ဘဝေအာင္ျမင္ေရးနည္းလမ္း-၂၀၀

တစ္ခါက ဆိုကေရးတီးဆီကို လူငယ္တစ္ေယာက္က ေအာင္ျမင္ေရးနည္း လမ္းေလး လမ္းညႊန္ျပသေပးပါ ဆိုၿပီး နည္းေတာင္းသတဲ့၊။ "ေအး..နည္း လမ္းေပးပါ့မယ္ ဆိုၿပီး ပင္လယ္ကမ္းစပ္ကိုေခၚသြားၿပီး ရင္ေခါင္းေလာက္ ေရအနက္လည္းေရာက္ေရာ မေျပာမဆို ဂုတ္ကဆြဲၿပီး ေရထဲႏွစ္ခ်လိုက္ပါေရာ။ ငတိေလးခမ်ာမွာ ေသလုေမ်ာပါး အသက္ရႈၾကပ္ၿပီး အသည္းအသန္ရုန္းကန္ပါေလသတဲ့။ ဒါေပမယ့္ ဆိုကေရး တီးက လူေကာင္လည္းႀကီး ပိုလည္းသန္မာေတာ့ သူ႔ခမ်ာ လြတ္ေအာင္မရုန္း ႏိုင္ရွာဘူးတဲ့။ ဒါနဲ႔ေၾကာက္လန္႔တၾကားနဲ႔ႏႈတ္ခမ္းေတြ ျပာႏွမ္းလာတဲ့အခါမွ သူ႔ဂုတ္ကို စြဲကိုင္ဖိႏွိပ္ထားတာကိုလႊတ္ေပးလိုက္ၿပီး။
"မင္းေရနွစ္ခံရတုန္းက ဘာကိုလိုလားေတာင့္တပါသလဲ" လို႔ေမးေတာ့ "အသက္ရွင္ဖို႔ေလကိုေတာင့္တတာေပါ့" လို႔ေျဖသတဲ့။ အဲဒီေတာ့မွ ဆိုကေရးတီးက "ေအး...ေအာင္ျမင္ခ်င္တဲ့စိတ္ဟာ မင္းကိုေရႏွစ္လိုက္တုန္း ကျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ေလကိုလိုလားေတာင့္တသလိုမ်ိဳး မျဖစ္မေနလိုလားေတာင့္ တတဲ့စိတ္သာရိွရင္ ဘယ္ရည္မွန္းခ်က္မဆိုေအာင္ျမင္ႏိုင္မွာပဲ။ ေအာင္ျမင္ေရးနည္းလမ္း ေတြကေတာ့မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္အမ်ားႀကီးပဲ ရိွတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဓိကေအာင္ ျမင္ေစတဲ့အခ်က္ကေတာ့ ေသမတတ္လိုခ်င္ေတာင့္တတဲ့ စိတ္ပဲ"လို႔ေျပာသတဲ့။
ခုလဲ ေအာင္ျမင္ေရးနည္းလမ္း-၂၀၀ ကိုတင္ျပမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဓိကကေတာ့ မိတ္ေဆြတို႔ရဲ့ျပင္းျပေသာ ေအာင္ျမင္မႈကိုဆာေလာင္ျခင္းက အေရးႀကီးဆုံးဆိုတာကို မေမ့ပါနဲ႔။

၁။ အအိပ္ေလွ်ာ့ပါ။
သင့္ဘဝမွာ သင္ကိုယ္တိုင္လုပ္ႏိုင္တဲ့ အဖိုးတန္ရင္းနွီးျမွဳပ္ႏွံမႈဟာ အိပ္စက္ျခင္းပါပဲ။ လူအမ်ားစုဟာ အိပ္ခ်ိန္ ၆ နာရီထက္ပိုမလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အမ်ားစုကေတာ့ အိပ္တာေလးပဲ ဇိမ္ခံစရာရိွတာ ဆိုတဲ့လြဲမွားတဲ့ ဆင္ေျခစကားေတြနဲ႔ ကိုယ့္ဘဝ ကိုယ္ႏွစ္ေနၾကသူေတြမ်ား ပါတယ္။ အိပ္ခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်ျခင္းအားျဖင့္ ကိုယ္စီထုတ္လုပ္ႏိုင္စြမ္းေတြတိုးလာ ၿပီး ဆုလာဘ္ေတြလည္းရလာမွာမလြဲပါဘူး။ တစ္ေန႔ကို တစ္နာရီအိပ္ယာက ေစာထျခင္းကို ၂၁ ရက္အၾကာ ေလ့က်င့္လိုက္မယ္ဆို သင့္ဘဝမွာ ေကာင္းတဲ့အေျပာင္းအလဲ အေလ့အထ တစ္ခုကို ရရိွသြားပါ လိမ့္မယ္။ အိပ္စက္ျခင္းဟာ အိပ္ခ်ိန္နဲ႔မဆိုင္ပဲ ေကာင္းမြန္ႏွစ္ၿခိဳက္စြာ အိပ္ေပ်ာ္ျခင္းနဲ႔သာဆိုင္တယ္ဆိုတာမေမ့ပါနဲ႔။
တစ္ေန႔တစ္နာရီ ေလွ်ာ့အိပ္မယ္ဆို တစ္လမွာ နာရီပို ၃၀ ထြက္လာမယ္။ အဲဒီ နာရီ ၃၀ ဟာ သင့္ဘဝကို ေျပာင္းလဲဖို႔ တိုးတက္ဖို႔ လုံေလာက္တဲ့အခ်ိန္ေတြ ဆိုတာ မေမ့ပါနဲ႔။
ေနာက္ရက္ေတြမွာ က်န္တဲ့ နည္းလမ္းေတြကို ဆက္လက္တင္ေပးသြားမွာမို႔ ေစာင့္ေမွ်ာ္အားေပးၾကပါဦး။
အမွတ္-၂
၂။ ေန႔စဥ္နံနက္ခင္းအစတစ္နာရီကိုမိမိစြမ္းရည္တိုးတက္ေစေရးအတြက္ အသုံးျပဳပါ
တရားထိုင္ျခင္း၊ တစ္ေန႔တာလုပ္ရမည့္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအတြက္ႀကိဳတင္စဥ္းစားျခင္း၊ စိတ္ဓါတ္ခြန္အားတိုးပြားေစေသာစာမ်ားဖတ္ျခင္းစသည္တို႔ကိုလုပ္ေဆာင္ပါ။ ထိုၿငိမ္သက္တိတ္ဆိတ္ေသာမနက္ခင္းအခ်ိန္ကေလးကိုသင့္ ခႏၶာႏွင့္ စိတ္ဓါတ္ခြန္အားတိုးပြားေစေရးအတြက္အသုံးျပဳၿပီးအက်ိဳးရိွေစမည့္ေန႔သစ္တစ္ခုကိုစတင္ပါ။ တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ေလာက္ ေနထြက္လာသည္ကိုေစာင့္ၾကည့္ၿပီးသဘာဝတရား၏စြမ္းအင္မ်ားကိုစားသုံးပါ။
၃။ အေရးမပါေသာအေသးအဖြဲကိစၥမ်ားအတြက္အခ်ိန္မၿဖံဳးမိပါေစႏွင့္
ေန႔တိုင္းမိမိပိုင္အခ်ိန္ႏွင့္စြမ္းအင္မ်ားကိုအက်ိဳးရိွရိွ အသုံးခ်ႏိုင္ျခင္းရိွမရိွ ကိုယ့္ဘာသာျပန္လွန္စစ္ေဆးပါ။ အခ်ိန္ကိုစနစ္္က် စီမံခန္႔ခြဲျခင္းသည္ ဘဝကိုစနစ္တက်စီမံခန္႔ခြဲျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္သင့္ အခ်ိန္မ်ားကိုဂ႐ုတစိုက္စီမံခန္႔ခြဲပါ။
၄။ အျပဳသေဘာေဆာင္အေတြးမ်ားေမြးဖြားလာေစရန္ (Rubber Band Method) ကိုသုံးပါ
အပ်က္ျမင္ျခင္း၊ အဆိုးကိုႀကိဳတင္ပူပန္ျခင္း၊ သူတစ္ပါးေပၚအၿမဲတန္းအျပစ္ျမင္ေနျခင္းစသည္တို႔သည္ ေအာင္ ျမင္မႈကို ႀကီးစြာေသာအေႏွာက္ယွက္ျပဳသည့္ အက်င့္ဆိုးမ်ားျဖစ္ေပသည္။ ထိုအက်င့္ဆိုးမ်ားပေပ်ာက္သြားေစရန္ သင့္လက္ေကာက္ဝတ္(သို႔) ခါးတြင္ သားေရပတ္ႀကိဳးတစ္ခုကိုပတ္ထားၿပီးအပ်က္မ်ားအဆိုးမ်ားသူတစ္ ပါးေပၚမနာလိုဝန္တိုျငဴစူျခင္းမ်ားအေတြးထဲသို႔ဝင္လာေသာအခါတိုင္းသားေရပတ္ႀကိဳးကိုဆြဲယူလႊတ္ေပးပါ။ နာက်င္မႈေဝဒနာကိုခံစားရဖန္မ်ားေသာ္ မေကာင္းေသာအက်င့္ အပ်က္ျမင္ျခင္းအျပစ္တင္ျခင္းအေလ့ဆိုးမ်ားကြယ္ေပ်ာက္ၿပီးအေကာင္းျမင္စိတ္ (Positive Mindset) ကိုရရိွလာပါလိမ့္မည္။
၅။ ဖုန္းေျပာေသာအခါတိုင္းစိတ္္အားထက္သန္မႈ တစ္ဖက္လူအေပၚ ေလးစားေဖာ္ေရြမႈကိုျပပါ
ဖုန္းေျပာေသာေလ့အထေကာင္းသည္လဲေအာင္ျမင္လိုသူတိုင္းအတြက္အေရးႀကီးပါသည္။ အျခားသူကိုယ္စားေဆာင္ရြက္ဖြယ္ကိစၥရပ္မ်ားကိုဖုန္းမွတစ္ဆင့္ေျပာဆိုစရာရိွလွ်င္ မတ္တပ္ရပ္ၿပီးေျပာပါ။ ထိုအခါ သင့္အသံသည္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ပို၍ယုံၾကည္မႈရိွေသာေလသံေပါက္လာေပလိမ့္မည္။
၆။ သင့္လွ်ပ္တစ္ပ်က္အေတြးမ်ားကိုမွတ္တမ္းတင္ထားႏိုင္ရန္ျပင္ဆင္ထားပါ
လူတို႔၏အေတြ႔အႀကဳံမ်ားမွ ႐ုတ္တရက္ထြက္ေပၚလာတတ္ေသာအေတြးသစ္မ်ားမွာတန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္ေအာင္ အဖိုးတန္ လြန္းလွေပရာထိုအေတြးမ်ိဳးကိုေပၚလာသည့္အခ်ိန္တြင္မွတ္တမ္းတင္ထားပါမွ လိုသလိုအသုံးခ် ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ လိပ္စာကဒ္အရြယ္ စာရြက္ပိုင္းေလးမ်ားကိုပိုက္ဆံအိပ္ထဲတြင္ထည့္ထားၿပီးသင့္ လွ်ပ္တစ္ပ်က္စိတ္ကူးစိတ္သန္းေကာင္းမ်ားကိုမွတ္တမ္းတင္ထားၿပီးျပန္လွန္စဥ္းစားသုံးသပ္ အသုံးျပဳႏိုင္ ေအာင္ စီစဥ္ထားပါ။
၇။ တနဂဟၤေႏြညေနခင္းတိုင္းကိုကိုယ္ပိုင္အားလပ္ခ်ိန္အျဖစ္ထားၿပီးတစ္ပတ္စာအားျဖည့္ပါ
အလြန္အေရးႀကီးေသာလုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ားမရိွလွ်င္ တနဂၤေႏြညေနခင္းမ်ားကိုကိုယ္ပိုင္အားလပ္ခ်ိန္အျဖစ္ သတ္မွတ္အနားယူရင္းတစ္ပတ္အတြင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့သမွ် ကိစၥအဝဝကို ျပန္လွန္စဥ္းစားသုံးသပ္ၿပီးလာမည့္ သီတင္းပတ္အတြက္ အေကာင္းျဖစ္ေအာင္လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ရန္ႀကိဳးစားပါ။
၈။ အမ်ားႏွင့္ဆက္ဆံေရးေျပျပစ္ေကာင္းမြန္ပါေစ
သင့္ဘဝတိုးတက္ေအာင္ျမင္ေရးသည္ သင္ႏွင့္တစ္ပါးသူတို႔၏ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးေပၚတြင္လုံးဝတည္ရိွေနေၾကာင္းသေပါေပါက္ပါေစ။ ေျပျပစ္ေသာေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးသည္ သင့္ဘဝေအာင္ျမင္ေရး၏အဓိကေသာ့ တစ္ေခ်ာင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။
၉။ ရည္ရြယ္ခ်က္အတိုင္းအေကာင္အထည္ေဖာ္ပါ၊ ေရစုန္ေမ်ာမေနပါေစနွင့္
လုပ္ငန္းတစ္ခုလုပ္ေဆာင္ရာတြင္စိတ္အားထက္သန္စြာလုပ္ေဆာင္ပါ။ ေငြရလိုမႈ နာမည္ေက်ာ္ၾကားလိုမႈမ်ားကိုေရွ႕တန္းမတင္ပါႏွင့္။ လုပ္ရမည့္အလုပ္ကိုလိုလိုခ်င္ခ်င္ စိတ္ပါလက္ပါလုပ္ျခင္း ျဖင့္ေငြေၾကးေက်ာ္ၾကားမႈတို႔ သည္ အလိုအေလွ်ာက္ကၽြဲကူးေရပါ လိုက္ပါလာမည္ျဖစ္သျဖင့္ အလုပ္ကိုလုပ္ခ်င္ေသာစိတ္တစ္ခုတည္းျဖင့္ သာေသေသခ်ာခ်ာလုပ္ပါေလ။
၁၀။ ၿပဳံးရယ္ပါ
မနက္ခင္းတိုင္းမွန္ေရွ႕တြင္ ငါးမိနစ္ခန္႔ အားပါးတရ ၿပဳံးရယ္လိုက္ပါ။ အူလႈိက္သည္းလႈိက္ရယ္ေမာျခင္းသည္ ခႏၶာကိုယ္တြင္းဇီဝဓါတုျဖစ္စဥ္မ်ားကိုအက်ိဳးႀကီးစြာျဖစ္ထြန္းေစေၾကာင္းသုေတသီတို႔ကဆိုပါသည္။ရယ္ေမာျခင္းသည္ခႏၶာကိုယ္အတြင္းဇီဝဓါတိုထိန္းညိႇမႈကိုျဖစ္ေပၚေစၿပီးစြမ္းအင္မ်ားထြက္ေပၚလာေစပါသည္။ ေလးႏွစ္ အရြယ္ကေလးငယ္တစ္ေယာက္သည္ တစ္ေန႔ပ်မ္းမွ်အႀကိမ္ငါးရာေလာက္ရယ္ေမာေလ့ရိွၿပီးအရြယ္ေရာက္ၿပီးသူမ်ားမွာ ၁၅ ႀကိမ္ခန္႔ရယ္ေမာေလ့ရိွသည္ဆို၏။ ရယ္ေမာျခင္းသည္ ခႏၶာကိုယ္အတြက္ သာမကစိတ္ဓါတ္ခြန္ အားပါတိုးပြားေစသည္ျဖစ္ရာရယ္ေမာဖို႔မေမံပါႏွင့္။
ယခုတင္ျပခ့ဲေသာ အခ်က္၁၀ ခ်က္သည္ အေျခခံေအာင္ျမင္ေရးနည္းလမ္းမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္းထိုအခ်က္မ်ားကိုိဂ႐ုတစိုက္လိုက္နာက်င့္သုံးယုံမွ်ျဖင့္ ေအာင္ျမင္သူတစ္ေယာက္ျဖစ္ႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ အဓိကေအာင္ျမင္ျခင္စိတ္ျပင္းျပထက္သန္ဖို႔ပါပဲ။
Success In Life

How to build self confidence

ဘဝေအာင္ျမင္ေရးနည္းလမ္းအသြယ္သြယ္ရွိသည့္အနက္ မိမိကိုယ္ ကို ယုံၾကည္မႈ သည္ အေတာ္အေရးပါသည့္ အခ်က္ျဖစ္ပါသည္။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ယုံၾကည္မႈရွိပါက တစ္ရာရာခိုင္ႏႈံး ေအာင္ျမင္ရန္ေသခ်ာပါသည္။ မိမိကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရာ တြင္အေရးပါေသာအခ်က္မ်ားမွာ
၁။ သပ္ရပ္စြာဝတ္စားျခင္း
အဝတ္အစားသည္လူ႔အရည္အခ်င္းကို မလႊမ္းမိုးႏိုင္ေသာျငား အသြင္ျပင္ကို ေတာ့ေျပာင္းလဲႏိုင္သည္မွာ မျငင္းသာ ေသာအခ်က္ျဖစ္သည္။ ေသသပ္က်နစြာ ဝတ္စားဆင္ယင္ထားေသာအခါ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ပိုမို ယုံၾကည္စိတ္ဝင္လာမည္။
အဝယ္ထက္ဝက္ေလ်ာ့ ၿပီး ႏွစ္ဆ ပိုသုံးပါ။ ဆိုလိုတာက အေပါစားအဝတ္ အထည္ေတြအမ်ားႀကီးဝယ္မယ့္အစား အဖိုးတန္နာမည္ႀကီးအဝတ္အထည္မ်ား ကိုဝယ္ယူဝတ္ဆင္ျခင္းျဖင့္ မိမိကိုယ္ကို ပိုမိုယုံၾကည္လာပါလိမ့္မယ္။
၂။ ျမန္ဆန္သြက္လက္စြာေလွ်ာက္ပါ
ေျခလွမ္းရာတြင္ေလးကန္ဖင့္ႏႊဲျခင္းသည္ ယုံၾကည္မႈကင္းမဲ့သူတို႔၏အေလ့အထ ျဖစ္သည္။ ယုံၾကည္ခ်က္ခိုင္မာျပတ္သား သူ၏ေျခလွမ္းမွာ မေႏွးမျမန္ သြက္သြက္ လက္လက္ရွိကာ ၾကည့္ရံုျဖင့္သိသာ ေသာေျခလွမ္းမ်ားျဖစ္ပါသည္။ သင့္ေျခလွမ္းကိုသြက္လက္တက္ၾကြ ေအာင္ျပဳျပင္ပါ။
၃။ ကိုယ္ဟန္ေကာင္းပါေစ
သြားလာ ေနထိုင္ စားေသာက္ ဟန္မ်ား စနစ္က်သပ္ရပ္ပါ။ ခါးကိုမတ္မတ္ဆန္႔ ရပ္ ေခါင္းကိုခပ္ေမာ့ေမာ့ေန လမ္းေလွ်ာက္လ်င္ ကိုယ္ေျဖာင့္ေျဖာင့္ ထား။ စကားေျပာလ်င္ မ်က္လုံးျခင္း ဆိုင္ ေျပာ စေသာ အေလ့ထေကာင္းမ်ား ပ်ိဳးေထာင္ပါ။
၄။ ယုံၾကည္စိတ္ေမြးျမဴပါ
စိတ္ဓါတ္ခြန္အားတိုးတက္ေစေသာ စာမ်ား ေဟာေျပာပို႔ခ်ခ်က္မ်ားကို ဖတ္ရႈ ၾကားနာပါ။ မိမိဘာျဖစ္ခ်င္သည္။ ဘယ္အခ်ိန္ဘယ္ကကာလတြင္ဘာျဖစ္ ရမည္ စသျဖင့္ျဖစ္ခ်င္သည္မ်ားကို စာရြက္တစ္ရြက္ေပၚတြင္ခ်ေရးၿပီး ေန႔စဥ္မနက္ခင္းတိုင္းမွန္ေရွ႕တြင္ထိုအ ခ်က္မ်ားကိုအသံထြက္ရြတ္ဆုပါ။ အေျခေနမေပးပါက စိတ္ထဲမွျပင္းျပ ေသာစိတ္အဟုန္ျဖင့္ရြတ္ဆိုပါ။
၅။ ေအာင္ျမင္ခ့ဲသမွ်ျပန္သတိရပါ
အပ်က္ေတြမေတြးပါနဲ႔။ အတိတ္မွာ သင္ေအာင္ျမင္္ခ့ဲတာေတြ ေအာင္ျမင္ေစ ရန္သင္ေလ့လာဆည္းပူးခဲ့တာေတြ စသျဖင့္စိတ္ဓါတ္ခြန္အားျဖစ္ေစမည့္အခ်က္မ်ားကိုသာ အခ်ိန္ရသမွ်ေတြး ေတြးေတာပါ။ ျဖစ္ပါ့မလားဆိုေသာသံ သယအေတြးမ်ိဳးအဝင္မခံပါႏွင့္။
၆။ အတင္းမေျပာႏွင့္
သူတစ္ပါးမေကာင္းသတင္း အတင္းေျပာျခင္းသည္ သင့္စိတ္ခြန္အား နည္းပါးေၾကာင္းျပသရာေရာက္သည္။ အတင္းမေျပာပါႏွင့္။ လူတိုင္း၏ေကာင္းေသာအပိုင္း (Positive side) ကိုသာၾကည့္ပါ။ မည္သူ႔ကိုမွ အျပစ္မျမင္ေတာ့သည့္အ ျပင္အတုယူစရာတစ္ပုံတစ္ပင္ကိုေတြ႔ရေပလိမ့္မည္။
၇။ ေရွ႔ဆုံးမွာထိုင္ပါ
ရံုးမွာ ေက်ာင္းမွာ စည္းေဝးပြဲမွာ ေဟာေျပာပြဲမွာ အမ်ားစုသည္ေနာက္ဆုံး မွာသာထိုင္လိုၾကသည္။ မိမိကိုလူအမ်ားသတိမမူမိေသာေၾကာင့္ အေနထိုင္လြတ္လပ္သည္ထင္ေသာ ေၾကာင့္ေနာက္ဆုံးတန္းမွာထိုင္လိုၾက ျခင္းျဖစ္သည္။ ထိုအက်င့္ကိုစြန္႔လႊတ္ ၿပီးေရွ႔ ဆုံးတန္းမွာထိုင္ပါ။
၈။ ဝင္ေရာက္ေဆြးေႏြးပါ
မိမိအျမင္သေဘာထားမ်ားကို ခ်က္က် လက္က်ဝင္ေရာက္ေျပာဆိုေဆြးေႏြးပါ။ သင္ႏႈတ္ခမ္းမ်ားသည္စားဖို႔ သြားတိုက္ ပလုပ္က်င္းဖို႔ အတြက္သက္သက္သာ အသုံးဝင္သည္မဟုတ္ေၾကာင္းသတိျပဳ ပါေလ။
၉။ ကိုယ္ကာယသန္မာေစရန္ေလ့က်င့္ပါ
ခႏၶာကိုယ္အခ်ိဳးစားက်နျခင္းသည္လဲ ဆြဲေဆာင္မႈ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီးမိမိကိုယ္ကို ယုံၾကည္မႈ တိုးတက္ေစပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ကာယေလ့က်င့္ခန္းယူပါ။ အႀကံျပဳလိုသည္မွာေယာဂ က်င့္ၾကည့္ေစခ်င္သည္။ အြန္လိုင္းမွာ ေလ့လာပါ။ အလ်ဥ္းသငိ့ပါက ကြ်ႏုပ္ ကိုယ္တိုင္ေလ့က်င့္ေသာေယာဂနည္းလမ္းမ်ားမွ်ေဝေပးပါဦးမည္။
၁၀။ အမ်ားအတြက္လုပ္ပါ
စိတ္ထားကေလးေျပာင္းလိုက္ရုံပါ။ စာသင္ေနသူဆိုပါက ကိုယ္တိုင္ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားလိုမႈကို အာရံုမထားပဲ စာသင္သားမ်ားအက်ိဳး အတြက္ဦးတည္ခ်က္ေျပာင္းလိုက္ပါ။ မန္ေနဂ်ာဆိုပါကလဲ မိမိကုမၸဏီ တိုးတက္ေရး ဝန္ထမ္းမ်ားတိုးတက္ေရး စသည္ျဖင့္စိတ္ထားေျပာင္းလိုက္ရံုျဖင့္ အတၱပါယ္လိုက္ေသာအခါလုပ္သမွ်သည္လိပ္ျပာသန္႔ ၿပီးယုံၾကည္မႈ ပိုမိုတိုးပြားလာမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္းေရးသားတင္ျပအပ္ပါသည္။

အလုပ္မွာ လစာတိုးဖုိ႔အတြက္ ကိုယ္ႀကိဳးစားရမယ့္ အခ်က္ (၅) ခ်က္

အလုပ္ခြင္မွာ ရာထူးတိုးဖုိ႔၊ လစာတိုးဖုိ႔ အလုပ္ရွင္ကို ဖားေနရံုနဲ႔ အလုပ္ျဖစ္တဲ့ကာလ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္ရဲ႕ႀကိဳးစားမႈနဲ႔ပဲ ရာထူး၊ လစာတိုးခ်င္တဲ့သူေတြအတြက္ ဘယ္လိုအခ်က္ေလးေတြ သိထားသင့္တယ္ ဆိုတာ ေျပာျပ ေပးခ်င္ပါတယ္။
၁။ကိုယ့္အလုပ္ရွင္ (သို႕) အထက္အရာရွိနဲ႔လုပ္မယ့္ အစည္းအေ၀းတိုင္းမွာ ကိုယ္ရွိေနပါေစ။
အစည္းအေ၀းတက္ရတာဟာ ပ်င္းစရာေကာင္းပါတယ္။ အခ်ိန္ၾကာတဲ့ အစည္းအေ၀းဆို ပိုေတာင္ဆိုးေသး။ ဒါေပမယ့္ အစည္းအေ၀းတုိင္း ကုိယ္မပ်က္မကြက္တက္တယ္။ အစည္းအေ၀းမွာေျပာတဲ့ အရာတုိင္းကိုလည္း ဂရုတစိုက္မွတ္သားတယ္။ ဘယ္ေန႔ဘယ္အခ်ိန္ အစည္းအေ၀းရွိတယ္၊ ဘာေတြျပင္ဆင္သင့္တယ္ဆိုတာကိုလည္း အလုပ္ရွင္နဲ႔ အၿမဲေျပာျဖစ္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒါဟာ သင့္ကို အလုပ္ရွင္သေဘာက်ေစမယ့္ အခ်က္တစ္ခုျဖစ္လာမွာပါ။ အလုပ္ရွင္နဲ႔ ဆက္ဆံေရးေကာင္းေအာင္ ႀကိဳးစားဖုိ႔လိုပါတယ္။
၂။တစ္ပတ္စာ လုပ္ခဲ့တဲ့ အလုပ္ေတြအေၾကာင္း ေရးခ်မွတ္သားပါ။
စာမ်က္ႏွာ ေလး၊ ငါးမ်က္ႏွာ ေရးခ်ထားစရာမလိုပါဘူး။ ကိုယ္တစ္ပတ္အတြင္း ဘာေတြလုပ္ျဖစ္တယ္၊ ဘာေတြၿပီးေျမာက္တယ္။ ဘာကေတာ့ ဘယ္အခ်က္ေတြ ထပ္တိုးဖုိ႔လိုတယ္။ ဘာေတြဆက္လုုပ္သင့္တယ္ စသျဖင့္ တစ္ပတ္စာ ကုိယ္လုပ္ခဲ့တာေတြကို သံုးသပ္တဲ့ သေဘာမ်ိဳး ေရးသားထားႏိုင္ရင္ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းပါတယ္။
၃။ကုမၸဏီက တျခား၀န္ထမ္းေတြနဲ႔ စကားေျပာေပးပါ။
ကိုယ္ကသီးသီးျခားျခားေနတတ္သူဆုိရင္ေတာင္ ကိုယ့္ရံုးကလူေတြနဲ႔ ေကာ္ဖီေသာက္တဲ့အခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ထမင္းစားခ်ိန္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ စကားစျမည္ေျပာဖုိ႔လိုပါတယ္။ ကိုယ့္ထက္ရာထူးႀကီးတဲ့သူေတြဆိုရင္လည္း သူတို႔ဒီလို ေနရာေရာက္ လာဖုိ႔ ဘာေတြၾကိဳးစားခဲ့ရတယ္ဆိုတာမ်ိဳး သူတို႔ဆီက သင္ယူေလ့လာပါ။
၄။အေကာင္းျမင္တတ္ပါေစ။
အရာရာကို အဆိုးျမင္ေနတတ္တဲ့သူဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ေနရာေကာင္းမရႏိုင္ပါဘူး။ ရံုးကိုေနာက္က်မွဆင္းရလုိ႔၊ အစည္းအေ၀းက ၾကာလို႔၊ အလုပ္ေတြမ်ားလုိ႔၊ စသျဖင့္ ကုမၸဏီအေပၚ တစ္ခ်ိန္လံုးအျပစ္တင္ေျပာဆိုေနတဲ့ သူေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ရာထူး၊ လစာတိုးဖုိ႔ အာမခံခ်က္မရွိပါဘူး။
၅။ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့အရာကို ေတာင္းပါ။
ကိုယ္လည္း ႀကိဳဴးးႀကိဳးစားစားေနတယ္။ ဘယ္ေတာ့မွအလုပ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မတြက္ကတ္ဘူး။ ရံုးခ်ိန္ဆုိရင္လည္း အခ်ိန္မွန္ေရာက္တဲ့သူတစ္ေယာက္လုိ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္တယ္ဆိုရင္လစာတိုးဖုိ႔၊ ရာထူးတိုးဖုိ႔ ကိုယ့္မန္ေနဂ်ာကို ေျပာပါ။ ကိုယ္ဘယ္အခ်က္ေတြ လစ္ဟာေနတယ္၊ ႀကိဳးစားဖုိ႔လိုေနတယ္ဆိုတာ သူ႕ကို သံုးသပ္ခိုင္းလိုက္ပါ။
Ref:cosmopolitan.com

ေစ်းကြက္ခ်ဲ႕ထြင္နည္းမ်ား

၁။ ေစ်းကြက္ကိုထိုးေဖာက္ျခင္းနည္း (Market Penetration)
ဒီနည္းကေတာ့ ပူးတြဲပါပုံမွာျမင္ရတ့ဲ အတိုင္း ရွိၿပီးသားေစ်းကြက္မွာ ရွိၿပီးသား ကုန္စည္ကို လူအမ်ားပိုမိုသိရွိသုံးစြဲလာ ေအာင္ ပစၥည္းကို ပိုမိုလက္ခံလာေအာင္ ျပဳလုပ္တဲ့နည္းပါ။ မိမိရဲ့ပစၥည္းဟာ သဘာဝအရ ဆန္းသစ္တီထြင္ရန္ အခြင့္အလမ္းနည္းသည့္ပစၥည္းမ်ိဳး (ဥပမာ-ဘုန္းႀကီးသဃၤန္း) ဆိုလွ်င္ ေစ်းကြက္အတြင္းရွိ အျခားၿပိဳင္ဖက္ မ်ားထက္သာလြန္သည္ဟု ဝယ္သူထင္မွတ္လာေစရန္ မီဒီယာမ်ိဳးစုံကိုအသုံး ျပဳေၾကာ္ျငာတ့ဲနည္းလမ္း (Heavily Advertising)ကိုလုပ္ၾကပါ တယ္။
၂။ ထုတ္ကုန္အဆင့္ျမွင့္တင္ျခင္းနည္း (Product Development)
ရွိၿပီးသားေစ်းကြက္အတြင္းမွာ မိမိိထုတ္ ကုန္ကို အရည္အေသြးပိုင္းဆိုင္ရာအ ဆင့္ျမွင့္တင္ၿပီး လူႀကိဳက္မ်ားလာေအာင္ လုပ္တဲ့နည္းပါ။ လက္ရွိစားသုံးသူမ်ားေတြ႔ႀကံဳ ေနရသည့္ အခက္အခဲမ်ားကိုေျဖရွင္းေပးရန္ (သို႔မဟုတ္) လက္ရွိပစၥည္းထက္
ပိုၿပီးလြယ္ကူေခ်ာေမြ႔ လုၿခံဳ အဆင္ေျပ တ့ဲပစၥည္း ဒါမွမဟုတ္ ပုံစံဒီဇိုင္းဆန္းသစ္တဲ႔ပစၥည္း လုပ္ေဆာင္ခ်က္ ပိုမိုေကာင္းမြန္တ့ဲ ပစၥည္းမ်ားကိုျပဳလုပ္ၿပီး ၿပိဳင္ဖက္ပစၥည္း ကိုစြန္႔လႊတ္ၿပီး ဆန္းသစ္တီထႊင္ထား သည့္မိမိ၏ပစၥည္းကိုသုံးစြဲလာေစရန္ ဆဲြ ေဆာင္သည့္နည္းလမ္းျဖစ္သည္။ ပစၥည္းအမ်ိဳးအစားအရ ဆန္းသစ္တီထႊင္ ရန္အခြင့္အလမ္းရွိၿပီး မိမိကလဲ ဆန္းသစ္တီထႊင္ႏိုင္စြမ္းရွိရပါမည္။
၃။ ေစ်းကြက္အသစ္ရွာေဖြျခင္း (Market Development)
ရွိၿပီးသားကုန္စည္အတြက္ ေစ်းကြက္အ သစ္ခ်ဲ႕ထြင္ရွာေဖြနည္းပါ။ သုံးနည္းရွိပါတယ္။
၁။ ေနရာေဒသသစ္ (New region) သို႔ဝင္ေရာက္ေစ်းကြက္ခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းျဖစါတယ္။ ဥပမာ ရန္ကုန္မွာလူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ (YKKO) ေၾကးအိုးဆိုင္ေတြကို တစ္ႏိုင္ငံလုံးအႏွံ႔ လိုက္လံခ်ဲ႕ထြင္လိုက္တာမ်ိဳးေပါ့။ အရိုးရွင္းဆုံးနည္းပါ။ ဒါေပမယ့္ အရင္းအႏွီးထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ျမွဳပ္ႏွံႏိုင္ရ ပါမယ္။
၂။ ဝယ္ယူသူအုပ္စုအသစ္ (New group) ကိုစြဲေဆာင္ျခင္းျဖစ္သည္။ Johnson & Johnson က ကေလးသုံး ပစၥည္းေတြကို လူလတ္ပိုင္း (Older Adults ) အသက္ ၄၀/၅၀ မ်ားသုံးစြဲလာေစရန္ ဆြဲေဆာင္ျခင္း (Idea marketing) နည္းလမ္းပါ။ အသက္ႀကီးလာတဲ့အခါလူေတြရဲ့အသား အေရဟာကေလးငယ္မ်ားလိုျပန္ျဖစ္လာ ၿပီးကေလးသုံးဆပ္ျပာ ေပါင္ဒါ မ်က္ႏွာသစ္ေဆးတို႔ကို အသုံးျပဳသင့္ ေၾကာင္း စိတ္ကူးစိတ္သန္းထည့္ေပး တဲ့နည္းမ်ိဳးေပါ့။
၃။အသုံးဝင္မႈအသစ္ (New use) ကိုရွာေဖြျခင္းပါ။ ဥပမာ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကို သုံးဘီးဆိုင္ကယ္ျဖစ္ေအာင္ျပဳျပင္လိုက္ျခင္းမ်ိဳးေပါ့။
၄။ ပစၥည္းသစ္ေစ်းကြက္သစ္ထိုးေဖာက္နည္း (Diversification)
သူကေတာ့ ကုန္ပစၥည္းအသစ္ကို ေစ်းကြက္အသစ္ရွာၿပီးထိုးေဖာက္နည္းပါ ေစ်းကြက္အတြက္ လိုအပ္တ့ဲအခ်က္လက္ေတြ ရွာေဖြစုေဆာင္းသုံးသပ္ၿပီး ေစ်းကြက္ခ်ဲ႕ ထြင္ေရးဗ်ဴဟာမ်ားဆုံးျဖတ္ေဆာင္ရြက္ရပါသည္။
၁။ ကုန္ၾကမ္းကိုအျခား (Supplier) ထံမွ ဝယ္ယူေနရာမွ ကိုယ္တိုင္ကုန္ၾကမ္းျပဳ လုပ္ၿပီးထိုကုန္ၾကမ္းကိုမိမိကိုယ္တိုင္ အသုံဗးျပဳယုံသာမက မိမိက့ဲသို႔အသုံး ျပဳေနရေသာအျခားလုပ္ငန္းမ်ားသို႔ ေရာင္းခ်ျခင္း။
၂။ မိမိ၏လက္ရွိလုပ္ငန္းႏွင္ဆက္စပ္ သည့္လုပ္ငန္းတစ္ခုကိုထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ျခင္း။ ဥပမာ-ဥပမာသုံးစြဲရသည့္ပရေဆးပစၥည္း တူညီမႈကိုအေၾကာင္းျပဳ၍ ေဆးဝါးထုတ္ လုပ္ေနရာမွ အလွကုန္အျဖစ္တိုးခ်ဲ႕ထုတ္လုပ္ျခင္းမ်ိဳး။
၃။ လက္ရွိလုပ္ေနသည့္အလုပႏွင့္ လုံးဝ အဆက္အစပ္မရွိေသာ လုပ္ငန္းကို ေစ်းကြက္အခြင့္အလမ္း အလားလာေကာင္းျခင္းေၾကာင့္ တိုးခ်ဲ႕ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္သည္။ ဥပမာ- စားေသာက္ကုန္လုပ္ငန္းအျပင္ ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းပါ ဝင္ေရာက္လုပ္ကိုင္ျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါသည္။
၄။ လက္ရွိလက္လုပ္ငန္းႏွင့္ ဆက္စပ္မႈမရွိေသာ္လည္း လက္ရွိ Customer မ်ားအတြက္ လုပ္ငန္သစ္ခ်ဲ႕ဗထြင္ျခင္း။ ဥပမာ-ဟိုတယ္ေဆာက္လုပ္ေပးေရာမွ ႐ွိလာေသာ ဟိုတယ္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အတြက္လိုအပ္ေသာ ပရိေဘာဂ မ်ား ေပးသြင္းရန္ ပရိေဘာဂ လုပ္ငန္းသစ္ တည္ေထာင္လုပ္ကိုင္ျခင္းမ်ိဳး။
အထက္ေဖာ္ျပခ့ဲေသာ ေစ်းကြက္ ထိုးေဖာက္နည္းမ်ားမွ မိမိလုပ္ငန္း အရင္းအႏွီးပမာဏ ကုန္ပစၥည္းအမ်ိဳး အစားေပၚမူတည္၍ အဆင္ေျပမည့္ နည္းကိုအသုံးျပဳ ေဆာင္ရြက္ၾကျခင္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ၾကပါေစေၾကာင္း ဆုေတာင္းေပးလိုက္ပါသည္။

စေတာ့ေစ်းကြက္ဆိုသည္မွာ-

အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္ (Capital Market)ဟုလည္းေခၚ၊စေတာ့ေစ်းကြက္ (Stock Market) ဟုလည္းေခၚ ေငြေခ်းသက္ေသခံလက္မွတ္မ်ားေစ်းကြက္ (Securities Market) ဟုလည္း ေခၚသည့္စေတာ့ေစ်းကြက္ သည္ အမ်ားပိုင္ကုမဏီ (Public Company) ျဖစ္လာသည့္ ကုမဏီႀကီးတစ္ခု၏ အစုရွယ္ယာမ်ားကိုစတင္ထုတ္ေရာင္းသည့္အခ်ိန္မွစတင္လာသည္။အမ်ားပုိင္ကုမဏီတစ္ခု၏အစု၇ွယ္ယာအသစ္မ်ား(စေတာ့)ကိုစတင္ထုတ္ေ၀ေရာင္းခ်ၿပီး၀ယ္ယူသူမ်ားအေနျဖင့္၀ယ္ယူၿပီးေနာက္ျပန္လည္ေရာင္းခ်သည့္အခါအျမတ္အစြန္းရရန္ ေသခ်ာမႈ၊မေသခ်ာမႈမွာမေရမရာ၇ွိလွပါသည္။ပံုမွန္စေတာ့ရွယ္ယာ၀ယ္ယူရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူမ်ားမွာ ေသခ်ာသည္ဟုထင္မွသာ၀ယ္ယူၾကသည္။ပုဂလိကပိုင္ ကုမဏီတစ္ခုသည္ အမ်ားပိုင္ကုမဏီ (အမ်ားအားျဖင့္ အစုရွယ္ယာ၀င္ဦးေရ၅၀ေက်ာ္)တစ္ခုသို႕ကူးေျပာင္းဖဲြ႕စည္းၿပီးအမ်ားျပည္သူအားအစုရွယ္ယာမ်ား ေရာင္းခ်သည့္အခါယင္းရွယ္ယာမ်ား ေအာင္ေအာင္ျင္မင္ေရာင္းခ်ရန္လိုအပ္သည္။စက္ရံုတစ္ခုတိုးခ်ဲ႕တည္ေဆာက္ျခင္း၊လုပ္ငန္းသစ္တစ္ခုခ်ဲ႕ထြင္ျခင္း၊စသည့္လုပ္ငန္းမ်ားတိုးခဲ်႕သည့္အခါမ်ားျပားသည့္ေငြပင္ေငြရင္းမ်ားလိုအပ္ေသာေၾကာင့္အမ်ားပိုင္အစုရွယ္ယာမ်ားထုတ္ေ၀ေရာင္းခ်ျခင္း ျဖစ္သည္။ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္အမ်ားပိုင္ကုမဏီအျဖစ္ဖဲြ႕စည္းတည္ေထာင္သည့္ကုမဏီမွဦးစီးေခါင္းေဆာင္စီမံခန္႕ခဲြမႈအဖဲြ႕သည္အစုရွယ္ယာမ်ားကိုျပည္ပသို႕ တိုက္ရိုက္ေရာင္းခ်ၾကသည္။ လူတစ္ဦးခ်င္း ဆီသို႕အဖဲြ႕ အစည္းမွ တိုက္ရိုက္ေရာင္းခ်ျခင္းျဖစ္သည္။MFICompany၊ပထမပုဂလိကဘဏ္၊ျမန္မာႏိုင္ငံသားမ်ားဘဏ္၊သစ္ေတာထြက္ဖက္စပ္ကုမဏီတို႕ျဖစ္သည္။ႏိုင္ငံတကာတြင္ ပုဂလိက ကုမဏီတစ္ခုသည္ ႏွစ္ ေပါင္း အေတာ္ၾကာပုဂလိကပိုင္ companyအျဖစ္လုပ္ေဆာင္ကာ ေအာင္ျမင္ၿပီးေနာက္အမ်ားပိုင္ကုမဏီအျဖစ္သို႕ကူးေျပာင္းသည့္အခါ ေရာင္းခ်မည့္ ေဒၚလာသန္းေပါင္းမ်ားစြာတန္သည့္ေဒၚလာမ်ားကိုထုတ္ေ၀ေရာင္းခ်ၾကသည္။ထိုမွ်မ်ားျပားသည့္တန္ဖိုးရွိရွယ္ယာမ်ားကိုအခ်ိန္တိုအတြင္း ေရာင္းခ်ၿပီးစီးရန္လိုအပ္ပါသည္။ေယဘုယ်အားျဖင့္ ၄င္းရွယ္ယာမ်ားကို စေတာ့ေစ်းကြက္တြင္စေတာ့ရွယ္ယာေရာင္း ၀ယ္ေနသူမ်ား(Investors)အေနျဖင့္၀ယ္ယူခဲ့ပါက၀ယ္ယူၿပီးေနာက္တစ္ဆင့္ ျပန္လည္ေရာင္းခ်သည့္အ ခါ အဆင့္သင့္ ၀ယ္ယူမည့္သူ ရွိမည္၊ မရွိမည္ မေသခ်ာသျဖင့္ ၀ယ္ယူၾကမည္ မဟုတ္ပါ။ ထို႕ေၾကာင့္ ရွယ္ယာသစ္ စတင္ထုတ္ေ၀မည့္သူမ်ားကုမဏီမ်ားသည္ရွယ္ယာမ်ားကို၀ယ္ယူႏုိင္မည့္ ေငြေၾကးအင္အား ႀကီးမားသည့္ ရင္းႏွီးၿမႈပ္ႏႈံမႈဘဏ္မ်ား (Investment Bank) ကို ခ်ဥ္းကပ္ရပါသည္။


Julyshwemoe

စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ လူငယ္မ်ားအလုပ္လုပ္ၾကရန္လုိ

- ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္ -

ႏုိင္ငံေတာ္ တုိးတက္ေစရန္အတြက္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္စိတ္ဓာတ္ျဖင့္ လူငယ္မ်ားအလုပ္လုပ္ၾကရန္ လုိေၾကာင္း ဆရာေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္က ေျပာဆုိထားရာ ယင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး . . . .

လူငယ္ေတြက သင္တန္းေတြတက္ၿပီးရင္ ဝန္ထမ္းပဲလုပ္ၾကတယ္။ သူတုိ႔ေတြ ပညာသင္ေနတာဟာ လစာေကာင္းေကာင္းရမယ့္ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအယူအဆကုိ ေျပာင္းလဲရမယ္။

ႏုိင္ငံေရး တုိးတက္တယ္ဆုိတာက လူတစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြျမင့္တက္လာတာပဲ။ ဝင္ေငြျမင့္တက္ဖုိ႔ဆုိရင္ ဝန္ထမ္းစိတ္ ေမြးေနလုိ႔မရဘူး။ ကုိယ္ကိုယ္တိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္တစ္ဦးျဖစ္ဖုိ႔ စဥ္းစားသင့္တယ္။ အခုက လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ဘဲြ႕ရအလုပ္ေလွ်ာက္ၿပီး သူမ်ားဝန္ထမ္းလုပ္ဖုိ႔ပဲ စဥ္းစားေနတယ္။ ကုိယ္ပုိင္လုပ္ငန္းလုပ္လုိစိတ္ေတြ ေပ်ာက္ေနတယ္။

ဝန္ထမ္းလုပ္တယ္ဆုိတာ လူညံ့ေတြလုပ္တာလုိ႔ ျမင္ေစခ်င္တယ္။ ဆရာတုိ႔လည္း အရင္ကလုပ္ခဲ့တာ။ အဲဒီေတာ့ လူညံ့စာရင္းထဲသြင္းရမွာပဲ။ သူမ်ားဆီမွာ မွီခုိၿပီးလုပ္ေနတာကုိ ေက်နပ္ေနမယ့္အစား ကုိယ္ကဘယ္လုိလုပ္ငန္းေလးလုပ္ၿပီး ဘယ္လုိရွာမယ္ဆုိတာ စဥ္းစားေစခ်င္တယ္။ ကုိယ့္စြမ္းအားကုိ အရင္တည္ၿပီး ရတဲ့ေငြေၾကးေလးကုိ ပုိၿပိးတန္ဖုိးထားေစခ်င္တယ္။ ဘယ္ေလာက္ပဲရရ ကုိယ့္လုပ္ငန္း နဲ႔ကုိယ့္ ဘယ္သူ႔ကုိမွလည္း ေအာက္က်ဳိ႕စရာမလုိသလုိ ေမွ်ာ္လင့္စရာလဲမလုိဘူး။

အခုေနာက္ပုိင္း လူငယ္ေတြသင္တန္းေတြတက္ၿပီးရင္ ဝန္ထမ္းပဲလုပ္ၾကတယ္။ သူတုိ႔ေတြ ပညာေတြ သင္ေနတာဟာ လစာေကာင္းေကာင္းရမယ့္ အလုပ္လုပ္ဖုိ႔ပဲျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီအယူအဆကုိ ေျပာင္းလဲရမယ္။ ဆရာကေတာ့ လူငယ္ေတြကုိ ဦးတည္ေျပာတယ္ဆုိတာက လူငယ္ေတြထြန္း ေတာက္ေစခ်င္တယ္။ လူငယ္ေတြ အသက္ငယ္ငယ္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာနဲ႔ယွဥ္ၿပီး လုပ္ငန္းရွင္ေတြျဖစ္ရင္ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္နဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္လည္းဂုဏ္ရွိသလုိ ႏုိင္ငံလည္းဂုဏ္ရွိတယ္။

လာမယ့္ ၂၀၁၅ ႏုိင္ငံတကာလုပ္ငန္းေတြလာမယ္ဆုိၿပီး သူမ်ားကုိေမွ်ာ္တာထက္ ကုိယ္လုပ္ႏုိင္တာ ေလးနဲ႔ ကုိယ္လုပ္ငန္းေလးတစ္ခုလုပ္ရင္ ပုိမေကာင္းဘူးလား။ ဝန္ထမ္းလည္းလုပ္ တစ္ဖက္ကလဲ လုပ္ငန္းရွင္ျဖစ္ေအာင္ႀကံေဆာင္တဲ့ လူငယ္ေတြေပၚေစခ်င္တာပါ။ မျပည့္စုံတာေတြကုိ ေျပာေနမယ့္ အစား ကုိယ္ဘာလုပ္ႏုိင္မလဲ၊ အနာဂတ္မွာ ကုိယ္ဘာေတြကုိရယူမလဲဆုိတာ အခုကတည္းကစဥ္းစား သင့္ၿပီ၊ ကုိယ္လုပ္ရင္ကုိယ္ရမွာပဲ ေနာက္မွာေတြ႕ႀကံဳလာရမယ့္အရာေတြကုိ စိန္ေခၚမႈေတြလုိ႔မျမင္ဘဲ အခြင့္အေရးေတြလုိ႔ ျမင္ေစခ်င္တယ္။

ဦးတည္ေျပာခ်င္တာက Entre-preneurship ကုိဆုိလုိခ်င္တာ။ အစုိးရမေကာင္းတာ၊ အေျခခံေတြခ်ဳိ႕ တဲ့တာေတြထက္ ဒါေတြကုိေက်ာ္လႊားၿပီး လုပ္ႏုိင္ေအာင္ စဥ္းစားေစခ်င္တယ္။ အဆင္မေျပတာေတြ ကုိေျပာၿပီး တစ္ဝဲလည္လည္ျဖစ္ၿပီး အခ်ိန္ေတြ မကုန္ေစခ်င္ဘူး။ ကုိယ္လုပ္ႏုိင္တာကေန အေကာင္း ဆုံးလုပ္ၾကဖုိ႔လုိတယ္။ အစုိးရရဲ႕လုိအပ္ခ်င္ေတြကုိ ဆရာတုိ႔ကလဲ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးအႀကံဉာဏ္ေတြေပး မယ္။ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ လူငယ္ေတြကလဲ ႀကိဳးစားၾကမယ္ဆုိရင္ လာမယ့္အနာဂတ္က အခြင့္အလမ္း ေတြ အမ်ားႀကီးပါ။

လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ သက္ဆုိင္ရာ တာဝန္ရွိသူေတြအားလုံးကေန ကုိယ့္မွာလုိအပ္တာေတြကုိ တင္ျပေန တာထက္ ဘာေလးလုပ္လုိက္ရင္ တစ္ခါတည္းအဆင္ေျပႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ အႀကံျပဳခ်က္ေလးေတြကုိ ပါေစခ်င္တယ္။ ဒါမွကုိယ္ရဲ႕အရည္အခ်င္းလဲ တက္လာမယ္။ ျဖည့္ဆည္းေပးရမယ့္ သူ႔အပိုင္းကလဲ အေျဖကိုတစ္ခါတည္းျမင္ၿပီး အလ်င္အျမန္အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေပးၾကမယ္ဆုိရင္ အခ်ိန္ကုန္ၿပီး အက်ဳိးရွိတဲ့ရလဒ္ေတြ ျဖစ္လာမယ္။

The Flower News Journal

ေဒါက္တာေအာင္ထြန္းသက္
(စီးပြားေရးႏွင့္ စီမံခန္႔ခဲြမႈပညာရွင္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ၏ စီးပြားေရးအႀကံေပး)

ဘာလဲ stock, stock market ဆုိတာ?

Stock ဆုိတဲ့ အစုရွယ္ရာေတြကုိ ၿမန္မာေတြ ရင္းႏွီးၾကမယ္လုိ႔ယူဆပါတယ္။ ၿမန္မာမွာ stock market မရွိေသးေပမဲ့ ပုဂၢလိကကုမၸဏီေတြက အစုရွယ္ရာ ေရာင္းခ်တာေတြရွိပါတယ္။ ဒါဆုိရင္ stock ဆုိတာ ဘာပါလဲ။ stock ကုိပုိင္ဆုိင္တယ္ ဆုိတာ စီးပြားေရးလုပ္တဲ့ ကုမၸဏီကုိ တစ္စိတ္တစ္ပုိင္း ပုိင္ဆုိင္ၿခင္းမ်ိဳးပါပဲ။
ဥပမာ။ စာဖတ္သူက ကုန္စုံဆုိင္ေလးတစ္ဆုိင္ တည္ခ်င္လုိ႔ဆုိပါေတာ့။ တည္ရင္ ၁၀ သိန္းကုန္က်မယ္လုိ႔ စာဖတ္သူ ယူဆပါတယ္။ ဒါေပမဲ့စာဖတ္သူဆီမွာ လုိအပ္တဲ့ပုိက္ဆံအားလုံးမရွိပါဘူး။ အဲဒီလုိဆုိေတာ့ စာဖတ္သူက ကုိယ့္ဆုိင္ကုိ ဆယ္ပုံပုံဖုိ႔စဥ္းစားပါတယ္။ တစ္ပုံကုိ တစ္သိန္းတန္ပါတယ္။ အဲဒီ ၁၀ ပုံက shares of stock (အစုရွယ္ယာ) လုိ႔ေခၚပါတယ္။ တစ္သိန္းက share တစ္ခုရဲ႕ေစ်းႏူန္းပါ။ Price of a share လုိ႔ေခၚပါတယ္။ မိသားစု၀င္ ဆယ္ေယာက္က စာဖတ္သူရဲ႕ stocks ေတြကုိ၀ယ္လုိက္ပါတယ္။ စာဖတ္သူက ပုိင္ဆုိင္ေၾကာင္း တရာ၀င္ စာရြက္ကုိထုတ္ေပးပါတယ္။ စာေရးသူဆီမွာ လုိခ်င္တဲ့ ၁၀ သိန္းရပါၿပီ။

Microsoft Stock Certificate
တစ္ႏွစ္ၾကာၿပီးတဲ့ အခါ စာဖတ္သူရဲ႕ဆုိင္က အၿမတ္ ၁သိန္းရပါတယ္။ အဲဒီ အၿမတ္ကုိ stock ၁၀ခုနဲ႔စားလုိက္ပါ။ share တစ္ခုအတြက္ အၿမတ္ ၁ ေသာင္းရပါတယ္။ ရွယ္ယာတစ္ခုေပၚက ၁ေသာင္း အၿမတ္ကုိ earnings per share (EPS) လုိ႔ေခၚၾကပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ စာဖတ္သူက ဒါရုိက္တာအဖြဲ႕ board of directors (ရွယ္ယာပုိင္ရွင္ေတြက စီးပြားေရးကုိ သူတုိ႔ကုိယ္တုိင္ မေစာင့္ေလွ်ာက္ႏုိင္လုိ႔ ခန္႔ထားတဲ့ လူေတြပါ) ကုိေခၚၿပီး အၿမတ္ ၁ေသာင္းထဲမွ အစုရွယ္ရာ၀င္ေတြအတြက္ ၅၀၀၀ ကုိအၿမတ္အၿဖစ္ ၿပန္ေပးဖုိ႔ဆုံးၿဖတ္ပါတယ္။ အဲဒီ ရွယ္ယာေပၚမွာ ေပးတဲ့ အၿမတ္ကုိ dividend လုိ႔ေခၚပါတယ္။ က်န္တဲ့ ၅၀၀၀ ကုိေတာ့ စီးပြားေရးခ်ဲ႕ထြင္ဖုိ႔အတြက္ ကုမၸဏီထဲၿပန္ထည့္ပါတယ္။ အဲဒါကုိေတာ့ retained earning လုိ႔ေခၚပါတယ္။ အၿမတ္ ၁ ေသာင္းလုံး ကုိလဲ အစုရွယ္ယာပုိင္ရွင္ေတြကုိေပးလုိက္လုိ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလုံးေပးလုိက္တဲ့အခါ ကုမၸဏီကုိ ခ်ဲ႕ထြင္ဖုိ႔၊ ကုမၸဏီရဲ႕ကုန္က်စရိတ္ေတြအတြက္ သုံးဖုိ႔မရွိေတာ့ပါဘူး။ အားလုံးဆုံးၿဖတ္ခ်က္ခ်ၿပီးသြားတဲ့ အခါမွာေတာ့ အစုရွယ္ယာ၀င္ေတြကုိ ေၾကညာပါတယ္။ အစည္းအေ၀းေခၚလုိ႕လဲရပါတယ္။
ယခုၿမန္မာၿပည္မွအစုရွယ္ယာပုိင္ရွင္ အစည္းအေ၀းေတြလဲ တၿခားဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြက အစည္းအေ၀းေတြနဲ႔မၿခားပါဘူး။ ကုမၸဏီရဲ႕အၿမတ္ေတြအေၾကာင္း၊ ေငြေရးေၾကးေရးေတြ အေၾကာင္း၊ ေရတုိေရရွည္ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြအေၾကာင္းေၿပာၿပၾကတာခ်ည္းပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ယခုၿမန္မာ့ ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံသူ investor ေတြကေတာ့ dividend ကလြဲၿပီး တၿခား၀င္ေငြမရၾကပါဘူး။ stock market မရွိလုိ႕ပါ။ stock market မွာ ကုိယ္ပုိင္တဲ့ stock ေတြကုိ လြတ္လပ္စြာ ၀ယ္ယူခြင့္ရွိသလုိ၊ ေရာင္းခ်င္တဲ့ stock ကုိလဲေရာင္းႏုိင္ပါတယ္။ ၾကားခံ ပြဲစား broker ကေနတဆင့္၀ယ္ေရာင္းလုပ္တာပါ။ ၀ယ္ေရာင္းလုပ္ရာကေန ၿမတ္ႏုိင္ပါတယ္။
stock market ကလုိလားလုိ႔ ေမးႏုိင္ပါတယ္။ stock market ရွိေတာ့ ကုမၸဏီ အေသးအၾကီးအမ်ားၾကီး ဖြင့္လာႏုိင္ဖုိ႔ရွိပါတယ္။ လုပ္သားေတြအတြက္ အလုပ္အခြင့္အေရးေတြ အမ်ားၾကီးပုိပြင့္လာမယ္။ တုိင္းၿပည္ရဲ႕ ထုတ္ကုန္တုိးတက္လာမွာၿဖစ္ပါတယ္။ လူေနမႈအဆင့္အတန္းပုိမုိၿမင့္မားလာမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ယခုတေလာေလးတင္ကပဲ ၿမန္မာၿပည္မွာ stock market ဖြင့္မဲ့ သတင္းေတြထြက္ေပၚလာပါတယ္။ ပုံမွန္အရ stock market ဖြင့္မဲ့ သတင္းဟာ သတင္းေကာင္းပါ။
Myanmar looks at stock market to attract capital
သုိ႔ေသာ္ stock market ကုိလြယ္လြယ္နဲ႔ ဖြင့္လုိက္လုိ႔ရတဲ့အရာ မဟုတ္ပါဘူး။ stock market ကုိယုံယုံၾကည္ၾကည္ ႏွင့္ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံသူေတြမ်ားလာမွသာ အထက္ပါ အက်ိဳးခံစားခြင့္ေတြရလာမွာပါ။ ဥပမာ။ ကုမၸဏီေတြက ၀င္ေငြ၊ ထြက္ေငြ၊ အၿမတ္ေတြကုိ အမွန္အကန္မၿပဘဲ လိမ္လည္မယ္၊ အစုရွယ္ယာ၀င္ေတြေပၚမွာ စာရင္းလိမ္မယ္ဆုိရင္ ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံသူေတြက မၿမဳပ္ႏွံခ်င္ၾကပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး တကုိယ္ေတာ္သမားေတြက ကုမၸဏီအတြင္းက အေရးၾကီးသတင္းေတြနဲ႕ မတရားနည္းလမ္းေတြသုံးၿပီး အၿမတ္ထုတ္တာေတြ၊ stock ေစ်းကစားတာမ်ိဳးေတြကုိ အစုိးရက အၿပစ္မယူဘဲ လႊတ္ထားမယ္ဆုိရင္ stock market ေပၚမွာ ရင္းႏွီးၿမဳပ္ႏွံဖုိ႔ ယုံၾကည္ခ်က္ရွိမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီလုိဆုိရင္ နဂုိမူလအတုိင္းပဲ အက်ိဳးမထူးတဲ့ အၿဖစ္ပဲ ေရာက္မွာပါ။
ထုိသုိ႔ stock market ကုိဖြင့္ေပးဖုိ႔ စဥ္းစားေတာ့မယ္ဆုိရင္ ကုမၸဏီေတြရဲ႕ စာရင္းေတြကုိစစ္ဖုိ႔ စာရင္းစစ္ေတြလုိပါမယ္။ စာရင္းေဟာင္းေတြကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔လုိပါတယ္။ အစုိးရအေနနဲ႔လဲ တရားဥပေဒနဲ႔ အညီ ထုိလိမ္လည္တဲ့ ကုမၸဏီေတြကုိ ၿပစ္ဒဏ္ခ်ရပါမယ္။ ၀င္ေငြခြန္ေတြကုိလဲ ကုမၸဏီတုိင္း စနစ္တက်ေကာက္ခံဖုိ႔လုိပါတယ္။ ထုိ႔အၿပင္ အတြင္းသတင္းနဲ႔ ေစ်းကစားတဲ့ သူေတြ၊ အတြင္းသတင္းနဲ႕ အၿမတ္ထုတ္တဲ့သူေတြကုိ အၿပစ္ခ်မွတ္ရမွာ ၿဖစ္သလုိ၊ မၿဖစ္ေအာင္ကာကြယ္မဲ့ ၾကိဳတင္ၿပင္ဆင္မႈေတြလုပ္ဖုိ႔လုိပါတယ္။
ဒီ post ေလးက stock နဲ႔ stock market အေၾကာင္းကုိ အက်ဥ္းခ်ဳပ္တင္ၿပတာပါ။
ယခုေတာ့ ဒီေလာက္နဲ႔ပဲ ရပ္ပါရေစ။ ေနာက္ထပ္လဲ stock, stock market အေၾကာင္းမ်ားအက်ယ္တ၀င့္ ဆက္လက္ေရးသားပါမယ္။
ေစ်းကြက္နဲ႔ အစိုးရရဲ႕ အခန္းက႑ (ဝါ) ႏုိင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ

ႏိုင္ငံေရး ေဘာဂေဗဒ ဆိုတာ ဘယ္လို ဘာသာရပ္မ်ိဳးလဲ ဆိုတာ မသိေသးတဲ႔ စာဖတ္သူတို႔ သိခ်င္ၾကပါလိမ့္မယ္။ သိခ်င္တယ္ပဲ ဆိုပါစို႔ (ဇြတ္ႀကီးပါလားေနာ္)။ ေဘာဂေဗဒ/စီးပြားေရး (economics) နဲ႔တူသလား။ ႏိုင္ငံေရးသိပၸံ ဘာသာရပ္ (political science) ရဲ႕ အခြဲတခုလား။ ဘယ္လို ကိစၥ၊ အေၾကာင္းအရာေတြကို ေလ့လာတာလဲ စသျဖင့္ေပါ့။
ကၽြန္ေတာ္ ကိုယ္တိုင္လည္း အစက ဘာမွန္းမသိပဲ ယူလိုက္တာပါ။ ဘာမွန္းမသိဘူးဆိုေပမယ့္
သင္ရမယ့္ အေၾကာင္းအရာေတြေတာ့ သိတာေပါ့ေလ။ ေအာက္ပါ အေၾကာင္းအရာေတြ၊ ေမးခြန္းေတြကို စိတ္ဝင္စားရင္ေတာ့ စာဖတ္သူတို႔လည္း ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒကို စိတ္ဝင္စားပါလိမ့္မယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း အဲဒါေတြ သိခ်င္လို႔ စီးပြားေရး ဘာသာရပ္မဟုတ္ပဲ ဒီဘာသာကို ေလ့လာျဖစ္ခဲ့တာပါ။
အေၾကာင္းအရာ တခ်ိဳ႕ကေတာ့
* ျမင့္မားလာတဲ့ သံုးစြဲမႈ (rising consumer demand) နဲ႔ အရင္းအျမစ္ေလ်ာ့နည္းလာမႈ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ညစ္ညမ္းမႈတို႔ကို ေလ်ာ့ခ်ေရးတို႔ အၾကား လြန္ဆြဲမႈကို ဘယ္လို ေျဖရွင္းမလဲ။
* အရင္းရွင္စနစ္၊ ဆိုရွယ္လစ္စနစ္နဲ႔ အျခားႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ စနစ္တို႔ အၾကား ဦးတည္ခ်က္၊ ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ကြာျခားမႈေတြက ဘာေတြလဲ။
* ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေရးစနစ္နဲ႔၊ အာဏာရွင္စနစ္တို႔ရဲ႕ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ပံု ကြာျခားခ်က္ေတြက ဘာေတြလဲ။
* ကမာၻ႕ႏိုင္ငံေတြ အျပန္အလွန္ အမီွသဟဲ ျပဳေနၾကေတာ့ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ အစိုးရေတြက သူတို႔ရဲ႕ ျပည္တြင္းအလုပ္လက္မဲ့ အေရး၊ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ ကိစၥ၊ ကုန္သြယ္ေရး လိုေငြျပမႈ၊ လူမႈဖူလံုေရး ကိစၥေတြကို ေျဖရွင္းရာမွာ ဘယ္လိုအခက္အခဲေတြ ရိွႏိုင္သလဲ။
အဲဒါေတြကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး ေဘာဂေဗဒ ဘာသာရပ္ရဲ႕ ေမးခြန္းတခ်ိဳ႕ပါ။ စာဖတ္သူေတာ့ မသိဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္က်ယ္ျပန္႔တယ္လို႔ အၿမဲခံစားရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုထိ စာဆန္ေနပါေသးတယ္။ အရပ္စကားနဲ႔ ေျပာႏိုင္ေအာင္ ကၽြန္ေတာ္ ႀကိဳးစားၾကည့္မယ္။ သမိုင္းေကာက္ေၾကာင္းကို ျပန္လိုက္ရင္းနဲ႔ေပါ႔။ အဲဒီေတာ့ လက္ရိွ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ လူအဖြဲ႔အစည္းကေန ခဏခြါမယ္၊ ေက်ာက္ေခတ္လူသားဘဝကို ျပန္သြားၾကည့္ၾကရေအာင္။
လူရယ္လို႔ ျဖစ္လာေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ စား၊ဝတ္၊ေန ေရးဆိုတဲ့ လူေတြ အသက္ရွင္သန္ႏိုင္ဖို႔ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ေတြရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေက်ာက္ေခတ္တုန္းက ဘာဥပေဒမွ မရိွ၊ အုပ္ခ်ဳပ္သူလူတန္းစားမရိွ၊ အစိုးရမရိွပဲ ေနၾကတယ္ ဆိုပါေတာ႔။ အဲဒီေတာ့ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြ အတြက္ လုၾကယက္ၾက၊ သတ္ၾကျဖတ္ၾကေပါ့။ (တိရိစာၦန္နဲ႔ အလားတူပဲ) ႀကီးႏိုင္ငယ္ညွင္း လုပ္ၾကတာေပါ့။ အဲဒီ အေျခအေနကို ပံုမွန္ သဘာဝအေနအထား (state of nature) လို႔ ေသာမတ္စ္ေဟာပ့္ (Thomas Hobbes) က ေျပာပါတယ္။ လူေတြအားလံုး တစ္ေယာက္ကို တစ္ေယာက္ ေဆာ္ပေလာ္တီးေနၾကတဲ့ ေခတ္ႀကီးေပါ့၊ “war of every man against every man” တဲ့။ အဲဒီေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္သူရိွမွ လူ႔ေဘာင္ေလာကႀကီး ေအးခ်မ္းမယ္၊ အရွည္တည္တ့ံမယ္၊ စားဝတ္ေနေရးအတြက္ သတ္ၾကျဖတ္ၾကတာေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားမယ္လို႔ ေဟာ့ပ္ကဆိုပါတယ္။ ဂၽြန္ေလာ့(က္) (John Locke) တို႔၊ ႐ူးဆိုး (Rousseau) တို႔ ေျပာထားတာေတြကို ေက်ာ္လိုက္မယ္။ အစိုးရတစ္ရပ္ရိွတဲ့အဆင့္ေရာက္သြားၿပီ။ လူတို႔ရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္စည္းစိမ္ကို ကာကြယ္လုိက္ႏိုင္ၿပီ။ ဘယ္လို အစိုးရပံုစံပဲ ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။
ဒီလိုနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈန္းဟာ ၁၈ ရာစုမွာ စတင္ေပၚေပါက္လာတယ္ပဲ ဆိုပါစို႔။ ဆိုပါစို႔လို႔ ေျပာရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းက ေခတ္ေဟာင္း ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ (Classical Political Economy) ကို ေလ့လာရာမွာ Hobbes အရင္ ၁၆ ရာစု အေစာပိုင္းက မာခီဗယ္လီ (Machiavelli) ေရးတဲ့ “The Prince” က စလို႔ပါ။ အုပ္ခ်ဳပ္သူ မင္းသားဟာ (တရားဥပေဒ အရမဟုတ္ပဲ) အတင္းအဓမၼ အင္အားသံုး အုပ္ခ်ဳပ္မွသာ ႏိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မယ္၊ အာဏာတည္ၿမဲမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လိုပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ အာဏာတည္ၿမဲခ်င္ရင္ေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ခံ ျပည္သူေတြရဲ႕ ဥစၥာဓနကိုေတာ့ သြားမထိနဲ႔လို႔ မာခီဗယ္လီက ေျပာထားပါတယ္။
ကဲ ၁၈ ရာစုပဲ ျပန္လွည့္ရေအာင္ပါ။ ေဘာဂေဗဒ/စီးပြားေရး ဆိုတဲ့ အသံုးဟာ ဂရိဘာသာက ဆင္းသက္လာတာပါ။ အိုးအိမ္ခန္႔ခြဲမႈ (household management) လို႔ ဆိုပါတယ္။ လူတို႔ရဲ႕ လုိအပ္ခ်က္ေတြကို မိသားစုဝင္ အခ်င္းခ်င္း၊ အမ်ိဳးအခ်င္းခ်င္း၊ လူမ်ိဳးႏြယ္စု (tribe) ဝင္ အခ်င္းခ်င္း ရိုင္းပင္းေျဖရွင္းၾကတာမ်ိဳးပါ။ ၁၈ ရာစုကစခဲ့ၿပီး လက္႐ွိသံုးေနတဲ့ ေဘာဂေဗဒ သေဘာတရားကေတာ့ ေသြးမေတာ္ သားမစပ္တဲ့ အိုးအိမ္ မိသားစုေတြအၾကား လူတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို အျပန္အလွန္ ေျဖ႐ွင္းႏိုင္ၾကတဲ႔ စံနစ္မ်ိဳးပါ။ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ (ဝါ) ႏိုင္ငံေရးဆိုင္ရာ စီးပြားေရး ကေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္း၊ အစိုးရပိုင္းက စီးပြားေရးရာ ကိစၥေတြမွာ ဝင္ေရာက္စီမံခန္႔ခြဲျခင္းလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ခံ ျပည္သူတို႔ရဲ႕ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျပည့္မွီေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ အစိုးရမွာ တာဝန္ရိွတယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာပါ။ (အခုေခတ္မွာေတာ႔ အဲဒီအေျခခံလုိအပ္ခ်က္ဆိုတာေတြထဲမွာ ေရ၊ မီး၊ ေလာင္စာဆီ လံုလုံေလာက္ေလာက္ ရ႐ွိေရး၊ ပညာေရး ပံ့ပိုးမႈ၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေ႐ွာက္မႈ၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး ေကာင္းမြန္မႈ၊ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးက႑မွာ ေထာက္ပ့ံေၾကးေပးေရး၊ သုေတသနကို ေထာက္ပ့ံအားေပးေရး၊ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး စတာေတြပါ ပါဝင္ေနတယ္လို႔ဆိုႏုိင္ပါတယ္။) ဒါေပမယ့္ အစိုးရက ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာထိ ဝင္ေရာက္ေဆာင္ရြက္သင့္တယ္ ဆိုတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒ ဘာသာရပ္ရဲ႕ အၿမဲတမ္း ျငင္းခုန္ေနရတဲ့ ႀကီးမားတဲ့ ျပႆနာ တစ္ရပ္ပါ။ (ကိုယ္သန္ရာ၊ ႏွစ္သက္ရာ က ၾကည္႔တဲ႔ရႈေထာင္႔ေတြအေပၚမွာ မူတည္ၿပီး အေျဖအမိ်ဳးမိ်ဳး ကြဲဲျပားနုိင္လို႔ သတ္သတ္မတ္မတ္အေျဖတခ်ိဳ႕ကို ဒီေနရာမွာ ေပးမထားပါ၊ စာဖတ္သူတို႔ ကိုယ္ႀကိဳက္သလို ယူဆဖို႔နဲ႔ စဥ္းစားဖိုအတြက္႔ ေလ့က်င့္ခန္းပါ။ ဥပမာ ဒီေနရာမွာ အရင္းရွင္စနစ္နဲ႔ ဆိုရွယ္လစ္ စနစ္တို႔ၾကား ကြားျခားပံုကို ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။)
ေခတ္ေဟာင္း ႏိုင္ငံေရးေဘာဂေဗဒဟာ ၁၈ ရာစုေႏွာင္းပိုင္းနဲ႔ ၁၉ ရာစု အေစာပိုင္းေတြမွာ အဒမ္စမစ္ (Adam Smith) တို႔၊ ေဒးဗစ္ရီကာဒို (David Ricardo) တို႔က စတင္ခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔က စီးပြားေရးမွာ အစိုးရရဲ႕ ဝင္ေရာက္စြက္ဖက္မႈကို အနည္းဆံုးထိေလ်ာ့ခ်ဖို႔ ေျပာလာပါတယ္။ ေစ်းကြက္က သူ႔အလိုလို လူတို႔လူအပ္ေနတဲ့ ကုန္ပစၥည္းေတြကို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕စြာ ထုတ္လုပ္၊ ေရာင္းခ်၊ ဝယ္ယူႏိုင္တယ္။ အဲဒါကို အဂၤလိပ္လို (Self-Regulating Market) လို႔ ေခၚပါတယ္။ (Laissez-Faire) လို႔လဲ ေျပာပါတယ္။ အမ်ားျပည္သူတို႔ အတူတကြ အက်ိဳးရိွေစတဲ့ (public goods) ေတြျဖစ္တဲ့ ပညာေရး၊ ႏိုင္ငံကာကြယ္ေရး (national defense) စတာေတြကလြဲလို႔ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈမွာ၊ ကုန္သြယ္ေရးမွာ၊ စိုက္ပ်ိဳးေရးမွာ အစိုးရဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မွာ မလိုလားတဲ့ သေဘာပါ။ ဒီလိုေျပာရတာ သူတို႔မွာလည္း အေၾကာင္းရိွပါတယ္။ အဓိက က အက်ိဳးမမ်ားတာ၊ စြမ္းေဆာင္ေရမေကာင္းတာ ္ (inefficient)ရယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ ေျမေပၚခြထိုင္ၿပီး ဘာမွ မယ္မယ္ရရ အလုပ္မ႐ိွတဲ႔ ေျမပိုင္ရွင္ေတြရဲ႕ အက်ိဳးကို ႏိုင္ငံေရးမွာ မ်က္ႏွာသာရ ကာကြယ္ေပးထားလို႔ပါ။ Corn Laws လို႔ေခၚတဲ႔ ေကာက္ပဲသီးႏွံမ်ဳိးစံုကို ေစ်းခ်ိဳခ်ဳိသြင္းလို႔ရတဲ႔ ႏုိင္ငံျခားသီးႏွံသြင္းကုန္ေတြ ရဲ႕ယွဥ္ၿပိဳင္မႈကေန ကာကြယ္ေပးထားလုိ႔ပါ။ ဒီဟန္႔တားမႈေၾကာင္႔ တစ္ျခားႏုိင္ငံေတြကိုလည္း အဂၤလန္ရဲ႔ စက္မႈထုတ္ကုန္ေတြ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ တင္ပို႔လို႔ မရေတာ႔ဘူးေလ။ ဒီလိုနဲ႔ စားသံုးသူေတြ၊ စြန္႔စြန္႔စားစား တီထြင္လုပ္ကိုင္ရတဲ့ စက္မႈလုပ္ငန္းပိုင္ အရင္းရွင္ေတြ နစ္နာေနလို႔၊ ကုန္ကုန္ေျပာရရင္ ႏုိုင္ငံတခုလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ပါ နစ္နာေနလုိ႔ပါ။
ဒီဘက္ေခတ္မွာေတာ႔ ေခတ္ေဟာင္း ႏိုင္ငံေရး ေဘာဂေဗဒဟာ စီးပြားေရး ဘာသာရပ္ (Economics) အသြင္ေျပာင္းသြား ပါတယ္၊ တနည္းေျပာရရင္ ေဘာဂေဗဒ လို႔ ေျပာင္းေခၚခဲ႔ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အစိုးရမွာ လူတို႔ရဲ႕ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္းေပးဖုိ႔ စီးပြားေရးရာေတြမွာ စီမံခန္႔ခြဲေပးဖို႔ ဘာမွတာဝန္မရိွေတာ့လို႔ပါ။ စီပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးကို ခြဲျခားဆက္ဆံဖို႔ပါ။ (နယ္နိမိတ္ ကန္႔သတ္ေျပာဆိုဖို႔ကေတာ႔ ေတာ္ေတာ္ေလး ခဲယဥ္းပါတယ္။ ဒီအတိုင္းပဲ ထားလိုက္ပါ။) အဲဖရက္ မာ႐ွယ္ (Alfred Marshall) ေခတ္မွာ (၁၈၄၂ – ၁၉၂၄) ေတာ႔ လူ႔က်င့္ဝတ္ဆိုင္ရာ ဒႆနိကေဗဒ (Moral Philosophy)၊ သမိုင္းဘာသာ နဲ႔ ဥပေဒပညာ တို႔ေအာက္က ခြဲထြက္ၿပီး စီးပြားေရး ဘာသာရပ္ကို ဌာနတစ္ခုအေနနဲ႔ ကိန္းဘရစ္တကၠသိုလ္မွာ သီးသီးသန္႔သန္႔ စေထာင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ စီးပြားေရး သက္သက္ စဥ္းစားဖို႔ ဆိုပါေတာ႔။
ဒါေပမယ့္ ႏွစ္ဆယ္ရာစု အစပိုင္းမွာေတာ့ ေခတ္ေဟာင္း စီးပြားေရးပံုစံ (Classical approach) ဟာ မဟန္ျပန္ပါဘူး။ ၿပီးေတာ႔လည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္သံုးဆယ္ေလာက္ ကစၿပီး လူမႈေရးသိပၸံ ပညာရွင္ေတြက စီးပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဟာ သီးသီးသန္႔သန္႔ႀကီး ခြဲထားလို႔ မရစေကာင္းဘူးလို႔ ေျပာလာပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း ကားမတ္(စ္) (Karl Marx) အဆိုကို ေထာက္ခံၾကပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ကားမတ္(စ္) ကလည္း ေခတ္ေဟာင္း အုပ္စု ထဲမွာ ပါပါတယ္။ သူကလည္း အရင္းရွင္စီးပြားေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးဟာ သိပ္ပတ္သက္လြန္းတယ္လို႔ေတာ့ မထင္ပါ။ ဒါေပမယ့္ သူေထာက္ျပတာက အရင္းရွင္စီးပြားေရး စနစ္ထဲကပဲ အားေကာင္းတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အုပ္စုေတြ (ဥပမာ အရင္းရွင္ေတြ၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ စက္ပစၥည္း ပိုင္ဆိုင္သူေတြ) ေပၚထြက္လာၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွာ ျခယ္လွယ္လာၿပီး လူတန္းစားမညီမွ်မႈအဆင့္ကို ေရာက္လာတာမ်ိဳးပါ။ ဒါေၾကာင့္ သူက အရင္းရွင္စနစ္ဟာ ေရရွည္မွာ မတည္တံ့ပဲ က်ရႈံးမဲ့ စနစ္လို႔ ျမင္တာပါ။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္း ေရရွည္မွာ အလုပ္မျဖစ္ပဲ က်ရံႈးခဲ့တာက ကြန္ျမဴနစ္ႏွင့္ ဆိုရွယ္လစ္ စီးပြားေရး စနစ္ေတြပါ။ ေရတိုမွာေတာ့ အရမ္းေအာင္ျမင္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ဥပမာ – ဆိုဗီယက္ ျပည္ေထာင္စုက အေမရိကန္ကို စပြတ္နစ္ ဒုံးပ်ံလႊတ္တင္မႈနဲ႔ ေ႐ွာ႔ရသြားေစခဲ႔ပါတယ္။ စက္မႈဖြံၿဖိဳးေရးနဲ႔ စီးပြားေရးေကာင္းေအာင္ တည္ေဆာက္ရာမွာ ဆို႐ွယ္လစ္စီးပြားေရးစနစ္က အရင္း႐ွင္စံနစ္ကို ကာလတစ္ခုအထိ ေက်ာ္တက္သြားခဲ႔ပါတယ္။

အဒမ္စမစ္ (Adam Smith) က စၿပီး အလံတလြင့္လြင့္ ထူႏိုင္ခဲ႔တဲ႔ အရင္းရွင္စီးပြားေရးစနစ္ ဟာ ပထမကမာၻစစ္ မတိုင္ခင္ထိပဲ ေကာင္းေကာင္းလည္ပတ္ႏုိင္ခဲ႔ပါတယ္။ ကမာၻစစ္ႀကီးႏွစ္ခုနဲ႔ ဒုတိယ ကမာၻစစ္ၿပီး ကာလမွာ အစိုးရဝင္မပါပဲ ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရးေတြ မလည္ပတ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး၊ တနည္းေျပာရရင္ အရင္း႐ွင္ စနစ္ဟာ ေဘးပေယာဂ (အစိုးရ) မပါပဲ မလည္ပတ္နိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေစ်းကြက္ပ်က္သြားတဲ့ (Market failure) အခ်ိန္မွာ အစိုးရက ဝင္ေရာက္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔၊ ယိမ္းယိုင္ေနတဲ့ စီးပြားေရးကို လမ္းေၾကာင္းေပၚ ျပန္တည့္မတ္ေပးဖို႔၊ အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းေတြကို အစိုးရက အိတ္စိုက္ၿပီး ဖန္တီးေပးဖို႔ေတြကို ဂၽြန္ ေမးနတ္ ကိန္း (John Maynard Keynes) က တုိက္တြန္းပါတယ္။ သူရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ အဆိုကေတာ့ ေရရွည္မွာ ငါတို႔ေတြ ရိွၾကေတာ့မွာ မဟုတ္လို႔ စီးပြားေရး ျပန္ေကာင္းလိမ့္ ႏိုးႏိုး ေစာင့္မေနသင့္ဘူး လို႔ ေျပာခ်င္တဲ့ စကားေလး တစ္ရပ္ပါ။ “In the long run, we are all dead” တဲ့။ ဒါေၾကာင့္ ျပည္သူေတြကို မေသခင္ ထမင္းနပ္မွန္ေအာင္ စားေစခ်င္ရင္ အစိုးရက ဝင္ထိန္းေပးပါတဲ့။ (ေနာက္ဆံုး စာေၾကာင္းက ဇာတ္နာေအာင္ ကၽြန္ေတာ္ လက္ေဆာ့ လိုက္တာပါ) ကိန္းရဲ႕ အဆိုျပဳခ်က္ဟာ လက္ေတြ႔ အသံုးဝင္ခဲ့ပါတယ္။ ကမာၻ႕ျပႆနာျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရးကပ္ဆိုးၾကီး (Great Depression) ကို ေအာင္ျမင္စြာ ေက်ာ္လႊားႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အထင္ရွားဆံုး ဥပမာကေတာ့ ဖရန္ကလင္း ဒီ ႐ူးစ္ဘက္ (Franklin D. Roosevelt) ရဲ႕ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးျခင္းပါ။ အမ်ိဳးသား ဥယ်ာဥ္ (national parks) ေတြ၊ အေဝးေျပး ကားလမ္းမေတြ ေဖာက္ေစခဲ့ဲၿပီး အလုပ္အကိုင္ ဖန္တီးေပးခဲ့ရာက စီးပြားေရး ျပန္ဦးေမာ့လာတာပါ။ အေမရိကန္မွာေတာ့ ကိန္းရဲ႕ လႊမ္းမိုးခဲ့ပံုက အေမရိကန္စီးပြားေရးဟာထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္ထားတဲ႔ အရင္း႐ွင္စနစ္(Regulatory Capitalism) အေနနဲ႔ ၁၉၇ဝပည္႔ႏွစ္ေတြထိ ရိွခဲ့ပါတယ္။
ဒီအေတာအတြင္းမွာပဲ ဒုတိယကမာၻစစ္ၿပီးလို႔ အာရွတိုက္ႏိုင္ငံေတြ၊ လက္တင္အေမရိက ႏိုင္ငံေတြဟာ အရင္းရွင္စနစ္ကို လက္ခံဖို႔ ေၾကာက္႐ႊံ႔႕ခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအရေတာ့ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့ဲၿပီ၊ အလားတူပဲ စီးပြားေရးပိုင္းမွာလည္း အမွီအခိုကင္းတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ စီးပြားေရး ရပ္တည္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို လုိလားလို႔ပါ။ အရင္းရွင္စံနစ္က်င္႔သုံးတဲ႔ ဥေရာပနယ္ခ်ဲ႕ႏိုင္ငံေတြဟာ အရင္း႐ွင္စံနစ္ အမည္ခံၿပီး သူ႔တို႔ရဲ႕ကိုလိုနီထဲသာ ဆြဲသြင္းခဲ႔တယ္၊ လြတ္လပ္ေရးရလာတဲ႔ႏိုင္ငံေတြဟာ ကိုလိုနီစံနစ္ေအာက္မွာ ဘာအက်ဳိးခံစားခြင္႔မွ ရခဲ႔တာ မဟုတ္ဘူးေလ။ ေနာက္တခုကလည္း လြတ္လပ္စ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲ ႏိုင္ငံေတြဟာ စက္မႈဖြံ႕ၿဖိဳးတဲ့ အရွင္းရွင္ႏိုင္ငံေတြကို သဘာဝ အရင္းအျမစ္ေတြ ေစ်းေပါေပါႏွင့္ ေရာင္းရၿပီး ေစ်းႀကီးတဲ့ သြင္းကုန္ေတြကို ျပန္ဝယ္ေနရေတာ႔ လြတ္လပ္ေရးရဲ႕ အႏွစ္သာရဟာေျပာက္ဆံုးေနသလိုပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ သြင္းကုန္အစားထိုး ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ (Import Substitution Industrialization) ကို အိႏိၵယ နဲ႔ လက္တင္ အေမရိကႏိုင္ငံေတြ အားလံုးလုိလို က်င့္သံုးခဲ့ ပါတယ္။ (စကားမစပ္ ျမန္မာျပည္မွာလည္း သြင္းကုန္အစားထိုးလုပ္ခဲ့တယ္ ဆိုတာ မွတ္မိေနပါေသးတယ္။) အဲဒီလုပ္ရပ္ဟာ ေအာက္က်ေနာက္က်ျဖစ္ရျခင္း သေဘာတရား (Dependency Theory) အေပၚမွာ အေျခခံထားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့ဘူးတဲ့ သမိုင္းက ေပၚလစီေရြးခ်ယ္ရာမွာ သက္ေရာက္မႈရိွတယ္ဆိုတာကို ျပေနတဲ့ထင္ရွားတဲ့ ဥပမာ တခုပါ။ လြတ္လပ္ျပီးေခတ္ လက္ရိွစီးပြားေရး အေျခအေန၊ အက်ပ္အတည္းကို ရင္ဆိုင္ေျဖရွင္းရာမွာ သမိုင္းရဲ႕ လႊမ္းမိုး မႈရိွေနလို႔ပါ။
တဘက္မွာေတာ့ ဂ်ပန္ နဲ႔တ႐ုတ္တို႔က မတူညီတဲ႔ စီးပြားေရးပံုစံေတြကို ေ႐ြးခ်ယ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဂ်ပန္က ပို႔ကုန္ဦးစားေပး ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ (Export-oriented Industrialization) ကို ေရြးခ်ယ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အစိုးရက ဦးေဆာင္တဲ့ ဖြံ႕ၿဖဳိးတိုးတက္မႈေဖာ္ေဆာင္ေရး ပံုစံမ်ိဳး (State-led Development) ပါ။ အေျခမခိုင္ေသးတဲ့ စက္မႈက႑ေတြကို အစိုးရက ျပည္တြင္းမွာသာ ယွဥ္ၿပိဳင္ေစၿပီး ျပည္ပရဲ႕ယွဥ္ၿပိဳင္မႈကို ကာကြယ္ေပးထားတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးပါ။ သြင္းကုန္ခြန္(Tariff) ေကာက္တာမ်ဳိး၊ သြင္းကုန္အေရအတြက္ကန္႔သတ္တာ (Import quota) မ်ဳိးေတြနဲ႔ ျပည္ပယွဥ္ၿပိဳင္မႈေတြကို အကာအကြယ္ေပးတတ္ၾကပါတယ္။ တရုတ္ကလည္း ၁၉၈ဝ ၿပည့္နွစ္ေတြမွာ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ (Special Economic Zones) ေတြ ဖန္တီးၿပီး နိုင္ငံၿခားရင္းနွီးၿမွဳပ္နွံမႈကို အဲဒီဇုန္ေတြမွာပဲ ဖိတ္ေခၚၿပီး ကန္႔သတ္ထားတာ၊ ကုန္သြယ္မႈေတြကိုလည္း အဲဒီဇုန္ေတြကပဲလုပ္ရတာဟာ အရင္းရွင္စနစ္ကို သူ႔နိုင္ငံမွာ ေျမစမ္းခရမ္းပ်ိဳး လုပ္ခ်င္တဲ့ သေဘာပါ။ ဟဲလို တက္စတင္း ဝမ္း၊ တူး၊ သရီး ေပ့ါ။ အဲဒီကေန နည္းပညာ၊ အတတ္ပညာ ဖိတ္စင္မႈေတြ (Technology and knowledge spillovers) ရွိလာမယ္၊ ျပည္တြင္း စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ နိုင္ငံၿခား ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ကတဆင့္ ျဖစ္ထြန္းလာမယ္ဆိုတဲ့ သေဘာပါ။ မေအာင္ျမင္ဘဲ က်႐ႈံးခဲ႔ရင္လည္း ေဒသဆိုင္ရာ စီးပြားေရး က်ဆံုးမႈသာျဖစ္ျပီး ႏို္င္ငံတခုလံုးရဲ႕ စီးပြားေရး၊ ႏိုင္ငံေရးတို႔မွာ မထိခိုက္ ေစခ်င္လို႔ပါ။
သြင္းကုန္အစားထိုးလုပ္တဲ့ လက္တင္အေမရိကန္နိုင္ငံေတြ ၁၉၈၀ ျပည့္နွစ္ေတြမွာ စီးပြားေရး အက်ပ္အတည္းနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကရပါတယ္။ (ေရနံစိမ္းထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်တဲ႔ OPEC ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ေလာင္စာဆီ ကန္႔သတ္ထုတ္လုပ္တင္ပို႔မႈ (Oil embargo) နဲ႔လည္း ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္ေနပါတယ္။) သြင္းကုန္အစားထိုးတယ္ ဆိုတာ တဘက္မွာ ပို႔ကုန္ေတြကိုလည္း အားမေပးပါဘူး။ သူတို႔ေတြ ေခတ္ေဟာင္းက်မ္းရဲ႕ (Classical theory) ရဲ႕ (ႏုိင္ငံတိုင္းမွာ) အားသာခ်က္ အားနည္းခ်က္ ေတြ ႐ိွတယ္ဆိုတဲ့ (Comparative advantage) သေဘာတရားေတြ မသိလို႔လား။ မဟုတ္ဘူးထင္ပါတယ္။ မယံုလို႔ၿဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ သေဘာတရားေတြ ဟာ သေဘာတရားေတြ ပါ။ ဒါေတြဟာ အသိတရားကို အားနည္းေစျပီး အမွန္မျမင္ ေအာင္လုပ္ထားတာ (Brain wash) လို႔လည္း စြပ္စြဲလို႔ရပါတယ္။ (ႏုိင္ငံတိုင္းမွာ) အားသာခ်က္ အားနည္းခ်က္ ေတြ႐ိွတယ္ဆိုတဲ႔ သေဘာတရား ေျပာတာက တိုင္းျပည္တိုင္းဟာ ကိုယ္ရဲ႕ အားသာတဲ့ ကုန္စည္္ေတြပဲထုတ္ၿပီး ကုန္သြယ္ၾကရင္ အားလံုးအကိ်ဳးပိုမ်ားမယ္ ဆိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နိုင္ငံတစ္နိုင္ငံဟာ အကုန္ထုတ္စရာမလိုပါ။ အလြန္႔အကၽြံေျပာရရင္ တမည္ေကာင္းထုတ္ၿပီး ကုန္သြယ္ရင္လည္း ခ်မ္းသာနိုင္တာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီကုန္ပစၥည္းေစ်းက်ရင္ေတာ့ ၿပႆနာရွိနိုင္တာေပါ့။ ၿပီးေတာ့ Comparative advantage ဆိုတာကလည္း လုပ္ယူလို႔ ရပါေသးတယ္။ ဥပမာ အထက္က ဂ်ပန္ရဲ႕ လုပ္ပံုမ်ိဳးေပါ႔။ ဒီလိုနဲ႔ သြင္းကုန္အစားထိုးတဲ႔ႏုိင္ငံေတြဟာ ျပည္တြင္းဝယ္လိုအားတက္မလာတာကတစ္မ်ုဳိး၊ ေရနံေစ်းတက္လို႔ ကုန္စည္ေစ်းႏႈန္းတက္လာတာ (ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈ) ကတစ္ဖံု၊ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈအတြက္ဝယ္ထားတဲ႔ စက္ယႏၱားဖိုးေတြ မေပးေခ်ႏုိင္တာက တစ္ဒုကၡန႔ဲ ေသာကပင္လည္ေဝပါေတာ႔တယ္။
အဲ… သီအိုရီတစ္ခုဟာ အၿမဲတမ္းအလုပ္ၿဖစ္ေလ့ မရွိပါဘူး။ ၁၉၇၀ၿပည္႔နွစ္ေတြမွာပဲ ကိန္းရဲ႕ စီမံခန္႔ခြဲမႈေအာက္က အရင္း႐ွင္စနစ္၊ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္ထားတဲ႔ အရင္း႐ွင္စနစ္ (Managed Capitalism၊ Regulatory Capitalism) တို႔ ျပႆနာစတက္ပါတယ္။ ဥပမာ အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိန္နိုင္ငံေတြမွာ ေငြေႀကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္း ျမင့္ျမင့္လာတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း မ်ားမ်ားလာတယ္။ အဲဒီျဖစ္ရပ္ႏွစ္ခုလံုး တၿပိဳင္တည္းျဖစ္တာကို အဂၤလိပ္လိုေတာ႔ “stagflation” လို႔ေခၚပါတယ္။ စီးပြားေရးကို ေဖးကူဖို႔သံုးစြဲတဲ့ အစိုးရ အသံုးစရိတ္ (Fiscal Policy) ေတြကလည္း မီးေလာင္ရာ ေလပင့္သလို ျဖစ္ေနတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ ၿဗိတိသွ်ထုတ္ကုန္ေတြဟာလည္း ကမာၻ႔ေစ်းကြက္မွာ မယွဥ္ႏိုင္ျဖစ္လာတယ္။ (ဒါကလည္း အလုပ္သမားသမဂၢ အဖြဲ႔အစည္း (Labor Union၊ Trade Union) ေတြအားေကာင္းလာတာေၾကာင့္ လုပ္ခေစ်းျမင့္လာတာရယ္၊ ဂ်ာမနီနဲ႔ ဂ်ပန္ တို႔က စက္မႈအင္အားႀကီးႏိုင္ငံေတြ ျပန္ျဖစ္လာတာေတြေၾကာင့္လည္း ပတ္သက္ဆက္ႏႊယ္ေနပါတယ္။) ရစ္ခ်တ္နစ္ဆင္ (Richard Nixon) က ျပည္တြင္း အက်ပ္အတည္းကို ေျဖရွင္းဖို႔ ေရႊနဲ႔ ေဒၚလာ ခ်ိတ္ထားတာကို (gold standard) ကို ၁၉၇၁ ခုနစ္မွာ ဖ်က္သိမ္းပါတယ္။ စီးပြားေရးမွာ အစိုးရက ဝင္ဝင္ပါေနလို႔ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ေနတာပါ၊ ေစ်းကြက္ လြတ္လပ္ခြင့္ကသာ ျပႆနာေတြကို ေၿဖရွင္းေပးမွာ၊ လူ႔လြတ္လပ္ခြင့္ (personal freedom) ကို အားေပးတာလို႔ဆိုတဲ့ ဖရက္ဒရစ္ ဟိုက္ရက္ (Friedrich Hayek) နဲ႔ မီလ္တန္ ဖရိမန္း (Milton Friedman) တို႔ရဲ႕ Neoliberal Idea ေတြေရွ႕ေရာက္လာပါတယ္။