liberal Education) သေဘာႏွင့္ အညီ ေလ့လာ သင္ယူႏိုင္စြမ္း ရွိရန္ လိုအပ္လာပါသည္။

ထုိ႔အျပင္ ပညာႏွင့္ ကၽြမ္းက်င္မွဳတို႔၏ ကြဲျပား ျခားနားသည့္ သေဘာကိုလည္း သတိမူမိရန္ လိုအပ္ပါသည္။ ပညာ၏ သေဘာမွာ အရွိန္အဟုန္ ႀကီးစြာျဖင့္ အလ်င္အျမန္ တိုးတက္ေျပာင္းလဲေနသည့္ သေဘာရွိၿပီး ကၽြမ္းက်င္မွဳ၏ သေဘာမွာ ႏွစ္ကာလမ်ား အတြင္း ျဖည္းျဖည္းေႏွးေႏွးသာ ေျပာင္းလဲသည့္ သေဘာ ႐ွိပါသည္။ ပညာကို သီးျခား သင္ၾကားမွဳ အစီအမံမ်ားျဖင့္ သင္ယူရၿပီး ကၽြမ္းက်င္မွဳကို လုပ္ငန္းခြင္ အတြင္း၌ပင္ ပူးတြဲ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္သည္ ျဖစ္ပါသည္။ ယေန႔ ေခတ္ကာလတြင္ ပညာသစ္မ်ား အဆက္မျပတ္ ေပၚထြန္းလာသည္ ျဖစ္ရာ အစဥ္အလာႏွင့္ မတူေသာ ပညာသင္ၾကားေရး ပုံစံမ်ားျဖင့္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ပညာ သင္ၾကားေရးသည္ အထူး အေရးပါလာေၾကာင္း သုံးသပ္ ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။

၆။ မန္ေနဂ်ာမ်ား အေနျဖင့္ အေတြ႕အႀကဳံ (Experience)ကို ျပန္လည္ အသုံးခ်ႏိုင္ေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အစဥ္အလာ ပညာေရးတြင္ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္မွာ အတိတ္မွ အေတြ႕အႀကံဳမ်ားကို မွတ္သား ခံယူႏိုင္စြမ္းပင္ ျဖစ္သျဖင့္ အေတြ႕အႀကံဳ မ်ားေလ ေအာင္ျမင္မႈ အတြက္ အာမခံခ်က္ရွိေလ ဟူ၍ ယခင္က မွတ္ယူ လုပ္ကိုင္ခဲ့ၾကေပသည္။ မ်ဥ္းတန္းသေဘာ (Linear)ကို ေဖာက္ထြက္လာေသာ ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္တြင္ လူထု မီဒီယာ၏ က်ယ္ျပန္႔ စူးရွမွဳ၊ တကမာၻလုံး ခ်ိတ္ဆက္ႏိုင္သည့္ ေခတ္မွီ ဆက္သြယ္ေရး ကြန္ယက္စနစ္၊ အင္ေဖာ္ေမးရွင္းႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး တကၠႏိုလိုဂ်ီမ်ား ဆန္းသစ္လာမႈႏွင့္ ပညာဟူေသာ ကုန္ထုတ္ အရင္းအႏွီး အပါအဝင္ အရာရာ သည္ ေရာင္းကုန္မ်ား ျဖစ္လာမႈ (Com-modification) တို႔ေၾကာင့္ အေတြ႕အႀကံဳတိုင္းသည္ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ႏွင့္ အဟပ္မညီႏိုင္ ကိုယ္စား မျပဳႏိုင္ေတာ့ပါ။ အေတြ႕အႀကံဳ သက္သက္မွာ လမ္းၫႊန္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့သည္ သာမက တရားေသ အခုအခံပင္ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါသည္။

သို႔အတြက္ ယခင္သိရွိၿပီး ေလ့လာေတြ႕႐ွိခ်က္မ်ား မွတ္သား ခံယူခ်က္မ်ားကိုပင္လ်င္ အသစ္တဖန္ ျပန္လည္ ခ်ဥ္းကပ္၍ ေလ့လာရန္ ဆန္႔က်င္ဘက္မွပင္ ခ်ဥ္းကပ္၍ Relearning ျပဳလုပ္ရန္၊ New Focus on Information and Knowledge ျပဳလုပ္ရန္ လက္ေတြ႕ႏွင့္ မျပတ္ ဆန္တုတ္တိုက္တတ္ရန္ အေရးႀကီးလာသည္။ Anti learning သေဘာေျပာရလ်င္ အစဥ္အလာ သင္ယူမႈထက္ ပဋိပညာေရး သေဘာက ပို၍ အခ်က္အျခာ က်လာသည္။ လူမွဳသိပၸံ ပညာအရ ေျပာရလ်င္ ကမာၻႀကီး၏ အပိုင္းအျခား အသီးသီး၌ စုေပါင္းထားျခင္း (Totalizing)ထက္ စိတ္ျဖာခြဲျခမ္းမႈ (Fragmentation)က ပို၍ ျဖစ္ထြန္းလာသည္။ ေပါင္းၾကည့္မည့္အစား ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ ၾကည့္လာၾကသည္။ ေပါင္းစုထားေသာ အရာတို႔ထက္ စိတ္ျဖာထားေသာ အရာတို႔က ပိုမို အေရးပါလာသည္။ Specialization, Centralization ထက္ Flexibility, Liberal တို႔က ပို၍ အခရာ က်လာသည္။

ယဥ္ေက်းမွဳ မ်ိဳးစုံ၊ ႏိုင္ငံမ်ိဳးစုံကို အေျခခံ၍ တစ္ႏိုင္ငံတည္းကို ဗဟိုျပဳေနရာ၊ ဗဟိုျပဳစနစ္ မရွိေတာ့သည့္ ဗဟိုမဲ့ ကမာၻစနစ္ ေပၚထြန္းလာၿပီး ဤစနစ္သစ္ကို ယခင္ကကဲ့သို႔ အင္အားခ်ိန္ခြင္လွ်ာမွ်ေရး (Balance of Power) ေခတ္ေဟာင္း နည္းျဖင့္ ထိန္းသိမ္းျခင္း မဟုတ္ဘဲ ယဥ္ေက်းမွဳျခင္း နားလည္မွဳ၊ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္မွဳတို႕ျဖင့္ အဆင့္ျမင့္ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈ (High Civilization ) ကို ထူေထာင္ရန္ ရည္ရြယ္ လုပ္ေဆာင္ လာၾကေပသည္။ လုပ္ငန္း အဖြဲ႕အစည္းမ်ား ကုမၸဏီမ်ား အေနျဖင့္ Productivity, Profitability သာမက Social Responsibility ကိုပါ ထမ္းရြက္လာၾကၿပီး အင္အားႏိုင္ငံေရး (Power Politics) ကို အေျခခံမည့္ အစား စီးပြားေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမွဳတို႔ကို အေျခခံေသာကမာၻသစ္ ေပၚထြန္းေရးကို ဦးတည္ ေဆာင္႐ြက္လာေနၿပီ ျဖစ္ရာ ထိပ္ပိုင္း စီမံခန္႔ခြဲသူမ်ား အေနျဖင့္ စီးပြားေရး မ်က္ႏွာစာ (စီးပြားေရး အဖြဲ႕အစည္း)၊ လူသား မ်က္ႏွာစာ (လူသား အဖြဲ႕အစည္း)ႏွင့္ လူမွဳေရး မ်က္ႏွာစာ (လူမွဳေရး အဖြဲ႕အစည္း) ဟူသည့္ မ်က္ႏွာစာ သုံးရပ္ကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ မွ်ေစရန္ စီမံခန္႔ခြဲေရးကို လုပ္ေဆာင္ လာရသည့္ အေျခအေနသို႔ ေရာက္ရွိလာေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။

ထိုသို႔ေသာ အေျခအေနတြင္ အေတြ႕အႀကံဳ (Experience) ကို ျပန္လည္ ဆန္းစစ္ရန္ ပညာကို တီထြင္ေဖာ္ထုတ္ အသုံးခ်ရန္ (Creation & Application of Knowledge with new focus of Experience)သည္ လြန္စြာ အေရးႀကီးလာသည္ကို သတိမူ၍ သင္ၾကား ေလ့က်င့္သြားရန္ လိုအပ္လာပါသည္။ အထက္ေဖာ္ျပခဲ့သည့္ ျခားနားခ်က္၊ သတိမူရန္ ကိစၥရပ္မ်ားကို မဆင္ျခင္ႏိုင္၊ အေလးမထားႏိုင္လ်င္ မန္ေနဂ်ာမ်ား၏ အရည္အေသြး ျမႇင့္တင္ေရးပိုင္းတြင္ ေလ့လာသင္ယူမႈ အံေခ်ာ္ႏုိင္ဘြယ္ ရွိသည္ကို ဂ႐ုျပဳမိေစရန္ တင္ျပလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

၇။ ေခတ္သစ္ စီမံခန္႔ခြဲမႈ အပိုင္းသည္ ေခတ္ႏွင့္အညီ လိုက္ေလ်ာ ေျပာင္းလဲ၍ ဆက္လက္ ႐ွင္သန္ႏိုင္သည့္သေဘာ ရွိေနသည့္ အတြက္ ယခင္ ေခတ္အဆက္ဆက္ စနစ္မ်ားမွသည္ စက္မွဳ အရင္းရွင္ေခတ္ (Industrial Capitalism)၊ ၎မွသည္ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး သေဘာေဆာင္သည့္ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အရင္း႐ွင္စနစ္ (Digital Capitalism)သို႔ တိုင္ေအာင္ ကူးေျပာင္း လာႏိုင္ျခင္း ဟူ၍ ပညာ႐ွင္မ်ားမွ စီမံခန္႔ခြဲမွဳ ပညာ၏ Regenerated Power (ဆက္လက္ ရွင္သန္ႏိုင္ေသာ အာနိသင္)ကို သုံးသပ္လ်က္ ေရွ႕သို႔ ဆက္လက္ ခ်ီတက္႐ုံသာ ရွိသည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။

ထိုသို႔ ေ႐ွ႕ဆက္ခ်ီတက္ရာတြင္ သတင္းအခ်က္ အလက္ႏွင့္ ပညာဉာဏ္ အေပၚတြင္ အျမင္သစ္ အေတြးသစ္တင္၍ ေဆာင္႐ြက္ရာ၌ ဆက္သြယ္ လႈပ္႐ွားႏိုင္သည့္ စြမ္းရည္ (Communication Skill)မွာ လြန္စြာ အေရးပါလာသည့္ အတြက္ ယခင္ကကဲ့သို႔ အဂၤလိပ္ဘာသာ စာေပဟူသည့္ ကမာၻသုံး ဘာသာစာေပ (Global Literacy)တစ္မ်ိဳးတည္း တတ္႐ုံမွ်ျဖင့္ မလုံေလာက္ေတာ့သည္ သာမက အင္တာနက္ႏွင့္ အလုပ္ လုပ္တတ္ရန္ Digital Literacy တတ္သိရန္လည္း မ်ားစြာ အေရးႀကီးလာၿပီး လက္႐ွိ စီမံခန္႔ခြဲမွဳ ပညာထဲသို႔ ဒစ္ဂ်စ္တယ္ အသိအျမင္မ်ား ျဖည့္စြက္ ေမာင္းႏွင္သြားေရးကိုလည္း မန္ေနဂ်ာေကာင္း တစ္ေယာက္အဖို႕ သတိမူ ေလ့လာသင္ၾကားရန္ အခ်ိန္သို႔ ေရာက္႐ွိေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ေက်ာင္းသင္ အစဥ္အလာ ပညာေရးမွ လိုအပ္ေသာ အသက္ေမြးမွဳ ပညာကို ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ပညာေရးျဖင့္ ရွိၿပီးပညာကို ေျပာင္းလဲလာေသာ ေခတ္ႏွင့္အညီ အဆင့္ျမႇင့္ တင္ေပးဖို႔ရန္ ျဖစ္ပါသည္။

၈။ ယခင္က စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္မွဳ၏ အဓိက ရည္မွန္းခ်က္မွာ ဘဝလုံၿခဳံမႈ (Life Security)ျဖစ္ေသာ္လည္း ပညာရပ္မ်ား အလ်င္အျမန္ တိုးတက္ေျပာင္းလဲ ေပၚထြက္လာမႈ၊ အင္ေဖာ္ေမးရွင္း တကၠႏိုလိုဂ်ီ ေပါက္ကြဲမႈႏွင့္ စြန္႔ဦး တီထြင္သူမ်ား၏ မ်က္ ေမွာက္ေခတ္တြင္ လုံၿခံဳမွဳ သေဘာသည္ စိတ္ကူးယဥ္ ျဖစ္သြားၿပီး စြန္႔စား လုပ္ကိုင္ရေသာ Right Culture ေပၚထြန္းလာေပသည္။ High Risk-High Return, Low Risk-Low Return ျဖစ္လာသည္။ ပညာနည္းလွ်င္ အရင္းအႏွီးမ်ားမ်ား လို၍ အရင္းအႏွီး နည္းနည္းသာ႐ွိလွ်င္ ပညာရည္ျမင့္ရန္ လုိအပ္လာသည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ယခုမ်က္ေမွာက္ အရင္းလြန္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း တစ္နည္းအားျဖင့္ ပညာေခတ္တြင္ အံ့မခန္း ဖြံ႕ၿဖိဳးလာေသာ ပညာရပ္ အသီးသီးကို အမွီလိုက္ႏိုင္သူ သာလ်င္ ဘဝလုံၿခံဳမွဳကို တည္ေဆာက္ လာႏိုင္စရာ ရွိပါသည္။ Mobile Security သေဘာကိုလည္း ေဆာင္ယူလာသည္ကို ေတြ႕ရွိႏိုင္ပါသည္။ အဆိုပါ တိုးတက္မႈကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ရန္ တစ္ဖက္မွလည္း လူမွဳက်င့္ဝတ္၊ စီးပြားက်င့္ဝတ္ Social/ Business Ethic မ်ား လိုက္နာမႈ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ရေပမည္။

၉။ အလားတူ ကုန္သြယ္ေရးႏွင့္ ထုတ္လုပ္မွဳ (Trade/ Production) တို႔၏ ရည္မွန္းခ်က္မွာလည္း သိသိသာသာပင္ ေျပာင္းလဲ လာၾကရေပသည္။ ယခင္က အျမင့္ဆုံး အျမတ္ရရွိေရး (Profit maximization) ကို ရည္မွန္း တည္ေထာင္ခဲ့ၾက ေသာ္လည္း ယခု အႀကီးအက်ယ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရသည့္ ေခတ္ကာလတြင္ အျမင့္ဆုံး အျမတ္ကို ေမွ်ာ္လင့္ျခင္းသည္ပင္ စိတ္ကူးယဥ္ရာ ေရာက္လာရသည့္ အတြက္ ေစ်းကြက္ေဝစု အမ်ားဆုံး ရရွိေရး (Market Share maximization)သည္သာ အရင္းလြန္ လူ႕အဖြဲ႕အစည္း၏ အျမင့္ဆုံး ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္လာရေပသည္။

၁ဝ။ ထို႔အတူ မန္ေနဂ်ာမ်ား လုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ရာတြင္လည္း ႀကိဳးႀကိဳးစားစားလုပ္ (Hard Working) ေခတ္မွ စမတ္တက်လုပ္ (Smart Working)ေခတ္သို႔ ကူးေျပာင္းလာေစခဲ့ၿပီး Smart Worker ျဖစ္လာေစရန္အတြက္ ရာထူးအဆင့္ႏွင့္ ညီေသာ Technical Skill, Human Skill, Conceptual Skill မ်ား ရရွိေစရန္၊ မိမိ လုပ္ငန္းအေပၚ အေကာင္းျမင္ စိတ္ဝင္စားမႈ Positive Attitude ရွိေစရန္ ေလ့က်င့္ သင္ၾကားလာရေပသည္။ I.Q ေကာင္းမြန္မႈက လုပ္ငန္းခြင္သုံး အသိပညာ၊ အတတ္ပညာမ်ားကို တတ္ကၽြမ္းေစသည္။ ႏွလုံးသား အရည္အေသြး E.Q(Emotional Quotient) ေကာင္းမြန္ျခင္းက က်င္လည္ရာ လူမႈဘဝတြင္ အရည္အေသြးမွီ လိုက္ေလ်ာညီေထြ ေကာင္းက်ိဳးျပဳ ဝင္ဆန္႔ေစမည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ အေလးထား စီစစ္လာရေပသည္။ လူမ်ားစုကို ဦးေဆာင္၍ Implore / Energize လုပ္ႏိုင္ျခင္း၊ Integrity ကိုယ္က်င့္သိကၡာ၊ Ethic က်င့္ဝတ္ႏွင့္ ျပည့္စုံျခင္း၊ Trust ယုံၾကည္မႈ ရေစျခင္းတို႔ကိုလည္း ေလ့က်င့္ပြားမ်ား လာရေပသည္။

၁၁။ အခ်ဳပ္အားျဖင့္ ဆိုရပါမူ ဤသို႔ ေျပာင္းလဲလာေသာ သင္ၾကားသင္ယူမႈ သေဘာတရားမ်ားႏွင့္ အညီ စဥ္ဆက္မျပတ္ ေလ့လာ သင္ယူလ်က္ ပညာဖန္တီးေရး (Creation of Knowledge) ႏွင့္ ပညာကို အသုံးခ်ေရး (Application of Knowledge)တို႔သည္ပင္ ယေန႔ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ အတြက္ ဆုံခ်က္ အက်ဆုံး အခ်င္းအရာ ျဖစ္လာေပလိမ့္မည္။ Knowledge ကို အသုံးခ်ႏိုင္သည့္ Knowledge Worker ပညာလုပ္သား အျဖစ္ မိမိကိုယ္မိမိ ပ်ိဳးေထာင္ျခင္းျဖင့္ “Positional Power မွသည္ Personal Power” “မန္ေနဂ်ာမွသည္ ေခါင္းေဆာင္အဆင့္” သို႔ တက္လွမ္းႏိုင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့က်င့္ေရး က႑မွ ေလ့လာစုစည္း တင္ျပလုိက္ရေပသည္။ “Think as men of action, act as men of Thought” လက္ေတြ႕ သမားကဲ့သို႔ စဥ္းစား၍ ေတြးေခၚရွင္ကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ပါ။

Credit to ေအာင္သူရ(စီမံကိန္း ဌာနခြဲ)

၀န္ထမ္းထိန္းသိမ္းျခင္းနဲ႔ ပက္သက္၍....

မန္ေနဂ်ာတစ္ေယာက္ရဲ႕တာဝန္ေတြဟာ Recruitment and Selection လုပ္ေပးရံုနဲ႕မျပီးေသးပါဘူး။ ေနာက္ထပ္ဆက္ျပီး

လုပ္ရမယ္႕တာဝန္ေတြရိွေသးတယ္။ အဲဒိထဲကမွ ေနာက္ထပ္တာဝန္တခုကေတာ႕ ရရိွထားတဲ႕ အရည္အေသြးျပည္႕ဝန္ထမ္းေတြကိုမိမိရဲ႕အဖဲြ႕အစည္း / ကုမၸဏီအတြင္းမွာ ဆဲြေဆာင္ထိန္း သိမ္းထားနိုင္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။

ဝန္ထမ္းျမဲေအာင္ထိန္းသိမ္းဖို႕ဆိုတာ အေျပာလြယ္သေလာက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရတာ အ လြန္ခက္တဲ႕ကိစၥရပ္တခုပါ။ဝန္ထမ္းတဦးနဲ႕တစ္ဦးလိုအပ္ခ်က္ေတြ၊လိုအင္ေတြဟာလူသားေတြျဖစ္တဲ႕အ တြက္  အမ်ိဳးမ်ိဳးကဲြျပားေနမွာ အမွန္ပါပဲ။ျပီးေတာ႕ HRရဲ႕လုပ္ငန္းသဘာဝအရ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဟာ တျခား ဌာနေတြရဲ႕ ပူးေပါင္းပါဝင္မွဳမရိွပဲနဲ႕ ဘယ္လိုမွေဆာင္ရြက္လို႕မရနိုင္ပါဘူး။ အဲဒါေလးေတာ႕သတိခ်ပ္ေစ ခ်င္ပါတယ္။

( က ) အလုပ္ခြင္စိတ္ေက်နပ္မွဳေမးခြန္းလႊာ  Job Satisfaction Questionnaire

ကုမၸဏီေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းသဘာဝဖဲြ႕စည္းပံုေပၚမူတည္ျပီး  အရည္အခ်င္းရိွတဲ႕ဝန္ထမ္းေတြကို ကုမၸဏီမွာျမဲေအာင္

ဆဲြေဆာင္ထိန္းသိမ္းတဲ႕နည္းလမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရိွပါတယ္။ အဲဒီလိုမ်ိဳးထိန္းသိမ္းတဲ႕ အခါမွာ Benefit Plan ေတြ အမ်ိဳးမ်ိဳးေရးဆဲြေလ႕ရိွပါတယ္။အေရးၾကီးတဲ႕အခ်က္ကေတာ႕ ကုမၸဏီ မွာရိွ တဲ႕ ဝန္ထမ္းေတြကို JSQ လို႕ေခၚတဲ႕ Job Satisfaction Questionnaire လုပ္ရပါမယ္။ အဲဒီလိုJSQ လုပ္ ရာမွာ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္မ်ား ပါဝင္ရပါလိမ္႕မယ္ -

(၁)     ကုမၸဏီဟာ အလုပ္လုပ္ဖို႕ေကာင္းတဲ႕ကုမၸဏီတစ္ခုဟုတ္/မဟုတ္နဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ေမးခြန္းမ်ား

(၂)     လက္ရိွအလုပ္အေပၚ စိတ္ေက်နပ္မႈနဲ႕ ပတ္သက္တဲ႕ေမးခြန္းမ်ား

(၃)     အလုပ္နဲ႕ပတ္သက္ျပီး တိုးတက္ဖို႕အလားအလာရိွ /မရိွနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ေမးခြန္းမ်ား

(၄)   လက္ရိွၾကီးၾကပ္သူမန္ေနဂ်ာအေပၚ သေဘာထား၊ မန္ေနဂ်ာရဲ႕သူ႕အေပၚ သေဘာထားနဲ႕ ပတ္သက္တဲ႕ ေမးခြန္းမ်ား

(၅)     လက္ရိွလုပ္ငန္းခြင္နဲ႕ပတ္သက္ျပီး စိတ္ေက်နပ္မႈရိွ၊ မရိွနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ေမးခြန္းမ်ား။

(၆)    လက္ရိွရရိွေနတဲ႕ခံစားခြင္႕နဲ႕ပတ္သက္ျပီး  စိတ္ေက်နပ္မႈရိွ/ မရိွ ၊အခက္အခဲရိွ / မရိွ နဲ႕ ပတ္သက္တဲ႕ ေမးခြန္းမ်ား။

(၇)     လက္ရိွအလုပ္နဲ႕ပတ္သက္ျပီး အနွစ္သက္ဆံုးအေၾကာင္းအရာတစ္ခု၊ ဒါမွမဟုတ္ အေျခအ ေနတစ္ခု။

(၈)     လက္ရိွအလုပ္မွ အဆင္မေျပတဲ႕ အေျကာင္းအရာတစ္ခု၊ ဒါမွမဟုတ္အေျခအေနတစ္ခု

(၉) ဝန္ထမ္းရဲ႕အရည္အခ်င္း၊ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္တိုးတက္လာေစဖို႕ကုမၸဏီက လုပ္ေပးသင္႕တယ္ လို႕ဝန္ထမ္း ရဲ႕ထင္ျမင္ယူဆခ်က္

(၁ဝ)   လုပ္ငန္းခြင္မွာ တိုးတက္လာေစဖို႕လုပ္ေဆာင္တယ္လို႕ယူဆခ်က္မ်ား ——-

အဲဒီလို JSQလုပ္ျပီး ရလာတဲ႕အေျဖေတြကို ျပန္ျပီးစီစစ္ျပီး စာရင္းျပဳစုျခင္းအားျဖင္႕ မိမိဝန္ထမ္း ေတြရဲ႕ အခက္အခဲေတြ၊

လိုလားခ်က္ေတြ၊ ကုမၸဏီရဲ႕အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ေတြကို သိရိွလာျပီး Benefit Plan ကို ထိိထိေရာက္ေရာက္

ေရးဆဲြအေကာင္အထည္ေဖာ္လို႕ရနိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕လိုလားခ်က္ေတြဟာအမ်ိဳးမ်ိဳးရိွေနၾကပါတယ္။ သူတို႕ေတြအားလံုးရဲ႕ လိုလားခ်က္ ေတြအားလံုးကို

အျပည္႕အဝျဖည္႕ဆည္းေပးနိုင္မွာမဟုတ္ေပမယ္႕ အတိုင္းအတာတခုအထိေတာ႕ ျဖည္႕ ဆည္းေပးနိုင္ဖို႕ ၾကိဳးစားရပါလိမ္႕မယ္။ သာမန္အားျဖင္႕စဥ္းစားရင္ေတာ႕ လစာတိုးတာ အားလံုးနွစ္သက္ မယ္္လို႕ယူဆစရာပါ။ တကယ္တမ္းေတာ႕အဲဒါဟာအျမဲတမ္းမမွန္ပါဘူး။ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြ၊ လိုအင္ဆႏၵေတြကိုေတြသိမထားခဲ႕ပဲနဲ႕  Benefit Plan ေတြဆဲြထားတဲ႕အခါ ခုတ္ရာတျခားရွရာတလဲြျဖစ္

တတ္ပါတယ္။ ဥပမာ- ရာထူးတက္ခ်င္တဲ႕ ဝန္ထမ္းမို်းကို လစာတိုးေပးမိတာမို်း၊ လစာတိုးခ်င္တဲ႕ ဝန္ထမ္းကို ခီ်းက်ဴးစာေပးမိတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲဒီလိုမို်းျဖစ္ခဲ႕ျပီဆိုရင္ေတာ႕ ကုမၸဏီအေနနဲ႕ လုပ္ သေလာက္အရာမထင္တာမ်ိဳးေတြျဖစ္တတ္ပါတယ္။

( ခ ) လုပ္ငန္းခြင္ေကာင္းတစ္ခု

ဝန္ထမ္းေတြကိုဆဲြေဆာင္ထိန္းသိမ္းတဲ႕ နည္းလမ္းေလးတခုေလာက္ စျပီးစဥ္းစားျကည္႕ၾကရေအာင္ပါ။ ပထမဆံုးအေနနဲ႕ကေတာ႕လုပ္ငန္းခြင္ဟာ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြထမ္းေဆာင္ဖို႕အတြက္ အဆင္ ေျပေခ်ာ ေမြ႕တဲ႕လုပ္ငန္း ခြင္ျဖစ္ဖို႕လိုပါတယ္။ အဲဒီလိုလုပ္ငန္းခြင္တခုျဖစ္ဖို႕အတြက္ ေအာက္ေဖာ္ျပပါ အခ်က္ေတြ ျပည္႕ စံုဖို႕လိုအပ္ပါ တယ္။ အဲဒါေတြကေတာ႕

( ၁ ) ခင္မင္နွစ္လိုဖြယ္ေကာင္းေသာအလုပ္ခြင္ျဖစ္ျခင္း

( ၂ ) ကိုယ္ေရးကိုယ္တာကိစၥရပ္မ်ား၊ ဘက္လိုက္မွုမ်ားကင္းရွင္းေသာ အလုပ္ခြင္ျဖစ္ျခင္း

( ၃ ) မွ်တမွုရိွိေသာ အလုပ္ခြင္ျဖစ္ျခင္း

( ၄ ) မိသားစုသဖြယ္ေႏြးေထြးမွဳအျပည္႕ရိွေသာအလုပ္ခြင္ျဖစ္ျခင္းတို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။

အထက္မွာေျပာခဲ႕တဲ႕လုပ္ငန္းခြင္ေကာင္းတခုျဖစ္ဖို႕လိုအပ္တဲ႕အခ်က္ကေလးေတြကိုဆက္ျပီးစဥ္းစား ၾကည္႕ၾကရေအာင္ပါ။ တကယ္ေတာ႕ မိမိရဲဲ႕အလုပ္ခြင္နဲ႕ပတ္သက္ျပီး ဝန္ထမ္းတစ္ဦးခ်င္း စီရဲ႕ ခံယူ ခ်က္၊ ခံစားခ်က္ဟာ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း စြမ္းေဆာင္နိုင္မႈအရည္အေသြးေတြနဲ႕ ဆက္စပ္မႈ ရိွတယ္ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႕ မျငင္းနိုင္ပါဘူး။

( ၁ ) ခင္မင္နွစ္လိုဖြယ္ေကာင္းေသာလုပ္ငန္းခြင္ ( A Friendly Place ) – ဖန္တရာေတေနတဲ႕စကားလံုး လို႕ ေျပာနိုင္ေပမယ္႕ အလုပ္ခြင္ေကာင္းတခုရဲ႕အဓိကက်တဲ႕ အဂၤါရပ္တစ္ခုပါ။ ဝန္ထမ္းအားလံုးဟာ တ ပါတ္ကို အနည္းဆံုး   ( ၅ ) ရက္ေတာ႕အနည္းဆံုးရံုးတက္ၾကရပါတယ္။ အဲဒီလို ရံုးတက္ၾကရတဲ႕အခါမွာ မနက္မိုးလင္းလို႕ အိပ္ရာကနိုးထလာတာနဲ႕အလုပ္သြားရမယ္လို႕စဥ္းစားမိတဲ႕အခါတိုင္းမွာ အလုပ္ကို လိုလိုလားလားသြားခ်င္တဲ႕ စိတ္ရိွဖို႕အေရးၾကီးပါတယ္။ အလုပ္သြားရမွာကို

တာဝန္တစ္ရပ္အေနနဲ႕ သြား ရတာမ်ိဳး၊ မျဖစ္လို႕သြားေနရတာမ်ိဳးဆိုရင္ လုပ္ငန္းခြင္မွာ လုပ္ငန္းေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ေဆာင္ နိုင္ဖို႕ မလြယ္ပါဘူး။ ရံုးေရာက္လို႕ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္ေတြနဲ႕ေတြ႕တဲ႕အခါ၊ အလုပ္ေတြလုပ္ရတဲ႕အခါမွာ ေပ်ာ္ရႊင္ရမယ္ဆိုရင္ေတာ႕သူတို႕ေတြရဲ႕ Productivity ေကာင္းမွာ ေသခ်ာပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင္႕ လူ ေတြရဲ႕သဘာဝအရ သူူမ်ားျခံထဲကျမက္ကပိုစိမ္း တယ္လို႕ ထင္တတ္ၾကပါတယ္။

( ၂ ) ဘက္လိုက္မွုမ်ားကင္းရွင္းေသာလုပ္ငန္းခြင္ ( There There isn’t much Politics Around Here) ကုမၸဏီအတြင္း

ဝန္ထမ္းတစ္ဦးနဲ႕တစ္ဦးအားျပိဳင္မႈေတြဟာ ကူးစက္တတ္တဲ႕ သေဘာသဘာဝရိွျပီး အျပန္ အလွန္ေလးစားမႈေတြ၊ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ေတြနဲ႕သာ ကုစားနိုင္ပါမယ္။ အထူးသျဖင္႕ေတာ႕ ဝန္ထမ္းေတြ ဟာ ရာထူးတိုးဖို႕၊ လစာတိုးဖို႕၊ ခံစားခြင္႕ေတြပိုမိုရရိွဖို႕၊ အထက္လူၾကီးရဲ႕ ခီ်းမြမ္းစကားၾကားရဖို႕အတြက္ တဦးနဲ႕တဦး  ျပဳိင္ဆိုင္ေနၾကရပါတယ္။ အျပိုင္အဆိုင္ရိွတာ ေကာင္းတာမွန္ေပမယ္႕အားကစားစိတ္ ဓါတ္နဲ႕ မွ်မွ်တတယွဥ္ျပဳိင္ေနၾကတာေတာ႕ျဖစ္ဖို႕လိုပါတယ္။ က်ား/မ၊ အသက္အရြယ္၊ လူမ်ိဳး၊ ဘာသာ သာသနာ၊ေဆြမ်ိဳးေတာ္စပ္မႈတို႕ကို အေၾကာင္းျပဳျပီး ခဲြျခားဆက္ဆံမႈေတြ ရိွလာခဲ႕မယ္ဆိုရင္ မွ်တမွဳေတြ ေပ်ာက္ဆံုးသြားပါလိမ္႕မယ္။မွ်တမွဴေတြရိွတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ဖ်က္လိုဖ်က္စီး လုပ္တတ္တဲ႕သူေတြ ရိွေနရင္၊ မသိက်ိဳးက်ြံၿပဳထားရင္ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕စိတ္ထဲမွာအထိန္းအကြပ္မရိွတဲ႕ ေနရာတခုကိုေရာက္ေန သလိုမ်ိဳးခံစားရေစနိုင္ပါတယ္။အလုပ္ခြင္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးနိုင္ခဲ႕မယ္ဆိုရင္ ဝန္ထမ္းေတြဟာေနာက္ေက်ာကို ဓါးနဲ႕ အထိုးခံရမွာကိုစိုးရိမ္ပူပန္ေနစရာမလိုပါဘူး။ ျပီးေတာ႕မိမိတို႕ရဲ႕အလုပ္တည္ျမဲမႈနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး တဦး တစ္ေယာက္ကိုမွ ေၾကာက္ရံြ႕ပုူပန္စရာမလိုေတာ႕ဘဲမိမိတို႕ရဲ႕ တာဝန္ေက်ပြန္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ဖို႕ပဲ ဦးတည္လာပါလိမ္႕မယ္။

( ၃ ) မွ်တမွဳရိွေသာလုပ္ငန္းခြင္ ( You Get a Fair Shake ) ။

 ဝန္ထမ္းတိုင္းဟာ တရားမွ်တစြာ ဆက္ဆံ ခံရဖို႕ကိုလိုလားျကပါတယ္။ေဆာင္ရြက္သင္႕တာကေတာ႕ မိမိရဲ႕ ကုမၸဏီ/အဖဲြ႕အစည္းမွာ မေက်နပ္မႈ ဆိုင္ရာလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား ( Grievance Procedure )မ်ားေရးဆဲြထားျပီးဝန္ထမ္းအားလံုးကို အသိေပးထားဖို႕ လိိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွတရားမွ်တမွဳမရိွဘူး၊ အနိုင္က်င္႕ခံေနရတယ္လို႕ခံစားရတဲ႕ဝန္ထမ္း တစ္ဦးအတြက္ တိုင္တည္စရာ၊ အားကိုးအားထားျပဳစရာေနရာတခုရိွလာမွာပါ။ ဝန္ထမ္းေတြအေပၚမွာတရားမွ်တမွဳရိွတဲ႕ကုမၸဏီဆိုတာ အေျပာလြယ္ေပမယ္႕ လက္ေတြ႕က်င္႕သံုးအေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႕ အ မွန္တကယ္ခက္ခဲပါတယ္။တကယ္႕ အလုပ္ခြင္ေကာင္းတခုသာျဖစ္ခဲ႕မယ္ဆိုရင္ ဝန္ထမ္းေတြက ”ကုမၸဏီ က တို႕ကိုမွ်မွ်တတ ဆက္ဆံပါတယ္”ဆိုတဲ႕ စကားမ်ိဳးပြင္႕အံထြက္လာပါလိမ္႕မယ္။ ဝန္ထမ္းေတြကို မွ်မွ် တတမဆက္ဆံပဲ မွ်မွ်တတဆက္ဆံခံရတယ္ထင္ရေအာင္ လုပ္ဖို႕အရမ္းခက္ခဲပါတယ္။ဝန္ထမ္းအားလံုး လိုလိုဟာ ဘက္လိုက္ဆံုးျဖတ္တာနဲ႕ပတ္သက္ျပီး ခံစားခဲ႕ဖူးတဲ႕သူေတြျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ား အားျဖင္႕ ေတာ႕ဘက္လိုက္မႈေတြ၊ ဦးစားေပးဆက္ဆံမႈေတြ မမွ်တမႈေတြ၊ အလဲြသံုးစားလုပ္မႈေတြကို ၾကံဳဖူးၾကတဲ႕သူေတြမ်ားပါတယ္။

(၄)     မိသားစုသဖြယ္ေႏြးေထြးမွုအျပည္႕ရိွေသာလုပ္ငန္းခြင္ ( Feel Like Family )။   ဒါနဲ႕ပတ္သက္ ျပီး ေတာ႕ ေျပာစရာတခုရိွပါတယ္၊

အဲဒါကေတာ႕ မိသားစုပံုစံကုမၸဏီလို႕ေျပာရရင္ ပံုစံမ်ိဳးစံုျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ တခါတေလက်အင္တာဗ်ဴးေတြမွာေျပာေလ႕ေျပာထရိွတတ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ ကုမၸဏီက မိသားစု ပံုစံအလုပ္လုပ္တယ္လို႕ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ဒါဆိုရင္အၾကမ္းဖ်င္းေျပာလို႕ရနိုင္တာက စနစ္တက်လုပ္ ေနတာမဟုတ္ဖူးလို႕ သံုးသပ္လို႕ရနိုင္ပါတယ္။ မိသားစုပံုစံကုမၸဏီလို႕ေျပာခဲ႕ရင္အဲဒါက ဘယ္လိုမိသားစု လဲဆိုတာကိုသိဖို႕လိုပါလိမ္႕မယ္။ မိသားစုလို႕ေျပာရင္ အရမ္းခ်စ္တတ္တဲ႕မိဘနွစ္ပါးရိွတဲ႕ မိသားစုရိွသလို ပဲမိန္းမနွင္႕သားသမီး ကိုရိုက္ႏွက္နိွပ္စက္တတ္တဲ႕အေဖမ်ိဳးရိွတဲ႕ မိသားစုလဲရိွပါတယ္။ ေယဘုယ် ေျပာ မယ္ဆိုရင္ေတာ႕

အလုပ္ရွင္ေကာင္းေကာင္းဆီမွာ အလုပ္လုပ္ရတဲ႕ ဝန္ထမ္းေတြက မိသားစုပံုစံလုပ္ငန္း ခြင္မ်ိဳးမွာ အလုပ္လုပ္ခြင္႕ရတယ္လို႕ေျပာလာတယ္ဆိုရင္ ေတာ႕ဒါအေကာင္းဖက္ကေျပာတာပဲ ျဖစ္ပါ တယ္။ ေအာက္ေဖာ္ျပပါအခ်က္ေတြနဲ႕ျပည္႕စံုမယ္ဆိုရင္ ေကာင္းမြန္တဲ႕မိသားစုပံုစံကုမၸဏီလို႕ ဆိုနိုင္ပါလိမ္႕မယ္ -

( ၁ )   ဂရုတစိုက္ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးတဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္ (A Caring, Nurturing Environment) – ၾကီးၾကပ္

သူေတြဟာဝန္ထမ္းေတြအေပၚမွာ စိတ္ဝင္တစားနဲ႕ သူတို႕ရဲ႕လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အတတ္ႏုိင္ဆံုးသိေအာင္ ၾကိဳးစားျပီး

လိုက္လံျဖည္႕ဆည္းေပးေလ႕ရိွသလိုပဲ ဝန္ထမ္းေတြကလဲ သူတို႕ကို တန္ဖိုးအထားခံရတယ္ လို႕  ခံစားတတ္တယ္။ ဒါဆိုရင္ေတာ႕ ကုမၸဏီနဲ႕ဝန္ထမ္းၾကားမွာ ယံုၾကည္မွဳတစ္ခု တည္ေဆာက္ျပီးျဖစ္ ပါတယ္။

( ၂ )   A Long Term Commitment – ဘယ္သူမဆို ကိုယ္ထူေထာင္ထားတဲ႕မိသားစုထဲက အလြယ္တ ကူထြက္သြားလို႕မရပါဘူး။

အဲဒီလိုပဲအလြန္ေကာင္းမြန္တဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္ကိုရရိွထားတဲ႕ ဝန္ထမ္းေတြအဖို႕ ဘဝ တေလွ်ာက္လံုး ဒီကုမၸဏီမွာပဲျမွဳပ္နံွေတာ႕မယ္လို႕ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ေစနိုင္ပါတယ္။ လုပ္ငန္းရွင္ေကာင္း ေတြက အဲဒီလို Commitment မ်ိဳးကို ပိုျပီး လိုခ်င္တန္ဖိုးထားတတ္ၾကပါတယ္။

( ၃ )   We are all in it – မိသားစုတစုထဲမွာပါဝင္ခြင္႕ရတဲ႕အခါမွာ တဦးခ်င္းအေနနဲ႕ အေရးပါတဲ႕ အခန္း က႑တခုစီကေနပါဝင္ကျပေနရတယ္ဆိုတာခံစားၾကရဖို႕လိုပါတယ္။ မိသားစုဝင္ေတြဟာ တစ္ဦးကိုတစ္ ဦး လိုအပ္တာေတြျဖည္႕ဆည္းေပးရင္းနဲ႕ေအာင္ျမင္ေပ်ာ္ရႊင္တဲ႕ ဘဝတစ္ခုဆီကို ေလွ်ာက္လွမ္းေနၾကရ တာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိသားစုဝင္အားလံုးဟာတစ္ေသြးတည္းတစ္သားတည္းျဖစ္ေနျပီး ျပင္ပမွဝင္ေရာက္လာမယ္႕  ဘယ္လို ေဘးဒုကၡအႏၱရာယ္မ်ိဳးကိုမဆိုတြန္းလွန္တိုက္ခိုက္ဖို႕အတြက္အဆင္ သင္႕ရိွေနတဲ႕ခံစားခ်က္မ်ိဳးေမြးျမဴနိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးရပါမယ္။လုပ္ငန္းခြင္ေကာင္းတခုျဖစ္ေအာင္ဖန္တီးနိုင္ခဲ႕ျပီဆိုရင္ေတာ႕ HR မန္ေနဂ်ာတစ္ေယာက္ရဲ႕ တာ ဝန္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေက်ပြန္ျပီလို႕ေျပာရမွာပါ။ ဒါေပမယ္႕ အထူးသတိျပဳရမွာက အဲဒီလိုလုပ္ငန္းခြင္ ေကာင္းတခု ျဖစ္ဖို႕ဆိုတာ HRမန္ေနဂ်ာတဦးတည္းနဲ႕ ေဆာင္ရြက္နိုင္မွာမဟုတ္ဘဲ သက္ဆိုင္ရာမန္ေန ဂ်ာေတြအားလံုးရဲ႕ ပူးေပါင္းမႈ၊

အပုိင္း (၁၀) - အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းႏွင့္အလုပ္ရွင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ား

 သတ္မွတ္ထားသည့္ အသက္ျပည့္/အရြယ္ေရာက္ျပီးသူ အလုပ္သမားတုိင္းသည္
• အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းတြင္ ၄င္းတုိ႔၏ဆႏၵအေလွ်ာက္ပါ၀င္ခြင့္/ႏႈတ္ထြက္ခြင့္ရွိသည္။
• အလုပ္သမားမ်ားသည္ ၄င္းတို႔လုပ္ကိုင္ေနသည့္ လုပ္ငန္းက႑တြင္ အနည္းဆုံး အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းတစ္ခုတြင္ ပါ၀င္ႏုိင္သည္။
• အေျခခံအလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းကို သက္ဆုိင္ရာက႑တြင္ အနည္းဆုံးအလုပ္သမားဦးေရ (၃၀)ရွိပါကဖြဲ႔စည္းႏုိင္သည္။
• အလုပ္သမားအဖဲြ႕အစည္းတစ္ရပ္ကိုဖြဲ႔စည္းရာတြင္ စုစုေပါင္းအလုပ္သမားဦးေရး၏ အနည္းဆုံး ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကေထာက္ခံရမည္။
• (ျမိဳ႕နယ္၊ ျပည္နယ္၊ တုိင္းေဒသၾကီး၊ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္၊ အလုပ္သမားေရးရာအဖြဲ႔) အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိဖြဲ႔စည္းႏုိင္သည္။
 “အလုပ္ရွင္” အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကိုလည္း ယွဥ္ျပိဳင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားနည္းတူ ယွဥ္ျပိဳင္ဖဲြ႔စည္းႏုိင္ခြင့္ရွိသည္။
• အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းမ်ားသည္ အလုပ္ရွင္ႏွင့္ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြးႏုိင္သည္။ ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမေအာင္ျမင္ခဲ့ပါက ေတာင္းဆုမႈျပဳႏုိင္သည္။
• အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းအေနျဖင့္ ဥပေဒႏွင့္အညီေတာင္းဆုိမႈမ်ားကို လြတ္လပ္စြာေဖာ္ထုတ္ႏုိင္သည္။
• မိမိ၏ေတာင္းဆုိခ်က္မ်ားအတြက္ ညိွႏိႈင္းေဆြးေႏြးျခင္း၊ ဖ်န္ေျဖျခင္း၊ ခုံသမာဓိနည္းလမ္းအရ အဆုံးအျဖတ္ခံယူျခင္း စသျဖင့္အဆင့္ဆင့္လုပ္ေဆာင္ျပီးေနာက္ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္၏ သေဘာတူခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ သပိတ္ေမွာက္ဆႏၵျပႏုိင္သည္။ အလုပ္ရွင္မွာလည္း အလုပ္ကုိပိတ္ပစ္ႏုိင္သည္။
• အလုပ္ရွင္မ်ားသည္ အလုပ္သမားတစ္ဦးကို အလုပ္သမားအဖြဲ႔အစည္းတြင္ အဖြဲ႔၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ၊ သပိတ္ေမွာက္ရာတြင္ ပါ၀င္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေစ အလုပ္မွထုတ္ပယ္ျခင္း၊ မျပဳရ။
• တရား၀င္ ခြင့္ျပဳထားျခင္းမရွိသည့္ ဥပေဒႏွင့္ဆန္႔က်င္ေသာ သပိတ္ေမွာက္ရာတြင္ပါ၀င္ေသာ အလုပ္သမားအား (၃၀၀၀၀) က်ပ္ထက္မပုိေသာ ေငြဒဏ္ရုိက္ႏုိင္ပါသည္။
Credit : UMFCCI/Supported by ILO paper
Knowledge Sharing (HRM) >> https://web.facebook.com/AdvisoryRole/
Youth's HR Partnership Group >> https://web.facebook.com/groups/youthhrpartnership

အပိုင္း ( ၂ ) ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း (၇)

( ၇ ) အင္တာဗ်ဳးအမွားအယြင္းမ်ား

အင္တာဗ်ဴးတခုျပဳလုပ္ရာမွာ ေတြ႕ၾကံဳရနိုင္တဲ႕အမွားအယြင္းေတြကေတာ႕ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

( ၁ )   Inappropriate Question။     တကယ္ေတာ႕ အင္တာဗ်ဴးတခုမွာအလုပ္နဲ႕သက္ဆိုင္တဲ႕ ေမးခြန္း ေတြပဲ ေမးသင္႕ပါတယ္။

Applicant မေျဖခ်င္တဲ႕သူ႕ရဲ႕ Personal Data ေတြ၊ အလုပ္နဲ႕မသက္ဆိုင္တာ ေတြလံုးဝမေမးသင္႕ပါဘူး။

( ၂ )   Premature Judgments ။   တခါတေလက်ေတာ႕ ေသေသခ်ာခ်ာကို မေမးရေသးဘူး။ Interviewer  စိတ္ထဲမွာ ေရြးမယ္ ၊မေရြးဘူး ၾကိဳျပီးဆံုးျဖတ္ျပီးသားျဖစ္ေနတတ္ပါတယ္။

( ၃ )   Interviewer Domination ။  တခါတေလက်ေတာ႕ အင္တာဗ်ဴးမွာ Applicant ကဘာမွမေျပာပဲ Interviewerကခ်ည္းပဲေျပာေနတာမ်ိဳးရိွတတ္ပါတယ္။ တကယ္တန္းေတာ႕ Interviewer ဆိုတာလိုအပ္မွ ေျပာျပီးနားေထာင္တတ္ဖို႕လိုပါတယ္။

( ၄ )   Inconsistent Question ။      Interviewer အေနနဲ႕ တူညီတဲ႕ရာထူးတစ္ခုအတြက္ လာေရာက္ ေျဖဆိုသူမ်ားကိုမတူညီတဲ႕ေမးခြန္းေတြခ်ည္းပဲ ေမးခဲ႕မယ္ဆိုရင္ အမွတ္ေပးရတာ / ဆံုးျဖတ္ရတာခက္ခဲ တာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

( ၅ )   Central Tendency။   လာေျဖသူေတြကို အမွတ္ေပးရာမွာ ပ်မ္းမွ်အလယ္အလတ္ေတြခ်ည္းပဲ ေပး

မိေနရင္ေရြးခ်ယ္ဖို႕ဆံုးျဖတ္ရာမွာခက္ခဲနိုင္ပါတယ္။

( ၆ )   Halo Error။ Interviewer ဟာ Applicant ေျဖဆိုသူေတြအားလံုးကို သူအာရံုက်တဲ႕အခ်က္တ ခ်က္ထဲကိုပဲအေျခခံျပီးအမွတ္ေပးသြားတတ္ပါတယ္။

( ၇ )  Contrast Effect။ တစ္ခါတေလက် Intenviewer ေရွ႕ပိုင္းမွာ သိပ္ညံ႕တဲ႕ Applicants ေတြကို ပဲ

ေတာက္ေလွ်ာက္ေတြ႕ခဲ႕ရတဲ႕အခါမွာသာမန္လူတေယာက္ကိုေတြ႕လိုက္ရံုနဲ႕ ေရွ႕ကလူေတြနဲ႕ယွဥ္ျပီး ေနာက္ဆံုးလူကို သိပ္ေတာ္တာပဲလို႕ျဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။

( ၈ )   Interviewer Bias ။  ဘယ္လိုအေျကာင္းျပခ်က္မ်ိဳးနဲ႕မွ Interviewer ဟာဘက္လိုက္ျပီး ဆံုးျဖတ္ တာမ်ိဳးမရိွသင္႕ပါဘူး။ ( ဥပမာ-ေဆြမ်ိဳးေတာ္လို႕၊ အသိမိတ္ေဆြမို႕လို႕စသျဖင္႕ေပါ႕ )။

( ၉ )   Lack of Training ။  Interview  ဘယ္လိုလုပ္ရမယ္၊ ဘယ္လိုေမးခြန္းေတြကိုေမးရမယ္။ ဘယ္လို အခ်က္ေတြကိုအေျခခံျပီးဆံုးျဖတ္ရမယ္ဆိုတာေသခ်ာမသိရင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ မွားနိုင္ပါတယ္။

( ၁ဝ )           Behavior Samples ။   တကယ္လို႕ Interviewer တစ္ေယာက္ဟာ Applicant တစ္ဦးနဲ႕ တပတ္ေလာက္အတူတူရိွေနခြင္႕ရိွခဲ႕တယ္ဆိုရင္မွ သူရဲ႕တကယ္တမ္းစိတ္အမွန္ကို၊ Behavior ကိုသိဖို႕ခက္ပါ တယ္။အင္တာဗ်ဴးလုပ္တဲ႕အခိ်န္ခဏကေလးအတြင္းမွာပဲဆို ပိုျပီးခက္ပါတယ္။

( ၁၁ )           Nonverbal Communication – မထင္မွတ္ပဲကိုယ္ဟန္အမူအရာအေနအထားနဲ႕ Applicant ကိုနည္းေပးလမ္းျပမလုပ္မိေစဖို႕ အေရးၾကီးပါတယ္။

( ၈ ) Referee Check ။

 Selection Process ေတြျပီးဆံုးလို႕ applicant တဦးကိုကြ်န္ေတာ္တို႕ေရြးခ်ယ္ ျပီးသြားရင္ ဘာေတြဆက္လုပ္ရမလဲစဥ္းစားျကည္႕ၾကရေအာင္။ အဲဒါဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဟာ ေရြးခ်ယ္ ခံရတဲ႕ Applicant ကို Job  Offer လုပ္ ရလိမ္႕မယ္။အဲဒီလိုမို်း Job Offer မလုပ္ခင္မွာအေရးၾကီးတာ ေလးတစ္ခုလုပ္ဖို႕က်န္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ႕ Referee Check ျဖစ္ပါတယ္။ RefereeCheck ဆိုတာက ေတာ႕ကိုယ္စိတ္ၾကိုက္စစ္ေဆးျပီးလို႕ ကိုယ္႕အဖဲြ႕အစည္းအတြက္သင္႕ေတာ္ျပီလို႕စဥ္းစားျပီး ေရြးခ်ယ္ဖို႕ဆံုးျဖတ္ထားတဲ႕သူတစ္ေယာက္ကို သူအရင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ႕တဲ႕လုပ္ငန္းေတြက အထက္အၾကီး အကဲေတြရဲ႕ဆီကသူ႕ရဲ႕အက်င္႕စာရိတၱ၊ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္နဲ႕ စိတ္ေနသေဘာထားေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး စစ္ေဆးအတည္ျပဳခ်က္ေတြ၊ေထာက္ခံခ်က္ေတြရယူတာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမွာ အဲဒီေထာက္ခံခ်က္ရ ယူဖို႕အတြက္ ပံုစံတစ္ခုသတ္သတ္ျပဳစုထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။တစ္ခါတေလမွာ ထည္႕သြင္းစဥ္းစားရမွာက အရင္အလုပ္က လူၾကီးကမေထာက္ခံခဲ႕ဘူးဆိုရင္ လံုးဝမခန္႕ဘဲေနမွာလားဆိုတာပါ။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီမွာ က ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ထြက္သြားခဲ႕ရင္ အဲဒီလုပ္ငန္းရွင္ သို႕မဟုတ္ အထက္အၾကီးအကဲေတြက ထြက္သြားသူကိုအေကာင္းမျမင္ဘဲ မေကာင္းေျပာတတ္ၾကတာမ်ိဳးေတြရိွလို႕ပါ။ ေယဘုယ်ဆိုရင္ေတာ႕ အရင္အ လုပ္က ၾကီးၾကပ္သူ

ဒါမွမဟုတ္လုပ္ငန္းရွင္ကမေထာက္ခံခဲ႕ရင္ေတာ႕ မခန္႕တာေကာင္းတယ္လို႕ပဲ ေျပာရ မွာပါ။ ဒါေပမယ္႕ တစ္ျခားဘက္ကိုလည္းစဥ္းစားေပးဖို႕လိုပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီက လုပ္ငန္းရွင္ဘယ္ နွစ္ေယာက္ကမ်ား ကိုယ္႕ဆီကထြက္သြားတဲ႕ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ကိုသိပ္ေကာင္းပါတယ္လို႕ ေျပာဖူး တာမ်ားၾကားဖူးပါသလဲ။ ရွားပါတယ္။  အဲဒီေတာ႕ အဲဒီလိုကိစၥရပ္မ်ိဳးမွာဘယ္လိုေဆာင္ရြက္ရမယ္ဆိုတဲ႕မူဝါဒေတြလဲခ်မွတ္ထားဖို႕လိုအပ္ပါလိမ္႕မယ္။ ေနာက္ျပီး အခုမွလုပ္ငန္းခြင္ကိုဝင္ဖို႕ၾကိဳးစားတဲ႕လူငယ္ ေတြ က်ရင္ေတာ႕ သူတို႕ရဲ႕ AcademicReocrd ကိုေမးျမန္းသင္႕ပါတယ္။တခါတစ္ေလက် ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ကိုယ္ကခန္႕လိုက္တဲ႕အခိ်န္မွာ ခန္႕အပ္ခံရတဲ႕သူက  အလုပ္ မဝင္ျဖစ္ေတာ႕တာမ်ိဳး၊ အဲဒီအခါက်ရင္Selection Process ကိုေနာက္တခါအစကျပန္စရေတာ႕မွာေပါ႕။ တကယ္တမ္းေတာ႕ ပထမတစ္ေယာက္ကအလုပ္မဝင္ျဖစ္ခဲ႕ဖူးဆိုရင္အစားထိုးနိုင္ဖို႕ အရန္တစ္ေယာက္ ၾကိဳတင္ေရြးခ်ယ္ထားဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ သတိထားဖို႕လိုတာတစ္ခ်က္ကသီးျခားညႊန္ၾကားခ်က္ မရိွဘူးဆိုရင္ ေရြးခ်ယ္မခံရတဲ႕သူေတြကိုပါ ေရြးခ်ယ္မခံရတဲ႕အေၾကာင္း အေၾကာင္းၾကားေပးသင္႕ပါ တယ္။

( ၉ ) လုပ္ငန္းခြင္မိတ္ဆက္ျခင္း Orientation Program

ေနာက္ထပ္ေဆာင္ရြက္ရမွာတစ္ခုက စီမံဌာနနဲ႕ညိွနိႈင္းတိုင္ပင္ျပီး ဝန္ထမ္းအသစ္အတြက္ ေနရာ ထိုင္ခင္းစီစဥ္ေပးဖို႕လိုပါတယ္။စာေရးကိရိယာ၊ ကြန္ၿပဴတာစတာေတြ စီစဥ္ထားေပးဖို႕လိုပါတယ္။ ေနာက္ တစ္ခုက ဝန္ထမ္းအသစ္အတြက္ လုပ္ငန္းခြင္မိတ္ဆက္Orientation Program စီစဥ္ထားေပးဖို႕လိုပါ လိမ္႕မယ္။ Orientation Program ဆိုတာကေတာ႕ အသစ္ဝင္ေရာက္လာတဲ႕ဝန္ထမ္းကိုကုမၸဏီ အၾကီးအကဲေတြ၊ ဖဲြ႕စည္းပံုေတြ၊ လုပ္ငန္း စီစဥ္ေဆာင္ရြက္မႈေတြ၊ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ႕ လုပ္ငန္း အစီအစဥ္ေတြနဲ႕၊လုပ္ထံုးလုပ္နည္းစည္းကမ္းခ်က္၊ တားျမစ္ကန္႕သတ္ခ်က္ ( Do’s and Don’ts) ေတြ၊ ၾကိဳတင္သိရိွထားရေအာင္ပါ။ အဲဒါမွလည္းဝန္ထမ္းအသစ္အေနနဲ႕ လုပ္ငန္းခြင္မွာ အခိ်န္တိုအတြင္း အံဝင္ ခြင္ က်ျဖစ္သြားနိုင္ေအာင္ပါ။

တခါတစ္ေလက်ေတာ႕ အခက္အခဲရိွတတ္ပါတယ္။ ဝန္ထမ္းတစ္ဦးအသစ္ဝင္တိုင္း Orientation Program တခါစီစဥ္မယ္ဆိုရင္သက္ဆိုင္ရာပုဂိၢဳလ္ေတြရဲ႕ အခိ်န္အမ်ားၾကီး ကုန္ဆံုးေစ နိုင္တာပါ။ ၄-၅ ေယာက္ေလာက္ရိွမွလုပ္မယ္ဆိုရင္လည္းရည္ရြယ္ခ်က္မေအာင္ျမင္ဘဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အဲဒိလို Orientation Program ျပဳလုပ္ဖို႕အတြက္သီးသန္႕အခိ်န္တစ္ခိ်န္စီစဥ္ထားဖို႕လိုပါတယ္။ လုပ္ခဲ႕ဖူးတဲ႕ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုမွာေတာ႕ ပထမဆံုးအလုပ္ဝင္တဲ႕တစ္ပတ္လံုးကိုOrientation  Program အတြက္ လ်ာထားစီစဥ္ထားေပးပါတယ္။

အဲဒိ Orientation Program မွာအဖဲြ႕အစည္း၊ ကုမၸဏီအတြင္းမွာရိွတဲ႕ ( Admin, HR, Logistics, Procurement, Sales,Marketing, Accounting, Finance, Operation, Project  အစရိွတဲ႕ ) ဌာနအား လံုးရဲ႕ အၾကီးအကဲ၊ မန္ေနဂ်ာေတြအားလံုးပါဝင္ျပီးမိမိတို႕တာဝန္ယူထားတဲ႕ သက္ဆိုင္ရာဌာနအ သီးသီး ရိွ တာဝန္ေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို ေသခ်ာစနစ္တက်ရွင္းလင္း ေျပာျပေပးဖို႕အတြက္ HR ဌာနက တာဝန္ယူျပီး စီစဥ္ေပးရပါလိမ္႕မယ္။Orientation Program ျပီးမွ ဝန္ထမ္းအသစ္ေတြကို သက္ဆိုင္ရာအၾကီးအကဲ၊ Supervisor ရဲ႕ လက္ထဲ အပ္ေပးသင္႕ပါတယ္။

Credit : ဆရာမင္းေခါင္ (AMARA)

အပိုင္း ( ၂ ) ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း (၆)

( ၅ ) အင္တာဗ်ဴးနည္းလမ္းမ်ား Interview Methods

ကုမၸဏီအဖဲြ႕အစည္းေတြဟာ အင္တာဗ်ဴးကိုနည္းမ်ိဳးစံုလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။ ဘယ္လိုအင္ တာဗ်ဴး မ်ိဳးကို

လုပ္သင္႕လဲဆိုတာကေတာ႕ဆိုတာကလစ္လပ္ရာထူးေနရာနဲ႕ Labor Market  ေပၚမွာ မူ တည္ပါလိမ္႔မယ္။ Interview Method ( ၅ )မ်ိဳးေလာက္ရိွပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ႕ -

( ၁ ) One to one Interview – ေမးျမန္းသူနဲ႕ေျဖဆိုသူတစ္ဦးခ်င္း ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းတာမ်ိဳးပါ။ အထူးသ ျဖင္႕ေတာ႕ Executive  Levelေတြကို ေရြးခ်ယ္တာမ်ိဳးမွာ သံုးပါတယ္။

( ၂ ) Group interview -  Applicant ( ၃ / ၄ ) ဦးခန္႕နဲ႕ ေမးျမန္းသူ ၃/၄ဦးခန္႕ စုစည္းျပီး စကားေျပာ ဆိုၾကတာမ်ိဳးပါ။ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီမွာမေတြ႕ဖူးေသးပါဘူး။ အဓိကေတာ႕ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ေပါင္းသင္းဆက္ ဆံေရးစြမ္းရည္ကိုအကဲျဖတ္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။

( ၃ ) Board Interview ။   ကုမၸဏီကတာဝန္ရိွသူ ၄် / ၅ ဦးခန္႕က ေျဖဆိုသူတစ္ဦးခ်င္းစီကို ေတြ႕ဆံုတာ မ်ိဳးပါ။ အမ်ားအားျဖင္႕ခန္႕ထားမယ္႕ရာထူးနွင္႕ အလားတူရာထူးမွာတာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသူေတြ၊ ၾကီး ၾကပ္သူေတြ၊ လက္ေအာက္မွာတာဝန္ထမ္းေဆာင္ရမယ္႕ဝန္ထမ္းေတြစုစည္းျပီး Applicant ကို ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းတာမ်ိဳးၿဖစ္ပါတယ္။

( ၄ ) Stress Interview  ။  အင္တာဗ်ဴးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေျဖဆိုသူကို Stress အနည္းဆံုးျဖစ္ ေအာင္ စီစဥ္ထားေလ႕ရိွပါတယ္။ဒါေပမယ္႕တခါတရံေတာ႕ တမင္တကာကိုပဲ ေျဖဆိုသူကို စိတ္တို ေအာင္ျပဳလုပ္ျပီး ေမးျမန္းရတာမ်ိဳးလည္းရိွပါတယ္။အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ႕ ေျဖဆိုသူရဲ႕စိတ္ဓာတ္ ခြန္အားဘယ္ေလာက္ရိွသလဲ၊ လုပ္ငန္းခြင္ထဲဝင္ေရာက္တဲ႕အခါ Stressဒဏ္ကိုဘယ္ေလာက္ထိ ခံနိုင္ ရည္ရိွမလဲ၊ အဲဒီလိုမ်ိဳး Stress ေတြကို ဘယ္လိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းမလဲဆိုတာေတြကိုသိဖို႕အတြက္ျပဳလုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ ( ဥပမာ ေျဖဆိုမယ္႕သူကို ေျခေထာက္တေခ်ာင္း ( ဒါမွမဟုတ္ ) နွစ္ေခ်ာင္းတိုေနတဲ႕ ထိုင္ခံုမ်ိဳးေပးထိုင္ျပီး

အင္တာဗ်ဴးလုပ္တာမ်ိဳးေပါ႕၊ တခါတရံက်ေတာ႕ ဘယ္လိုမွကိုမသိနိုင္တဲ႕ ေမးခြန္းမ်ိဳး ကိိုု ေမးတတ္ပါတယ္။

( ၆ ) Realistic Job Preview

အမ်ားအားျဖင္႕ေတာ႕ အလုပ္အင္တာဗ်ဴးလာေရာက္ေျဖဆိုသူအမ်ားစုဟာ မိမိတို႕ ေလွ်ာက္ထားတဲ႕အလုပ္နဲ႕ ပတ္သက္ျပီးေသခ်ာဂဃနဏသိရိွၾကေလ႕မရိွပါဘူး။ အထူးသျဖင္႕ Interviewer က ေသခ်ာမေျပာျပခဲ႕ရင္ အကို်းဆက္ကသိပ္မေကာင္းတတ္ပါဘူး။အဲဒါမ်ိဳးဆိုရင္ လူမွန္ေန ရာမွန္ရဖို႕ခက္ခဲပါတယ္။ ပိုဆိုးတာက လာေရာက္ေျဖဆိုသူက သူရဲ႕အရည္အခ်င္းကိုုရိွတာထက္ ပိုေျပာတဲ႕အခါမ်ိဳးက်ရင္ ပိုျပီးလဲြသြားတတ္ပါတယ္။ အဲဒီေတာ႕ ကြ်န္ေတာ္တို႕လုပ္သင္႕တာက Realistic Job Preview ပါ။Realistic Job Preview မွာ ကုမၸဏီနွင္႕ပတ္သက္တဲ႕ အားသာခ်က္ေတြေကာ၊ အားနည္း ခ်က္ေတြေကာအားလံုးကိုအရိွအတိုင္းေျပာျပသြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပီးေတာ႕ ေခၚယူတဲ႕ရာထူးနဲ႕ပတ္ သက္ျပီး ရိွရမယ္႕အရည္အခ်င္းေတြ စိတ္သေဘာထားေတြကိုပြင္႕ပြင္႕လင္းလင္းေျပာျပရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒီလိုမ်ိဳးေျပာျပထားျခင္းအားျဖင္႕ဝန္ထမ္းအေနနဲ႕ ကုမၸဏီအေၾကာင္းဂဃနဏ သိရိွ သြားမွာ ျဖစ္လို႕

သူရဲ႕လက္ရိွအရည္အခ်င္းမ်ားနဲ႕ ကိုက္ညီမႈရိွ /မရိွ၊ မိမိနဲ႕သင္႕ေတာ္မွုရိွ /မရိွ သိသြားျပီး ဆံုးျဖတ္ရလြယ္ကူေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

Realistic Job Preview လုပ္လိုက္တဲ႕အခါမွာ Result ( ၂ ) မ်ိဳးရလာနိုင္ပါတယ္။အဲဒါေတြကေတာ႕-

( ၁ ) အလုပ္ဝင္တဲ႕လူအေရအတြက္ နည္းသြားတာ

( ၂ ) အလုပ္ဝင္လာတဲ႕သူေတြဟာ အလုပ္မွာစဲြစဲြျမဲျမဲဆက္လက္လုပ္ကိုင္လ်က္ရိွတာတို႕ျဖစ္ပါတယ္။

Realistic Job Preview သံုးျခင္းအားျဖင္႕ ကိုယ္ကိုယ္႕ကို အရည္အခ်င္းမျပည္႕ဘူးလို႕ယူဆတဲ႕ Applicants ေတြဟာသူအလိုလိုေနာက္ဆုတ္သြားၾကတဲ႕အတြက္ အရည္အခ်င္းမျပည္႕မီသူေတြ ကိုယ္႕ ကိုယ္ကိုယံုၾကည္မႈမရိွတဲ႕သူေတြကိုဖယ္ထုတ္ျပီးျဖစ္ပါတယ္။Selection နည္းလမ္းေတြအားလံုးထဲမွာေတာ႕အင္တာဗ်ဴးလုပ္တာဟာ ဘက္လိုက္ဆံုးျဖတ္မွဳအျဖစ္ နိုင္္ ဆံုးနည္းလမ္းတခုပါ။သာမန္အားျဖင္႕ အင္တာဗ်ဴးတခုမွာ Interviewer နဲ႕ Interviewee လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုနိုင္တာဟာေကာင္းမြန္တဲ႕အခ်က္တခ်က္

ျဖစ္တာမွန္ေပမယ္႕အဲဒီအခ်က္ကပဲ အားနည္းခ်က္ ျဖစ္ ေနတာလဲအမွန္ပါပဲ။Intenieviewer  တဦးအေနနဲ႕ တူညီတဲ႕ရာထူးတခုအတြက္ ၊ လာေရာက္ေျဖဆိုသူေတြကို တူညီ တဲ႕ေမးခြန္းေတြကိုပဲေမးျမန္းသင္႕ပါတယ္။ ျပီးေတာ႕ ေျဖဆိုတဲ႕အေျဖအားလံုးကို ေသခ်ာမွတ္တမ္းတင္ ထားသင္႕ပါတယ္။ Applicantကအလုပ္နဲ႕မသက္ဆိုင္တဲ႕အေျဖမ်ိဳးေတြေျဖဆိုတဲ႕အခါမွာ မူလေမးခြန္း လမ္းေၾကာင္းေပၚကို ျပန္လည္တည္႕မတ္္ေပးဖို႕တာဝန္ရိွပါတယ္။

Credit : ဆရာမင္းေခါင္ (AMARA)

အပိုင္း ( ၂ ) ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း (၅)

Selection Test မ်ား

စစ္ေဆးသင္႕တဲ႕ Test ေတြကေတာ႕အမ်ားၾကီး ရိွပါတယ္။ အဲ႕ဒါေတြကေတာ႕

( ၁ ) Cognitive Aptitude Test – က်ိဳးေၾကာင္းဆက္စပ္စဥ္းစားနိုင္မႈ၊ မွတ္ဥာဏ္၊ စကားေျပာဆိုမႈစြမ္း ရည္၊အတြက္အခ်က္စတာေတြကို စစ္ေဆးဖို႕ပါ။

( ၂ ) Job-Knowledge Test – ေျဖဆိုသူရဲ႕ အလုပ္နဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ ဗဟုသုတဘယ္ေလာက္ရိွသလဲ ဆို တာစစ္ေဆးဖို႕ပါ။

( ၃ ) Work-Sample Test – သက္ဆိုင္ရာရာထူးနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ တကယ္႕လုပ္ေဆာင္ရတဲ႕ လုပ္ငန္းတာ ဝန္အခ်ိဳ႕ကိုတကယ္ထမ္းေဆာင္ေစတာပါ။ ဥပမာစာစီစာရိုက္ေခၚရင္ လက္ေတြ႕စာရိုက္ခိုင္းတာမ်ိဳး၊ဂေဟ ေဆာ္မယ္႕သူေခၚရင္လက္ေတြ႕ဂေဟေဆာ္ျပခိုင္းတာမ်ိဳးပါ။

( ၄ ) Vocational Interest Test – လုပ္ရမယ္႕အလုပ္ကို ဘယ္ေလာက္စိတ္ဝင္စားမႈရိွသလဲစစ္ေဆးတာ ပါ။

( ၅ )Personality Test – ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္မွဳစြမ္းရည္၊ အသင္းအဖဲြ႕နဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္တတ္မႈစတာေတြကိုစစ္ေဆးဖို႕ပါ။

( ၆ ) Substance Abuse Test – မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစဲြမႈရိွ၊ မရိွ အရက္ေသစာေသာက္စားမႈရိွ၊ မရိွ စတာ ေတြကို စစ္ေဆးဖို႕ပါ။

( ၇ ) General Test – တခို်႕နိုင္ငံေတြမွာ စစ္ေဆးတတ္ပါတယ္။ လူပုဂိၢုလ္ တစ္ဦးခ်င္းမ်ိဳးရိုး လိုက္တတ္ ေသာ ေရာဂါမ်ားရိွ/မရိွစစ္ေဆးဖို႕ပါ(ဥပမာ – ကင္ဆာ၊ နွလံုးေရာဂါစတာမို်းပါ။)

( ၈ ) Graphoanalysis – လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ လက္ေရးေတြဟာ သူတို႕ရဲ႕အက်င္႕စရိုက္ေတြကို ထင္ ဟပ္တယ္ဆိုတဲ႕အယူအဆကိုအေျခခံျပီး စစ္ေဆးတာျဖစ္ပါတယ္ ။ လက္ေရးပါရဂူေတြဟာ ေရးထားတဲ႕ လက္ေရးေတြကို ေလ႕လာဖတ္ရႈျပီးအဲဒီလက္ေရးပိုင္ရွင္ရဲ႕ စိတ္ေနစိတ္ထားကိုခန္႕မွန္းနိုင္ၾကပါတယ္။

( ၉ ) Internet Testing – အခုဆိုရင္ ကမၻာၾကီးဟာကမၻာရြာ ( Global Village ) လို႕ေျပာရေလာက္

ေအာင္ပဲနည္းပညာတိုးတက္လာတဲ႕အတြက္ အဲဒီ IT နည္းပညာေတြထဲမွာ စီးဝင္လိုက္ပါနိုင္မွဳရိွ/မရိွ စစ္ ေဆးတာပါ။

( ၁ဝ ) Assessment Centers ။ တကယ္႕လုပ္ငန္းခြင္မွာလုပ္ရမယ္႕ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြကို ျပင္ပ မွာ လက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ခိုင္းတာမိ်ဳးပါ။Assessment Centers စနစ္က လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းရဲ႕ Prioritizing, Delegating, Decision making skill ေတြကိုစစ္ေဆးေပးနိုင္ပါတယ္။ေဖာ္ျပခဲ႕တဲ႕ Test ေတြနဲ႕ Preliminary Interview ကိုေျဖဆိုျပီးေက်ာ္ျဖတ္နိုင္ခဲ႕ျပီဆိုရင္ေတာ႕ Applicants ေတြဟာ Final Interviewကိုရင္ဆိုင္ရေတာ႕မွာပါ။ အဲဒီ Final Interview ဟာအင္မတန္ကို အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒီအင္တာဗ်ဴးကိုသာေကာင္းေကာင္းမြန္မြန္ေက်ာ္ျဖတ္နိုင္ခဲ႕ျပီဆိုရင္ သူဟာအေရြး ခ်ယ္ခံရျပီး အလုပ္လုပ္ခြင္႕ရျပီလို႕ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ကုမၸဏီဘက္ကလည္း သူကိုယံုယံုၾကည္ၾကည္ တာဝန္လဲႊေပးျပီး ကုမၸဏီရဲ႕အနာဂတ္အစိတ္အပိုင္းအခ်ိဳ႕ကို ပံုအပ္လိုက္ရေတာ႕မွာပါ။Final Interview မွာဆိုရင္ Interviewer ေရာ Applicant ေရာႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္စလံုးဟာ တဘက္နဲ႕ တဘက္ Information Exchangeလုပ္ၾကရပါတယ္။

ဒါေၾကာင္႕မို႕႕လို႕ Final Interview တစ္ခုမျပဳလုပ္ခင္မွာ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္မႈေတြအမ်ားၾကီးလုပ္ဖို႕လိုအပ္ ပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးတခုအတြက္ျပင္ဆင္ေတာ႕မယ္ဆိုရင္ အေရးၾကီးတာတစ္ခုရိွပါတယ္။တကယ္ကို အရည္အခ်င္း ျပည္႕မီတဲ႕ ဝန္ထမ္းေလာင္းေတြဟာ အခိ်န္တိုအတြင္းမွာ အလုပ္ရ သြားတတ္ၾကျပီး ကိုယ္ကခန္႕ခိ်န္ေတာင္မရလိုက္ၾကပါဘူး။

ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ႕ အင္တာဗ်ဴးအစီအစဥ္ေတြ ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ေရးအစီအစဥ္ေတြဟာ သြက္ လက္ျမန္ဆန္္ဖို႕လိုတယ္လို႕ေျပာခ်င္တာပါ။ တစ္ခါတရံက်ေတာ႕ ၾကံဳရတတ္တာက ကိုယ္ကသိပ္ၾကိဳက္ ေနျပီ၊ ဒါေပမယ္႕ အတည္ျပဳခ်က္ရဖို႕အဆင္႕ဆင္႕ခြင္႕ျပဳခ်က္ေတာင္္းခံေနရတဲ႕အခါမ်ိဳးဆိုရင္ ကိုယ္ကုမၸ ဏီကခန္႕မယ္လုပ္တဲ႕အခိ်န္မွာ တျခားကုမၸဏီက ခန္႕ျပီးသြားတာမ်ိဳးခဏခဏေတြ႕ရပါတယ္။ဆက္ေျပာရမယ္ဆိုရင္ အင္တာဗ်ဴးၿပဳလုပ္မယ္႕အခန္းဟာ ေမးျမန္းသူေရာ၊ ေျဖဆိုသူအတြက္ပါသက္ေတာင္႕သက္သာရိွတဲ႕ေနရာျဖစ္ဖို႕ လိုအပ္ပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးၿပဳလုပ္ေနစဥ္အခိ်န္အတြင္းမွာ ျပင္ပကအေနွာင္႕အယွက္နည္းဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင္႕ျဖစ္တတ္တာကေတာ႕ ေမးျမန္းေနတုန္း ဖုန္းဝင္လာတာပဲျဖစ္ပါတယ္။တကယ္ေတာ႕အင္တာဗ်ဴးျပဳလုပ္ေနခိ်န္မွာ တဖက္ကိုတဖက္ေလးစားမႈရိွ တယ္ ဆိုရင္ ဖံုးပိတ္ထား တာမ်ိဳး၊ ဒါမွမဟုတ္ Silentလုပ္ထားတာမ်ိဳးလုပ္သင္႕ပါတယ္။ေနာက္ျပီးေတာ႕ အင္တာဗ်ဴးေမးျမန္းမယ္႕သူအေနနဲ႕ေအာက္ပါအခ်က္ေတြပါဝင္တဲ႕ Checklist ေတြလုပ္ထားသင္႕ပါတယ္။

( ၁ )   ေလွ်ာက္ထားတဲ႕အလုပ္ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္နဲ႕ေလွ်ာက္ထားသူရဲ႕အရည္အခ်င္းနိႈင္းယွဥ္ေဖာ္ျပခ်က္မ်ား

( ၂ )   လိုအပ္တဲ႕အရည္အခ်င္းနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ေမးခြန္းေတြကို ၾကိဳျပီးၿပဳစုေပးထားဖို႕

( ၃ )   တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရမည္႕ဌာန၊ ကုမၸဏီနွင္႕ ပတ္သက္တဲ႕အခ်က္အလက္မ်ား

( ၄ )   ေလွ်ာက္ထားသူရဲ႕ Behaviour နဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ေမးခြန္းမ်ား

အဲဒါေတြအျပင္ အင္တာဗ်ဴးမွာ ေျဖဆိုသူတင္ျပထားတဲ႕ ပညာေရးအေထာက္အထားေတြ၊ အျခား ေသာ

သက္ဆိုင္တဲ႕ေထာက္ခံခ်က္ေတြ အစရိွတာေတြကိုတပါတည္းစစ္ေဆးသြားသင္႕ပါတယ္။ ဘာလို႕ လဲဆိုေတာ႕ အခ်ိဳ႕ Applicants ေတြကအလုပ္ရဖို႕အတြက္ အခို်႕ေသာအေထာက္အထားေတြကို လုပ္ၾကံ တင္ျပတာမ်ိဳးေတြ လုပ္တတ္ၾကလို႕ပါ။

အင္တာဗ်ဴးတြင္ေမးျမန္းသင္႕ေသာ အခ်က္အလက္မ်ား

အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာဆိုရင္ Interviewer မွာ ေမးျမန္းဖို႕အစီအစဥ္ေတြရိွသလိုပဲ Applicant ျဖစ္သူမွာ လည္းေမးျမန္းဖို႕ၾကိဳတင္စီစဥ္ထားတာေတြရိွၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင္႕ေတာ႕ Interviewer ဟာ ေလွ်ာက္ထားသူ ရဲ႕ ကိုယ္ေရးရာဇဝင္မွာေဖာ္ျပထားတဲ႕အခ်က္ေတြမွန္ကန္မႈရိွ/မရိွအျပင္ မပါဝင္ တဲ႕တျခားအခ်က္အလက္ေတြ ကိုပါ သိရိွနိုင္ဖို႕ၾကိဳးစားၾကပါတယ္။ ျပီးေတာ႕ေျဖဆိုသူသိသင္႕သိထိုက္ တဲ႕ ကုမၸဏိီနဲ႕ပတ္သက္တဲ႕အခ်က္အလက္ေတြကိုျပန္ျပီး အသိေပးေလ႕ရိွပါတယ္။ (ကုမၸဏီရဲ႕အရြယ္ အစား၊လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားစသျဖင္႕ေပါ႕) အင္တာဗ်ဳးတစ္ခုမွာ ေအာက္ပါအခ်က္အလက္ေတြ ပါဝင္ေမးျမန္းဖို႕လိုပါတယ္။(၁)     Occupational Experience။  Interviewer က Applicant ရဲ႕ဗဟုသုတဥာဏ္ပညာ၊ ကြ်မ္းက်င္မႈ၊ စြမ္းေဆာင္နိုင္မႈ၊စိတ္ပါဝင္စားမႈ၊ တာဝန္ယူနိုင္မႈေတြကို ေပၚလြင္ေအာင္ ေမးျမန္းရပါလိမ္႕ မယ္။ အျခားအလုပ္တစ္ခုမွာေအာင္ျမင္ေအာင္လုပ္ေဆာင္နိုင္ခဲ႕တာဟာယခုအလုပ္အတြက္ အာမခံခ်က္ တခု မဟုတ္ေပမယ္႕ ပတ္သက္ႏွီးႏြယ္မႈေတာ႕ရိွပါတယ္။

(၂)     Academic Achievementm။ – ေခၚယူမယ္႕လုပ္ငန္းနဲ႕ တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္တဲ႕ လုပ္ငန္း အေတြ႕အၾကံဳမရိွဘူးဆိုရင္သူ႕ရဲ႕ပညာအရည္အခ်င္း၊ သင္ယူခဲ႕တဲ႕ဘာသာရပ္ေတြကို ထည္႕သြင္းစဥ္းစား ဖို႕ လိုအပ္လာပါျပီ။ ပညာေရးနဲ႕ပတ္သက္ျပီးဘယ္ေလာက္အထိစြမ္းေဆာင္နိုင္ခဲ႕သလဲဆိုတာ အမ်ားၾကီး ထည္႕သြင္းစဥ္းစားဖို႕လိုပါ တယ္။

(၃)     Interpersonal Skill – တခါတရံမွာ တခို်႕ေသာပုဂိၢဳလ္ေတြဟာ သက္ဆိုင္ရာလုပ္ငန္းနဲ႕ ပတ္သက္တဲ႕လုပ္ငန္းကြ်မ္းက်င္မႈအျပည္႕ရိွေပမယ္႕ တျခားသူေတြနဲ႕ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ျပီး လုပ္ေဆာင္ တတ္တဲ႕ အေလ႕အထမရိွပါဘူး။အခုအခိ်န္လိုမ်ိဳး  Teamwork နဲ႕ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၾက ရမယ္႕ အခိ်န္ အခါမ်ိဳးမွာ အဲဒီပုဂိၢဳလ္ ေတြဟာ အံဝင္ခြင္က်မျဖစ္ပါဘူး။

(၄)     Personal Qualities – လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဥပဓိရုပ္၊ စကားေျပာဆိုမႈစြမ္းရည္၊ လိုက္

ေလ်ာညီေထြေနတတ္မႈစတာေတြ ထည္႕သြင္းစဥ္းစားဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ္႕ သက္ဆိုင္ရာအလုပ္နဲ႕ သက္ဆိုင္မႈဘယ္ေလာက္ရိွသလဲဆိုတာ ပိုျပီးအေရးၾကီးပါတယ္။ (ဥပမာ- လံုျခံဳေရးဝန္ထမ္းဆိုရင္ အရပ္ ရွည္ျပီး ဗလေကာင္းတာ စဥ္းစားရျပီးအမ်ားနဲ႕ဆက္ဆံရတဲ႕သူမ်ိဳးဆိုရင္ ရုပ္ရည္ေျပျပစ္တာ၊ စကား ေျပာေကာင္းတာမ်ိဳးကိုေျပာတာပါ။)

(၅)     Organizational Fit – Organization Fit ဆိုတာကေတာ႕ Interviewer ရဲ႕ စိတ္ခံစားမွဳ အရ ၊ တစ္ခါတစ္ရံမွာအင္တာဗ်ဴးျပဳလုပ္ၾကည္႕တဲ႕အခါမွာအရည္အခ်င္းသိပ္ေကာင္းေနေပမယ္႕ အဆင္ မေျပေလာက္ပါ ဘူးလို႕စိတ္မွာခံစားရတာမို်းေတြရိွပါတယ္။ (သက္ေသျပလို႕ေတာ႕မရဘူးေပါ႕။)

( ၄ ) အင္တာဗ်ဴး အမ်ိဳးအစားမ်ား  ( Types of  Interview )

ဒီေတာ႕ အင္တာဗ်ဴး ဘယ္နွစ္မို်းေလာက္ရိွသလဲ ၾကည္႕ၾကရေအာင္ပါ။ အင္တာဗ်ဴး အမ်ိဳးအစားခဲြရင္ အဓိ ကအားျဖင္႕ ( ၂ )မ်ိဳးပဲရိွပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ႕ –

( ၁ ) Structured Interview -         ဒီအင္တာဗ်ဴးမွာဆိုရင္ ေမးျမန္းသူဟာအလုပ္နဲ႕ပတ္သက္တဲ႕ ေမး ခြန္းေတြကို အစီအစဥ္တက်စီစဥ္ထားျပီး ေမးျမန္းဖို႕ျပင္ဆင္ထားၾကပါတယ္။

( ၂ ) Un-Structured Interview -  ဒီအင္တာဗ်ဴးမွာ ေမးျမန္းသူဟာ ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ထားတာမဟုတ္ဘဲ

ေမးခြန္းေတြကိုေမးျမန္းတာျဖစ္ပါတယ္။ ေျဖဆိုသူကို စကားေတြအမ်ားၾကီးေျပာျဖစ္ေအာင္ တိုက္တြန္း တတ္ပါေသးတယ္။ ဒါေပမယ္႕ဒီလိုအင္တာဗ်ဴးမ်ိဳးဟာ Structured Interview ထက္အခိ်န္အမ်ားၾကီးပို ေပးရပါတယ္။ အခိ်န္ယူျပီးေမးရပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႕ဆီမွာအေတြ႕ရမ်ားပါတယ္။ အင္တာဗ်ဴးသူက သူ သိခ်င္တဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြရေအာင္ေမးခြန္းေတြ အမ်ားၾကီးေမးပါတယ္။Structured Interview မွာဆိုရင္ ေမးခြန္းပံုစံ ( ၄ ) မ်ိဳးေလာက္ပါရပါမယ္။

( က ) Situational Questions။ လုပ္ငန္းတစ္ခုမွာ တကယ္ၾကံဳေတြ႕ရမယ္႔အေျခအေနတစ္ခုကို ေျပာျပျပီး

အဲဒီလိုအေျခအေနမ်ိဳးနဲ႕ၾကံဳေတြ႕ရတဲ႕အခါ ဘယ္လိုရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေဖာ္ျပခိုင္းဖို႕ပါ ။

( ခ ) Job- Knowledge Question။   လုပ္ငန္းနွင္႕ပတ္သက္တဲ႕ အသိပညာ၊ဗဟုသုတ၊ ကြ်မ္းက်င္မႈဘယ္

ေလာက္ရိွသလဲဆိုတာေမးျမန္းဖို႕ပါ။

( ဂ )  Job-Sample Simulation Question။ တာဝန္ယူေဆာင္ရြက္ရမယ္႔ လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြနဲ႕ ပတ္ သက္ ျပီးသက္ဆိုင္တဲ႕ေမးခြန္းေတြေမးျမန္းဖို႕ပါ။

( ဃ ) Worker Requirement Questions။   ေလွ်ာက္ထားသူကသူတစ္ကယ္လုပ္ေတာ႔မယ္႔အလုပ္ေတြ ကိုတကယ္စိတ္ပါလက္ပါလုပ္ခ်င္စိတ္ရိွလို႕ ေမးျမန္းတတ္ပါတယ္။ (ဥပမာ – အခိ်န္ပိုင္းအလုပ္ လုပ္နိုင္/ မလုပ္နိုင္ ၊နယ္ၿမိဳ႕ေတြမွာသြားျပီးတာဝန္ထမ္းေဆာင္နိုင္မႈရိွ / မရိွဆိုတာမ်ိဳးေပါ႕)။Structured Interview – ေအာက္မွာ Behavioral Interview ဆိုတာရိွပါေသးတယ္။ Behavioral Interview ဆိုတာApplicant ကို အရင္လုပ္ငန္းလုပ္ခဲ႕တဲ႕အေတြ႕အၾကံဳနဲ႕ လုပ္ငန္းသစ္မွာ လုပ္ရမယ္႕လုပ္ငန္းေတြကိုဆက္စပ္ျပခိုင္းတာမို်းျဖစ္ပါတယ္။အရင္လုပ္ငန္းကအေတြ႕အၾကံဳဟာ လုပ္ငန္း သစ္မွာ ဆက္ႏြယ္မွုရိွတယ္ဆိုတဲ႕အယူအဆနဲ႕ျပဳလုပ္တဲ႕အင္တာဗ်ဴးမ်ိဳးပါ။ ဥပမာေမးခြန္းေတြအေနနဲ႕ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ”အရင္အလုပ္မွာ ခင္ဗ်ားရဲ႕လုပ္ငန္းကြ်မ္းက်င္မႈနဲ႕ ထူးထူးျခားျခားစြမ္းေဆာင္ နိုင္ခဲ႕တာ ရိွရင္ေျပာျပစမ္းပါ” ၊ ”အရင္အလုပ္မွာခင္ဗ်ားရဲ႕ ဝန္ထမ္းေတြကိုဘယ္လို Motivate လုပ္္ခဲ႕သလဲ” ဆို တာမ်ိဳးေပါ႕။

Credit : ဆရာမင္းေခါင္ (AMARA)

အပိုင္း ( ၂ ) ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ခန္႔ထားျခင္း (၄)

(၄) ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ Selection Process

ကဲ ေနာက္ဆံုးသတ္မွတ္တဲ႕ရက္ကိုေရာက္လို႕ CV ေတြရျပီဆိုရင္ေတာ႕ဘာေတြ ဆက္လုပ္ၾကမ လဲ၊ Selection Process

ဆက္ျပီးေဆာင္ရြက္ျကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ Selection Process ဆိုတာက Recruitment Process အရ ေဆာင္ရြက္ရမယ္႕လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြကို ေဆာင္ရြက္ျပီးတဲ႕အခါ မိမိရဲ႕ကုမၸ ဏီကို ေလွ်ာက္ထားလာတဲ႕သူေတြထဲက ကုမၸဏီအတြက္ အသင္႕ေတာ္ဆံုးသူကိုေရြးခ်ယ္တဲ႕လုပ္ငန္း စဥ္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႕ ကြ်န္ေတာ္တို႕ရဲ႕ Recruitment လုပ္ငန္းစဥ္ေတြက အရည္ အခ်င္းျပည္႕ ဝတဲ႕သူေတြကိုသာ ဆဲြေဆာင္စည္းရံုးမွဳမလုပ္နိုင္ခဲ႕ဘူးဆိုရင္ Selection Process မွာ အခက္အခဲေတြ အ မ်ားၾကီးရိွလာမွာပါ။သိပ္ျပီးအရည္အခ်င္းမျပည္႕မီတဲ႕သူေတြထဲကပဲ ေရြးရေတာ႕မွာဆိုေတာ႕ လူၾကီးသူမ ေတြ ေျပာသလိုေျပာရရင္ အေကာက္ေတြထဲကေကြးေကြးေလးကိုပဲ ေရြးခြင္႕ရိွေတာ႕မွာေပါ႕။ပထမဆံုးအေနနဲ႕ ရရိွလာတဲ႕ကိုယ္ေရးရာဇဝင္ေတြကို ံHR မန္ေနဂ်ာကေသခ်ာဖတ္ရွဳျပီး ေခၚယူ မယ္႕ ရာထူးတခုခ်င္းစီအတြက္သင္႕ေလ်ာ္မွဳရိွမရိွစိစစ္ျပီး ပဏာမ စိစစ္ေရြးခ်ယ္မွု ( Short Listing ) ျပဳလုပ္ေပးရပါမယ္။ ျပီးမွ Selection Process ဆက္လုပ္ရမွာေပါ႕။

( ၁ ) ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အကို်းသက္ေရာက္မွုရိွေသာအခ်က္မ်ား Factors Affecting Selection Process Selection လုပ္ေတာ႕မယ္ဆိုရင္ မလုပ္ခင္မွာ Selection Process ကို အကို်းသက္ေရာက္မႈရိွနိုင္တဲ႕ အ ခ်က္ ေတြ ( EnvironmentaFactors ) ကို ထည္႕သြင္းစဥ္းစားဖို႕လိုပါလိမ္႕မယ္။ အဲဒီ ( Environmental Factors ) ေတြကေတာ႕

( ၁ ) Other HR Functions

တစ္ျခားတျခားေသာ HR Function ေတြကလဲ Selection Process အေပၚမွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရိွပါ တယ္။ ဥပမာ –ကုမၸဏီကေပးနိုင္တဲ႕ လစာနဲ႕ခံစားခြင္႕ေတြဟာ ကိုယ္႕ရဲ႕ျပိဳင္ဘက္ကုမၸဏီထက္ ေလ်ာ႕ နည္းေနမယ္ဆိုရင္ အေကာင္းဆံုးဝန္ထမ္းေတြကိုေခၚယူရရိွနိုင္ဖို႕မလြယ္ပါဘူး။

( ၂ ) Legal Consideration

ဥပေဒအရ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကလဲ Selection Process အေပၚမွာ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရိွပါတယ္။ ဥပ မာ – တစ္ခ်ိဳ႕နိုင္ငံေတြမွာဆိုရင္ဝန္ထမ္း ( ၅ ) ေယာက္ ခန္႕ထားမယ္ဆိုရင္ ( ၁ ) ေယာက္ဟာ မသန္စြမ္း သူျဖစ္ ရမယ္ဆိုတဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္မို်းေတြ ရိွတတ္ပါတယ္။ေနာက္တစ္ခုက Applicant ဟာ ဥပေဒအရ တရားဝင္ခန္႕ထားပိုင္ခြင္႕ရိွသူဟုတ္ရဲ႕လားဆိုတာ အေရးၾကီးပါတယ္။ ( တရားဥပေဒအရ

အေရးယူခံထား ရသူေတြ၊ တရားဥပေဒအရ အေရးယူခံရနိုင္တဲ႕ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ထားသူေတြ ျဖစ္လို႕မရပါဘူး)

( ၃ ) Speed of Decision Making.တစ္ခါတစ္ေလက်ေတာ႕ HR မန္ေနဂ်ာေတြအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အျမန္ခ်ဖို႕ တြန္းအားေတြရိွတတ္ပါ တယ္။ ဥပမာ –လူတစ္ေယာက္ထြက္သြားျပီး အဲဒီေနရာကိုခ်က္ျခင္းျပန္မျဖည္႕နိုင္ဘူးဆိုရင္ ဆက္ျပီး ထုတ္လုပ္မႈလုပ္လို႕မရေတာ႕တဲ႕အခါမ်ိဳးေပါ႕။အဲဒီအခိ်န္က် အခိ်န္လုျပီးလုပ္ရေတာ႕မွာဆိုေတာ႕ Selection လုပ္ရတာ အရမ္းခက္တတ္ပါတယ္။

( ၄ ) Organizational Hierarchy

ကိုယ္႕ခန္႕ထားတဲ႕ခ်င္တဲ႕ရာထူးအဆင္႕ေပၚမူတည္ျပီး Selection Process အေပၚသက္ေရာက္မႈ တခ်ိဳ႕ရိွပါတယ္။ ဥပမာ –အေထြေထြမန္ေနဂ်ာတစ္ေယာက္ခန္႕ထားဖို႕နဲ႕ စာေရးတစ္ေယာက္ခန္႕ထားဖို႕ Selection Process မတူနိုင္သလိုေပါ႕။စာေရးပဲခန္႕မယ္ဆိုရင္ေတာ႕ စာစီစာရိုက္စစ္တာေလာက္နဲ႕ အင္ တာဗ်ဴးနာရီဝက္ေလာက္ပဲလုပ္ျပီး ဆံုးျဖတ္လို႕ရနိုင္ပါတယ္။အေထြေထြမန္ေနဂ်ာဆိုရင္ေတာ႕ အဲဒီလိုလုပ္ လို႕မရဘူးေပါ႕။ အဲဒါနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ၾကံဳဖူးတာေလးတစ္ခု ေျပာပါရေစ။ ကုမၸဏီၾကီးတစ္ခုမွာHR General Manager ရာထူးအတြက္ အင္တာဗ်ဴး သြားေျဖခဲ႕ရတုန္းကအျဖစ္အပ်က္ ကေလးေျပာျပခ်င္ပါ တယ္။ အဲဒီက HR

ရဲ႕အားနည္းခ်က္လား မသိဘူးေပါ႕။ HR General Manager ရာထူးအတြက္ Typing Test လုပ္ပါတယ္။ ကိုယ္႕ကိုကိုယ္ေတာင္ HRGeneral Manager ရာထူးလာေျဖတာလား။ စာစီစာရိုက္ လာေျဖတာလားလို႕ေတာင္ ဇေဝဇဝါ ျဖစ္သြားမိပါတယ္။တကယ္ေတာ႕ခန္႕ထားမယ္႕ရာထူးနဲ႕စစ္ေဆးတဲ႕ Test ေတြဟာလိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ဖို႕လိုအပ္ပါတယ္။

( ၅ ) Applicant Pool

ကိုယ္ေခၚခ်င္တဲ႕ရာထူးအတြက္ ေလွ်ာက္ထားတဲ႕သူဘယ္ေလာက္ရိွသလဲဆိုတာေတာ္ေတာ္ေလး အေရးၾကီးပါတယ္။ အဲဒီမွာကြ်န္ေတာ္တို႕ Selection Ratio ကို ထည္႕စဥ္းစားသင္႕ပါတယ္။ Selection Ratio ဆိုတာ ေခၚမယ္႕ရာထူးေနရာအေရအတြက္ကိုေလွ်ာက္ထားသူ အေရအတြက္နဲ႕ စားၾကည္႕တာ ပါ။ Selection Ratio က ( ၁ ) ျဖစ္ခဲ႕မယ္ ဆိုရင္ေလွ်ာက္ထားတဲ႕ဦးေရနဲ႕လစ္လပ္တဲ႕ရာထူးေနရာတူေန တယ္လို႕ေျပာလို႕ရပါတယ္။ လိုခ်င္တာက ( ၁ ) ေနရာ၊ ေလွ်ာက္တာကတစ္ေယာက္တည္းဆိုရင္ေတာ႕

ဘယ္လိုလုပ္ျပီးေရြးလို႕ရမွာလဲ တန္းျပီးခန္႕ထားရံုပဲရိွတာေပါ႕။ Selection Ratio က ( ၁ ) ထက္နည္းေလ ေလ၊ေရြးခ်ယ္စရာမ်ားေလေလျဖစ္ျပီး စိတ္ၾကိဳက္ေရြးခ်ယ္လို႕ရနိုင္တာေပါ႕။

တစ္ခါတစ္ေလ HR မန္ေနဂ်ာေတြမွာ အဲဒီျပႆနာတကယ္ပဲရိွပါတယ္ ကိုယ္လိုခ်င္တဲ႕လူက ( ၅ ) ေယာက္၊ လာေလွ်ာက္တဲ႕လူက ( ၄)ေယာက္ဆို ဘယ္လိုလုပ္ျပီး Selection လုပ္မွာလဲ။ အားလံုးကို ေရြးခ်ယ္ရေတာ႕မွာပါပဲ၊ မေရြးခ်င္ရင္ အခိ်န္ထပ္ေစာင္႕ဖို႕ပဲရိွေတာ႕တယ္။

( ၆ ) Type of Organization

ကိုယ္အလုပ္လုပ္တဲ႕အဖဲြ႕အစည္းဟာကိုယ္ပိုင္လုပ္ငန္း၊ အစိုးရအဖဲြ႕အစည္းလား၊ N.G.O လား ဆို တဲ႕အခ်က္ကလည္း Selection Processအေပၚမွာ အလြန္သက္ေရာက္မႈရိွပါတယ္။ ဥပမာ ကိုယ္ပိုင္စီးပြား ေရးလုပ္ငန္းေတြဆိုရင္ အျမတ္မ်ားမ်ားရွာေပးနိုင္မယ္႕သူကိုဦးစားေပးေရြးခ်ယ္တတ္ၾကျပီး အစိုးရဌာန ေတြဆိုရင္ေတာ႕ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအမ်ားၾကီးနဲ႕ စစ္ေဆးျပီးအမွတ္အမ်ားဆံုး၊ အေတာ္ဆံုး၊ထိပ္ဆံုးသူ ေတြ ကိုပဲေရြးျကတယ္။ NGO ေတြဆိုရင္ေတာ႕ အရည္အခ်င္းျပည္႕မီရံုတစ္ခုတည္းနဲ႕ရတယ္။ ဒါေပမယ္႕ လုပ္ေဆာင္ရမယ္႕လုပ္ငန္းအေပၚ တကယ္သက္ဝင္ယံုၾကည္တဲ႕သူျဖစ္ဖို႕လိုပါလိမ္႕မယ္။

( ၇ ) Probationary Period

ကုမၸဏီေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အစမ္းခန္႕ကာလထားတတ္ျကပါတယ္။ အစမ္းခန္႕တဲ႕ကာလက Selection Process ရဲ႕အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုပါပဲ။ ဘာျဖစ္လို႕လဲဆိုေတာ႕ တကယ္လို႕ အစမ္းခန္႕ထားခံရတဲ႕သူဟာ အစမ္းခန္႕ကာလအတြင္းမွာသူ႕ကိုေပးအပ္တဲ႕တာဝန္ေတြကို ေက်ပြန္ေအာင္ထမ္းေဆာင္နိုင္တယ္ဆိုရင္ Selection Process က အဲဒီမွာ ျပီးဆံုးသြားပါျပီ။အစမ္းခန္႕ကာလအတြင္းမွာ ကုမၸဏီဘက္ကမၾကိဳက္ရင္ ရက္အမ်ားၾကီးၾကိဳမေျပာဘဲ ျဖဳတ္ပစ္လိုက္လို႕ရသလို၊ ဝန္ထမ္းကလဲရက္အမ်ားၾကီးၾကိဳမေျပာဘဲ ထြက္ လို႕ရပါတယ္။ အစမ္းခန္႕ကာလျပီးလို႕ အတည္ျပဳဝန္ထမ္းျဖစ္သြားျပီဆိုရင္ေတာ႕ အဲဒီဝန္ထမ္းဟာဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ရဲ႕ခံစားခြင္႕ေတြ အားလံုးရရိွသြားျပီျဖစ္တဲ႕အတြက္ သတ္မွတ္ထားတဲ႕ဥပေဒေတြအတိုင္း

ဆက္လက္ေဆာင္ရြက္သြားရပါေတာ႕မယ္။ကဲ Selection Process မစခင္ ၾကိဳျပီးသိထားသင္႕တဲ႕အခ်က္ေတြေျပာျပီးသြားျပီဆိုေတာ႕ Selection Process ကိုဆက္ျပီးၾကည္႕ၾကရေအာင္ပါ။ ကုမၸဏီေတြေပၚမူတည္ျပီး Selection Process အမ်ိဳးမ်ိဳးရိွနိုင္ပါတယ္။ေခၚယူတဲ႕ကုမၸဏီရဲ႕လုပ္ေဆာင္တဲ႕လုပ္ငန္းတာဝန္ေတြ၊ ေခၚယူတဲ႕ရာထူးအဆင္႕ေတြေပၚမွာမူ တည္ ျပီးေတာ႕ Selection Process နဲ႕Procedure ေတြကဲြျပားျခားနားသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္္ေတာ္တို႕ HR မန္ေနဂ်ာ ေတြအေနနဲ႕ HRပညာရပ္ကိုတတ္ကွြ်မ္းျကမွာျဖစ္ေသာ္လည္းပဲ ရိွတဲ႕အလုပ္အားလံုး၊ လုပ္ငန္းတာဝန္အားလံုးနဲ႕ပတ္သက္ျပီးထဲထဲဝင္ဝင္သိဖို႕မျဖစၤ္နိုင္ပါဘူး။ အဲဒီေတာ႕ HR မန္ေနဂ်ာေတြက ဝန္ထမ္းေရြးခ်ယ္ခန္႕ထားျခင္းမွာ ဘယ္အခန္းက႑ကပါရမလဲဆိုတာသိဖို႕လိုအပ္ လာပါျပီ။ အဲဒီမွာေနာက္တခုထပ္ျပီး စဥ္းစားရမွာကေတာ႕ ဘယ္လိုရာထူးအဆင္႕မ်ိဳးကိုေရြးခ်ယ္မွာလဲဆိုတာလဲအေရးၾကီးပါတယ္။ တကယ္ေတာ႕ကြ်န္ေတာ္တို႕ HR မန္ေနဂ်ာေတြဟာ Preliminary Interview ဆိုတဲ႕ ပဏာမစိစစ္ေရြးခ်ယ္မွုလုပ္တဲ႕အပိုင္းေတြမွာပါဝင္သင္႕ျပီး ဝန္ထမ္းေလာင္းေတြရဲ႕ Personality စစ္ေဆးတာ၊ IQ,EQ စစ္ေဆးတာစတဲ႕အပိုင္းေတြကိုအေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ႕ တာဝန္ယူ ေပးသင္႕ပါတယ္။ ေနာက္ျပီးေတာ႕ လူေတြ႕စစ္ေဆးမယ္႕ Interview Panel Memberေတြကိုေရြးခ်ယ္ ေပးျခင္း၊ သူတို႕နဲ႕ အင္တာဗ်ဴးၿပဳလုပ္မယ္႕ရက္ကိုေရြးခ်ယ္သတ္မွတ္္္္္္္္္ေပးျခင္း၊ လိုအပ္တဲ႕ Arrangementေတြစီစဥ္္ေပးျခင္း၊ အင္တာဗ်ဴးလာေရာက္ေျဖဆိုမယ္႕သူကို ခိ်န္းဆိုေပးျခင္း၊ အင္္္္္္တာဗ်ဴးျပဳလုပ္မယ္႕ေနရာမ်ားစီစဥ္ေပးျခင္းမ်ားကိုလည္းတာဝန္ယူေပးသင္႕ပါတယ္။တခ်ိဳးအလုပ္ေတြကကိုယ္တိုင္လုပ္စရာမလိုဘဲ ကိုယ္႕ဝန္ထမ္းေတြကို ျပန္ျပီး တာဝန္္္္္္္္္ေပးရတာေတြ လဲရိွပါမယ္။အျပီးသတ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မယ္႕သူကေတာ႕ ကုမၸဏီရဲ႕ BOD, MD ဒါမွမဟုတ္ရင္ သက္ဆိုင္ရာဌာနေတြရဲ႕အၾကီးအကဲေတြပဲျဖစ္သင္႕ပါတယ္။Preliminary Interview နဲ႕ IQ , EQ Test ကိုစစ္ေဆးျပီးတဲ႕အခါမွာ HR မန္ေနဂ်ာအေနနဲ႕ လိုိအပ္တဲ႕အရည္အခ်င္းမျပည္႕မီတဲ႕သူေတြြကိုခ်န္ထားေပးခဲ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။အဲဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင္႕ BOD , MD နဲ႕သက္ဆိုင္ရာဌာနအၾကီးအကဲေတြရဲ႕တန္ဖိုးရိွတဲ႕အခိ်န္ေတြကိုတန္ဖိုးထားရာေရာက္ပါတယ္။အဲဒီမွာအဓိကအေလးထားေဆာင္ရြက္သင္႕တာတခုရိွပါတယ္။ ဘာလဲဆိုေတာ႕ လာေရာက္ေျဖဆိုတဲ႕ ဝန္ထမ္းေလာင္းေတြကိုတန္ဖိုးထားဆက္ဆံဖို႕ပါ။ သူတို႕ဟာကြ်န္ေတာ္တို႕ရဲ႕ဝန္ထမ္းမျဖစ္္ေသးဘူးဆိုတာလဲထည္႕သြင္းစဥ္းစားဖို႕လိုပါလိမ္႕မယ္။ တခါတေလေတြ႕ရတတ္ပါတယ္။ သူကကိုယ္႕ဝန္ထမ္းမျဖစ္္ေသး ဘူး။ ဆက္ဆံေရးညံ႕လိုက္ရင္

ေနာက္ကိုယ္႕ဆီမွာ လာမေလွ်ာက္ခ်င္ေလာက္ေအာင္္ျဖစ္သြားတာမ်ိဳးေတြ။ ျပီးေတာ႕ အင္တာဗ်ဴးခိ်န္းဆိုရာမွာလဲတျပို္င္္နက္တည္းအမ်ားၾကီးခိ်န္းဆိုမိရင္ အၾကာၾကီးေစာင္႕ေနရတာ မ်ိဳးေတြ႕ဖူးပါတယ္။ မနက္ ( ၁ဝ ) နာရီ တခိ်န္တည္းအင္တာဗ်ဴးေခၚတာေရာက္္ေတာ႕ လူေရၾကည္႕ တာ အေယာက္ ( ၆ဝ ) ေက်ာ္ပါ တယ္။ တေယာက္ကို ( ၅ ) မိနစ္ပဲအင္္တာဗ်ဴးျပဳလုပ္မယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ( ၅ ) နာရိီိိေက်ာ္ျကာပါလိမ္႕မယ္။ လူတေယာက္ကို ( ၅ ) မိနစ္ထဲ ေတြ႕ေမးျပီးေတာ႕ေရာ ဘယ္လို ေရြးခ်ယ္မွာလဲ။ ခက္ပါတယ္။ေနာက္ျပီးေတာ႕ လာျပီးေျဖဆိုမယ္႕သူေတြကို ၾကိဳဆိုေနရာ ခ်ထားေပးမယ္႕ သူ စိီစဥ္ထားဖို႕လိုပါတယ္။ ႏို႕မို႕ရင္ လာေျဖတဲ႕သူကဘယ္မွာထိုင္္္္ေစာင္႕ရမွန္းမသိျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ျပီး ရင္ေတာ႕ တပိုတပါးသြားဖို႕ေနရာျပထားေပးသင္႕ပါတယ္။ ေနာက္ျပီးအင္တာဗ်ဴးေျဖဖို႕ေစာင္႕ဆိုင္းရင္္း ေသာက္နိုင္ေအာင္ ေသာက္ေရ ၊ ေကာ္ဖီစတာေတြစီစဥ္ထားေပး သင္႕ပါတယ္။ လာေရာက္ေျဖဆိိုတဲ႕ သူကိုအတတ္နိုင္္ဆံုး Stress နည္းေအာင္ စီစဥ္ထားေပးရပါမယ္။ ဒါမွလည္း လာေရာက္ေျဖဆိုတဲ႕သူေတြ က ဒီကုမၸဏီကငါတို႕ကိုတန္ဖိုးထားဆက္ဆံပါလား၊ ဆက္ဆံမွာပါလားဆိုတဲ႕ အေတြးဝင္ျပီး အလုပ္ဝင္ဖို႕ စိတ္အားထက္သန္မွာပါ။ကုမၸဏီရဲ႕ဂုဏ္သတင္းလည္းေမႊးပံ်႕ျပီး အရည္အခ်င္းရိွသူေတြ ကိုယ္႕ဆိီကိုဝင္ လာမွာေပါ႕။ေနာက္တခုကေတာ႕ ံHRမန္ေနဂ်ာေေတြအေနနဲ႕ ပဏာမေရြးခ်ယ္ခံထားရသူေတြရဲ႕ ကိုယ္ေရးရာ ဇဝင္ေတြကို Interview Panel Member

ေတြဆီကိုအင္တာဗ်ဴးေန႕မတိုင္ခင္ၾကိဳတင္္္ေပးပို႕ထားျပီး ေသ ခ်ာဖတ္ရွဳထားေစ သင္႕ပါတယ္။ တခါတေလက်ေတာ႕ၾကံဳဖူးပါတယ္။အင္္တာဗ်ဴး လွမ္းေခၚလို႕ သြား ေတာ႕ အင္တာဗ်ဴးအခန္းထဲေရာက္မွ ကိုယ္္ေရးရာဇဝင္လွန္ဖတ္ျပီး ခင္ဗ်ားမွာ Marketing အေတြ႕အၾကံဳမရိွဘူးေနာ္တဲ႕၊ ကြ်န္္္္္ေတာ္္္တို႕လိုခ်င္ တာက Marketing DGM လိိို႕ေျပာပါတယ္။ တကယ္တမ္းေတာ႕ CV ထဲမွာေဖာ္ျပျပီးသားပါ။သူတို႕လိုခ်င္တဲ႕ အေတြ႕အၾကံဳရိွတယ္၊ မရိွဘူးဆိိုတာ CV ၾကိဳဖတ္ထားရင္ မသိစ ရာအေၾကာင္းမရိွပါဘူး။ ၾကိဳသိထားရင္သူတို႕လဲအခိ်န္မကုန္၊ သြားေျဖရတဲ႕သူလည္း အခိ်န္မကုန္ဘူး ေပါ႕။ ေနာက္ကိုအဲဒီကုမၸဏီကေခၚရင္ဘယ္ေတာ႕မွသြားမေျဖေတာ႕ဘူးလို႕ဆံုးျဖတ္လိုက္ပါတယ္။ တျခား သူေတြကိုလဲ မသြားဖို႕ပဲတိုက္တြန္္္္္္္းရမွာေပါ႕။ အားလံုးလဲကြ်န္္္ေတာ္႕လိုဘဲသေဘာထားမယ္လို႕ထင္ပါ တယ္။ အဲဒီေတာ႕ ဘယ္သူကနစ္္နာမလဲ ။ ကုမၸဏီပဲေပါ႕ ။ သူတို႕က ေတာ႕နားလည္မယ္မထင္ပါဘူး။ အဲဒါေလးေတြကေတာ႕ ေဆာင္ဖို႕၊ ေရွာင္ဖို႕သင္္႕တာေလးေတြေျပာျပတာပါ။Selection Process အေၾကာင္းဆက္ျပီးစဥ္းစားျကည္႕ၾကရေအာင္ပါ။ လာေရာက္ေလွ်ာက္ထား တဲ႕ သူေတြအမ်ားၾကီးထဲကကုမၸဏီအတြက္ အသင္႕ေတာ္ဆံုးျဖစ္မယ္႕သူကိုေရြးခ်ယ္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ ေတာ႕ HR မန္ေနဂ်ာဟာ Senior Management နဲ႕တိုင္ပင္ျပီးလိုအပ္တဲ႕ Selection Test ေတြ၊ ေရးေျဖ ေမးခြန္းေတြ ၊ နႈတ္ေျဖေမးခြန္းေတြ နဲ႕ အမွတ္ေပးစနစ္ေတြ ၾကိဳျပီးျပင္ဆင္ထားေပးရပါမယ္။အဲဒီလိုျပင္ဆင္တဲ႕အခါမွာလည္း ေခၚယူမယ္႕ ရာထူးနဲ႕လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္တဲ႕ ေမးခြန္းေတြ၊ အ မွတ္ေပးစနစ္ေတြျဖစ္သင္႕ပါတယ္။ေမးခြန္းေတြျပင္ဆင္တဲ႕ အခါမွာလည္း သက္ဆိုင္ရာရာထူးရဲ႕ Job Description ေတြ၊ Job Specification ေတြကို အေျခခံသင္႕ပါတယ္။တခ်ိဳ႕ရာထူးေတြက်ေတာ႕ မျဖစ္မ ေနေျဖကိုေျဖဆိုရမယ္႕ အခ်က္အလက္ေတြရိွပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင္႕ေျပာရမယ္ဆိုရင္ ယာဥ္ေမာင္းဆိုပါစို႕၊ သူ႕ရဲ႕လိုင္စင္အမ်ိဳးအစားကဘာလဲ၊ ယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈျဖစ္ဖူး / မျဖစ္ဖူး၊ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္း ကမ္းဘယ္ေလာက္နားလည္ထားသလဲ စတာမ်ိဳးေတြကိုေျပာတာပါ။ Marketing Manager ဆိုရင္လဲ သိကိုသိထားသင္႕တဲ႕အခ်က္ေတြရိွပါတယ္။ သူရဲ႕သက္ဆိုင္ ရာ Job Description, Job Specification ေတြ ေပၚမွာအေျခခံရမွာပါ။

ျပီးရင္ေတာ႕ အဲဒီအခ်က္ေတြကိုပဲ အေျခခံျပီး အမွတ္ေပးစနစ္ ေရးဆဲြရမွာေပါ႕။ အဲဒီလိုမ်ိဳးၾကိဳျပီး မျပင္ဆင္ထားရင္တကယ္႕အင္တာဗ်ဴးခန္းထဲ ေရာက္တဲ႕အခါက်ရင္ အေရးၾကီးေမးခြန္း ေတြက်န္ခဲ႕တတ္ပါ တယ္။ အဲဒါဆို ေရြးခ်ယ္ရဆံုးျဖတ္ရတာခက္တတ္ပါတယ္။ျပီးေတာ႕ တိတိက်က်သက္မွတ္ထားတဲ႕ အမွတ္ေပးစနစ္ကို အသံုးျပုျပီး ေရြးခ်ယ္တာသာ မဟုတ္ ခဲ႕ဘူးဆိုရင္ဘက္လိုက္ဆံုးျဖတ္တာေတြ၊ ဖိအားေပးခန္႕ထားေစတာေတြ၊ ၾကံဳလာရနိုင္ပါတယ္။

Credit : ဆရာမင္းေခါင္ (AMARA)